Rosyjski konserwatyzm jako prawo do usprawiedliwienia wojny z perspektywy fundamentów moralnych J. Haidta i syndromu myślenia grupowego I. L. Janisa

In this article, the author attempts to describe something called Russian conservatism. He then considers why Russian society may succumb to such ideas, what belief in Kremlin propaganda may lead to, and whether there are grounds to believe that we already have evidence that Russian society is heading in a specific direction. The author refers here to two researchers and their understanding of group processes. The first is Jonathan Haidt, and the second is Irving L. Janis. I refer to J. Haidt because of his research on moral behavior. In his 2012 book (Haidt, 2014) – The Righteous Mind – he asks in the subtitle: Why are good people divided by religion and politics? It can be paraphrased: why are good people able to murder other good people because of religion and politics? Here, we will refer to the Kremlin’s ideology, which is conservatism in Russia, and ask ourselves: is there any counterweight to it? Then we will consider whether Russian society has really become so polarized that there is no balance between people with a conservative and, for example, liberal approach, in order to refer to I. L. Janis’s research (Janis, 1982) on group behavior, including extensive research devoted to the groupthink syndrome, to explore whether it can be assumed that this type of thinking has already occurred in Russia.W artykule autor podejmuje próbę zreferowania czegoś, co nazywamy rosyjskim konserwatyzmem. Następnie zastanawia się, dlaczego społeczeństwo rosyjskie może ulegać takim ideom, do czego wiara w propagandę Kremla może prowadzić i czy są przesłanki do tego, aby sądzić, że mamy już dowody na to, że społeczeństwo rosyjskie zmierza w jakimś konkretnym kierunku.Autor odwołuje się tutaj do dwóch badaczy i ich rozumienia procesów grupowych. Pierwszym będzie Jonathan Haidt, a drugim Irving L. Janis.Do J. Haidta odnoszę się ze względu na badania dotyczące zachowań moralnych. W swej książce (Haidt, 2014) z 2012 roku – Prawy umysł – zadaje on w podtytule pytanie: Dlaczego dobrych ludzi dzieli religia i polityka? Można je sparafrazować: dlaczego dobrzy ludzie przez religię i politykę są w stanie mordować innych dobrych ludzi? Odwołamy się tutaj do ideologii Kremla, jaką jest konserwatyzm w Rosji, i zadamy sobie pytanie: czy istnieje dla niego jakaś przeciwwaga?Następnie zastanowimy się, czy rzeczywiście społeczeństwo rosyjskie tak się spolaryzowało, że nie ma w nim równowagi między osobami o konserwatywnym a np. liberalnym podejściu, aby odwołując się do badań I. L. Janisa (Janis, 1982) dotyczących zachowań grupowych, w tym szerokich badań poświęconych syndromowi myślenia grupowego, zgłębić, czy można uznać, że w Rosji doszło już do tego rodzaju myślenia

Konfederacja Wolność i Niepodległość jako Partia Protestu na YouTube

This article aims to explain how the Konfederacja uses protest party rhetoric to maximize its electoral outcome. The article analyses the content of 30 videos published as a part of the Bosak&Mentzen format on YouTube for the presence of the protest party characteristics in the messages. It also tried to find similarities between the Konfederacja and other protest parties in Sweden, Germany and France. The research conducted allows us to conclude that the Konfederacja uses protest party rhetoric to position itself as an alternative to Prawo i Sprawiedliwość (PiS) and Platforma Obywatelska (PO), and to publicize specific social issues that allow it to gain support in society.Niniejszy artykuł ma na celu wyjaśnienie, w jaki sposób Konfederacja stosuje retorykę partii protestu po to, aby maksymalizować swój wynik wyborczy. W artykule dokonano analizy zawartości 30 filmów publikowanych w ramach formatu Bosak&Mentzen na YouTube pod kątem występowania w przekazach cech partii protestu. Starano się także znaleźć podobieństwa pomiędzy Konfederacją a innymi partiami protestu w Szwecji, Niemczech i Francji. Przeprowadzone badania pozwalają wnioskować, że Konfederacja korzysta z retoryki partii protestu, aby pozycjonować się jako alternatywa wobec Prawa i Sprawiedliwości (PiS) i Platformy Obywatelskiej (PO) oraz nagłaśniać konkretne problemy społeczne, które pozwalają jej na budowanie poparcia w społeczeństwie

„Jak nie będzie z zimy lata, tak nie będzie z Niemca brata”. Niemcy jako figura służąca prezentowaniu opozycji w Wiadomościach TVP

The purpose of the article was to investigate the use of German-related subjects in Wiadomości TVP as a basis for discussing domestic issues. Earlier studies identified such practices within the broadcaster’s main news program, even though they addressed different topics, leading to the development of this focused research.Celem artykułu było zbadanie zabiegów polegających na wykorzystaniu w Wiadomościach TVP niemieckiej tematyki jako punktu odniesienia do omawiania tematyki krajowej. Prowadzone wcześniej badania, choć dotyczyły innych zagadnień, ujawniły taki zabieg w głównym programie informacyjnym nadawcy publicznego, stąd pomysł na badanie poświęcone wyłącznie jemu

Citizen Science: założenia koncepcyjne i perspektywy zastosowania w naukach o polityce

The presented text is an in-depth analysis of the concept of citizen science (CS) – the involvement of non-academic citizens in conducting scientific research. The aim of the article is to embed the CS paradigm in the philosophy of science and create an analytical matrix of CS understanding schemes, to define the specifics of the application of citizen science in political science, and to diagnose local contexts of using CS in the implementation of research projects in Poland. The text is methodologically based on the analysis of the academic literature in the field. The result of the considerations is the development of a conceptual framework in the form of a categorical grid of CS modes and the attempt to define citizen science position in political science compared to other research disciplines. The analysis of Polish threads showed a lower popularity of CS resulting from organizational and financial constraints.Prezentowany tekst jest pogłębioną analizą koncepcji nauki obywatelskiej (citizen science, CS) – zaangażowania obywateli-nienaukowców w prowadzenie badań naukowych. Celem artykułu jest osadzenie paradygmatu CS w filozofii nauki i stworzenie matrycy analitycznej schematów rozumienia CS, zdefiniowanie specyfiki zastosowania nauki obywatelskiej w naukach politycznych oraz zdiagnozowanie lokalnych kontekstów stosowania CS w realizacji projektów badawczych w Polsce. Metodologicznie tekst bazuje na analizie literatury przedmiotu. Efektem rozważań jest rozwinięcie ramy koncepcyjnej w postaci siatki kategorialnej aktywności CS oraz próba zdefiniowania pozycji citizen science w naukach politycznych na tle innych dyscyplin badawczych. Analiza polskich wątków wykazała mniejszą popularność CS wynikającą z kwestii organizacyjnych i finansowych

Społeczność międzynarodowa wobec uchodźstwa afgańskiego – walka z zagrożeniem, kooperacja względem wyzwania

The aim of this article is to prove that refugee movement (as well as migration caused by economic reasons) which occurred as a result of the withdrawal of American and allied troops from Afghanistan, is – on one hand – a factor destabilizing international situation, especially in the region. On the other, it determines intensification of international cooperation of states (both: transit and destination) and international organizations. Analyses use scientific methods of social sciences, particularly International relations. Current nature of the analysed problem determines research material used. Analyses and inference base on primary sources (such as reports of international organizations, resolutions of the UN Security Council and General Assembly, documents of ministers of foreign affairs of states involved) as well as secondary sources, mostly media releases.Niniejsza analiza jest próbą udowodnienia, iż ruch uchodźczy (ale również migracyjny, powodowany względami ekonomicznymi), jaki pojawił się w następstwie wycofania sił amerykańskich i pozostałych sił sojuszniczych z Afganistanu, z jednej strony stanowi czynnik destabilizujący sytuację międzynarodową, szczególnie w regionie. Z drugiej jednak, determinuje intensyfikację aktywności kooperacyjnej państw (zarówno państw tranzytowych, jak i docelowych) i organizacji międzynarodowych. Rozważania poprowadzone zostały przy wykorzystaniu metod badawczych, charakterystycznych dla nauk społecznych, w szczególności nauki o stosunkach międzynarodowych. Z uwagi na aktualny charakter analizowanego problemu międzynarodowego, materiał badawczy stanowiły przede wszystkim źródła pierwotne (tj. raporty międzynarodowych rządowych organizacji pomocowych monitorujących skalę i przebieg zjawiska uchodźstwa afgańskiego, rezolucje Rady Bezpieczeństwa i Zgromadzenia Ogólnego ONZ, oficjalne dokumenty ministerstw spraw zagranicznych poszczególnych państw), ale również źródła wtórne w postaci doniesień medialnych

Afganistan: kryzys humanitarny jako zagrożenie dla fundamentalnych praw człowieka

The main aim of the article is to analyse the humanitarian crisis in Afghanistan. The main factors that contributed to its emergence were: the withdrawal of American and NATO troops in 2021 and the seizure of power by the Taliban. The dramatic situation was further aggravated by natural disasters and the rise of armed and jihadist groups in Afghanistan (emboldened by the success of the Taliban). The fundamental human rights, which are regularly violated and the deepening crisis makes the situation of millions of people in Afghanistan worse every day, are particularly analyzed.Celem artykułu jest analiza kryzysu humanitarnego w Afganistanie. Do jego powstania przyczyniły się przede wszystkim: wycofanie wojsk amerykańskich i wojsk NATO w 2021 roku oraz przejęcie władzy przez talibów. Dramatyczną sytuację pogłębiały dodatkowo katastrofy naturalne i wzrost znaczenia grup zbrojnych i dżihadystycznych (ośmielonych sukcesem talibów). Szczególnej analizie poddane zostały fundamentalne prawa człowieka, które są regularnie naruszane, a pogłębiający się kryzys sprawia, że sytuacja milionów mieszkańców Afganistanu z dnia na dzień staje się coraz gorsza

Prawne i pozaprawne czynniki warunkujące skuteczność prawa na przykładzie regulacji dotyczących noszenia maseczek – wybrane aspekty

The aim of this article is to present the legal and extralegal factors that determine the effectiveness of a legal norm. The subject of analysis is the legal obligation to wear medical masks, i.e., the mandate to cover the mouth and nose in public places. This requirement was in force in Poland during the COVID-19 pandemic from October 10, 2020, to March 28, 2022, and sparked considerable controversy among the public. Poles adopted various strategies and social attitudes towards this obligation, raising the need to answer the question of what factors underpinned the adoption of specific social strategies and how these attitudes influenced the effectiveness of the analyzed legal norm.Qualitative research in the form of in-depth interviews, supplemented by quantitative research conducted by CBOS, led to the conclusion that differences in adopted attitudes stemmed from varying hierarchies of values, different understandings of public health protection, diverse interpretations of the concepts of “common good” and “individual interest,” attitudes towards the government and the state as an institution, and, finally, different sensitivities to social pressure. It was also found that different attitudes towards mask-wearing influenced various dimensions of legal effectiveness-some were correlated with procedural effectiveness, while others were linked to the factual effectiveness of the norm.Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie prawnych i pozaprawnych czynników warunkujących skuteczność funkcjonowania normy prawnej. Przedmiotem analizy jest prawny obowiązek noszenia maseczek medycznych, czyli nakaz zakrywania ust i nosa w miejscach publicznych. Nakaz ten obowiązywał w Polsce w czasie pandemii COVID-19 od 10 października 2020 do 28 marca 2022 roku i wzbudzał wśród społeczeństwa wiele kontrowersji. Polacy przyjmowali wobec tego obowiązku rozmaite strategie i postawy społeczne, co zrodziło potrzebę odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki leżały u podstaw przyjmowania poszczególnych strategii społecznych i w jaki sposób postawy te wpływały na skuteczność analizowanej normy prawnej. Przeprowadzone badania jakościowe w formie wywiadów pogłębionych, uzupełnione badaniami ilościowymi CBOS, pozwoliły wysnuć wniosek, że różnice w przyjmowanych postawach wynikały z różnej hierarchii wyznawanych wartości, odmiennego rozumienia kwestii ochrony zdrowia publicznego, różnej interpretacji pojęcia „dobra wspólnego” i „interesu indywidualnego”, stosunku do rządzących oraz państwa jako instytucji, wreszcie – różnej wrażliwości na presję otoczenia społecznego. Okazało się również, że różne postawy wobec noszenia maseczek oddziaływały na odmienne wymiary skuteczności prawa, to znaczy inne były skorelowane ze skutecznością proceduralną, inne ze skutecznością faktyczną normy

Niekonkurencyjne wybory burmistrzów miast powiatowych. Skala i przyczyny zjawiska

The aim of this research is to analyze local power systems in county towns where the mayoral elections in 2024 were non-competitive. Only five municipalities met this criterion: two urban municipalities and three urban-rural municipalities. The selection of county towns for the study was related to the specificity of local political systems, which are shaped by local government authorities, government administration, regional branches of national political parties, and other entities influencing decision-making processes in the town.The conducted research indicates that factors contributing to the phenomenon of non-competitive mayoral elections include: 1) a decisive victory of the mayor and their party in previous elections; 2) the political position of the mayor exhibiting characteristics of an incumbent; 3) local political affiliation of the mayor; 4) a conciliatory model of local power systems. Non-competitive elections are accompanied by lower voter turnout and a reduced number of parties participating in the electoral competition. The primary research method employed was multiple case studies, supplemented by institutional-legal analysis. Data for the research were obtained from the National Electoral Commission, minutes from city council sessions, and participant observation.Celem badań jest analiza lokalnych systemów władzy miast powiatowych, w których wybory burmistrzów w 2024 roku były niekonkurencyjne. Kryterium to spełniało zaledwie pięć jednostek: dwie gminy miejskie oraz trzy gminy miejsko-wiejskie. Wybór miast powiatowych do badań związany był ze specyfiką lokalnych systemów politycznych, którą tworzą władze samorządowe, administracja rządowa, terenowe ogniwa ogólnopolskich partii politycznych oraz inne podmioty mające wpływ na proces podejmowania decyzji w mieście.Przeprowadzone badania wskazują, że czynnikami sprzyjającymi zjawisku niekonkurencyjnych wyborów burmistrza są: 1) zdecydowana wygrana burmistrza i jego ugrupowania we wcześniejszej elekcji; 2) pozycja polityczna burmistrza wykazująca cechy inkubenta; 3) lokalna afiliacja polityczna burmistrza; 4) koncyliacyjny model lokalnego systemu władzy. Niekonkurencyjnym wyborom towarzyszy mniejsza frekwencja wyborcza oraz mniejsza liczba ugrupowań biorących udział w rywalizacji wyborczej. Jako główną metodę badawczą wykorzystano wielokrotne studium przypadku, którą uzupełniono o analizę instytucjonalnoprawną. Dane do badań pozyskano z Państwowej Komisji Wyborczej, protokołów sesji rad miejskich oraz obserwacji bezpośredniej uczestniczącej

Polityka kryminalna w zakresie zapobiegania i zwalczania działalności szpiegowskiej w Polsce. Analiza wzbogacona zmianami ustawowymi przyjętymi w 2023 r.

The research problem addressed in the text concerns the criminal policy concerned with pre-venting and combating espionage offences in Poland in 1998–2023. A criminal policy is understood as a particular form of legal policy, encompassing the programming of anti-crime measures through penal-ties and other legal measures, criminalisation and decriminalisation regulations, and the deliberate creation of penal provisions. The main objective of the analysis is to juxtapose the previous legislation with the new legal solutions criminalising and penalising further types of espionage, which were introduced in 2023. The consequence of the comparative purpose thus defined is the presentation of an assessment of the new solutions from the perspective of penal policy. The analysis is based on two approaches: the dogmatic and the historical-comparative one. The dogmatic approach focuses on the analysis of the penal law provisions themselves and their interpretation, while the historical-comparative approach juxtaposes the current provisions with the earlier changes following the diachronic perspective. The study aims to answer questions about the differences between the current and previous legislation concerned with the criminalisation of espionage, and to assess the effectiveness of the 2023 amendments.Problem badawczy w tekście dotyczy polityki kryminalnej w zakresie przeciwdziałania i zwalczania przestępstwom szpiegostwa w Polsce w latach 1998–2023. Polityka kryminalna jest rozumiana jako szczególna forma polityki prawa, obejmująca programowanie działań przeciwdziałających przestępczości poprzez kary i inne środki prawne, regulacje dotyczące penalizacji i depenalizacji oraz celowe tworzenie przepisów karnych. Głównym celem analizy jest dokonanie porównania poprzedniego stanu prawnego z nowymi rozwiązaniami prawnymi, kryminalizującymi i penalizującymi kolejne typy szpiegostwa a wprowadzonymi w 2023 roku. Konsekwencją tak przyjętego celu komparatystycznego jest prezentacja oceny nowych rozwiązań w perspektywie polityki karnej. Analiza opiera się na dwóch podejściach: dogmatycznym i historyczno-porównawczym. Podejście dogmatyczne koncentruje się na analizie samych przepisów prawa karnego oraz ich interpretacji, podczas gdy podejście historyczno-porównawcze porównuje obecne przepisy z wcześniejszymi zmianami zgodnie z perspektywą diachroniczną. Badanie ma na celu odpowiedzieć na pytania dotyczące różnic między obecnym a poprzednim stanem prawnym, dotyczącym kryminalizacji szpiegostwa oraz ocenę skuteczności wprowadzonych zmian z 2023 roku