Die Heidelbergse Kategismus as ’n Geloofsbelydenis en die Voortrekker-Gelofte van 1838:: Die toespraak van Paul Kruger op 16 Desember 1886

Verskeie bronne huldig die oortuiging dat die korrekte viering vandag van die Gelofte van 16 Desember 1838 in Natal deur die Voortrekkers ’n Christelike en godsdienstige gebeurtenis behoort te wees: ’n godsdienstige gebeurtenis as deel van die lewe in sy geheel, wat op die eer van God gerig is. President Paul Kruger – die laaste president van die Boererepubliek in die ou Transvaal (1883–1900), oftewel die Zuid-Afrikaansche Republiek (ZAR) – was ’n voorstander van hierdie oortuiging oor die gevolge van die verbond.Hy het sy toespraak op 16 Desember 1886 by Paardekraal, Krugersdorp, begin met ’n verwysing na vraag 1 in die Heidelbergse Kategismus. Hy het sy gehoor, as Christelike gelowiges of Christelike Afrikaners wat in die reël die Gelofte herdenk, aangespoor om hul lewens in geheel aan God toe te wy as ’n antwoord in gehoorsaamheid aan hul verlossing in Christus.Kruger het die gereformeerde belydenisse van die kerk waarvan hy ’n lid was, beskou as oortuigings wat die lewe in totaliteit beïnvloed. In sy toespraak van 1886 het hy ook daadwerklik op probleme in sy republiek gewys. Hy het egter sy mense aangespoor om as Christelike burgers van hierdie republiek op te tree. Hierdie siening van Kruger word tot vandag toe deur baie Christelike Afrikaners en Afrikaner-instellings ondersteun.   Abstract: The Heidelberg Catechism as a confession of faith and the Voortrekker Covenant of 1838:The speech of Paul Kruger on 16 December 1886 Various sources believe that the correct commemoration today of the covenant of 16 December 1838 in Natal by the Voortrekkers, should be a Christian and religious event; a religious event as part of life as a whole aimed at the honour of God. President Paul Kruger, the last President of the Boer Republic in the old Transvaal (1883-1900), the South African Republic, was a supporter of this conviction about the consequences of the covenant. He started his speech on 16 December 1886 at Paardekraal, Krugersdorp, with a reference to the Heidelberg Catechism question one. His urged his audience as Christian believers or Christian Afrikaners who normally undertake a commemoration of the vow, to dedicate their lives as a whole as an answer in obedience to their redemption in Christ. Kruger saw the reformed confessions of the church of which he was a member as beliefs with an influence on life as a whole. In his speech of 1886, he also paid attention to problems in his Republic. However, he appealed to his people to behave as Christian citizens of this republic. This view of Kruger is supported up to today by many Christian Afrikaners and Afrikaner institutions

ʼn Reformatoriese perspektief op die ouer se rentmeesterskaplike roeping tot die handhawing van ordelike kinderdissipline in Suid-Afrika

Kinders is ‘n geskenk van God wat aan ouers toevertrou is om as die primêre opvoeders en bewaarders van die kind op te tree. Verskeie vorme van oortredings en wangedrag is egter hedendaags aan die toeneem onder kinders. Dit is ‘n Goddelike opdrag en verantwoordelikheid van ouers om hul kinders te dissiplineer, maar daar is tans heelwat faktore en omstandighede wat ouers verhoed om hul rentmeesterskapsplig en verantwoordelikheid teenoor hul kinders na te kom. Onder hierdie faktore tel die Westerse wegbeweging van Bybelse waardes, hoë egskeidingsyfers en vaderlose gesinne. Deur middel van die toepassing van die interpretivisties-konstruktivistiese metode word hierdie faktore uitgepluis en word ‘n omskrywing van ouers (sorggewers) se rentmeesterskapstaak en -verantwoordelikheid gegee. Laasgenoemde is gefundeer in beginsels soos die feit dat ouers die primêre opvoeders van die kind is, dat tug en dissiplinering verantwoordelik behoort te geskied, dat alle handelinge met die kind in ‘n Skriftuurlike kinderantropologie gefundeer behoort te wees en dat ouers ‘n goeie begrip behoort te hê van wat opvoeding behels.  Abstract A Reformed perspective on parents’ stewardship calling to uphold orderly child discipline in South AfricaChildren are a gift from God, entrusted to parents to serve as the child’s primary educators and guardians. However, various forms of transgressions and misconduct among children are increasingly prevalent in contemporary society. It is a divine command and a parental responsibility to discipline their children. Yet, many factors and circumstances currently prevent parents from fulfilling their stewardship task and responsibility toward their children. Among these factors are the Western departure from Biblical values, high divorce rates, and fatherless households. Using the interpretivist–constructivist method, these factors are examined, and a description of parents’ (caregivers’) stewardship tasks and responsibilities is provided. The latter is grounded in principles such as parents being the child’s primary educators, that correction and discipline should be exercised responsibly, that all interactions with the child should be grounded in a Scriptural child anthropology, and that parents should have a sound understanding of what education entails.

Establishing ethical workplaces: Insights from independent school leaders and educators

The researchers viewed and analysed the data through a Christian lens. A qualitative ethnographic case study approach was used within an interpretivist paradigm to investigate how school leaders and educators understand and practise ethical leadership to foster an ethical working environment. Semi-structured interviews were conducted with principals, deputy principals, and educators from two independent schools, presenting rich insights into participants’ lived experiences of their school environment. The conclusions from the data indicate that ethical leadership is most effective when grounded in values such as integrity, accountability, and servant leadership, which are associated with Christian principles. Such leadership is a prerequisite to fostering an ethical work environment typified by trust, respect, and a shared moral purpose. The study also exposed trepidations within faith-based schools, specifically where institutional Christian identities overlap with managerial or market-driven imperatives. In addition, there was an unwillingness to raise discontent with leadership conduct, which underlines concerns about voice, agency, and the presence (or absence) of a “speak-up” culture.  Opsomming Die skep van etiese werksomgewings: Insigte van onafhanklike skoolleiers en opvoeders Die navorsers het die data vanuit ’n Christelike perspektief bestudeer en geanaliseer. ’n Kwalitatiewe, etnografiese gevallestudiebenadering is binne ’n interpretivistiese paradigma gebruik om te ondersoek hoe skoolleiers en opvoeders etiese leierskap verstaan en beoefen ter bevordering van ’n etiese werksomgewing. Data is ingesamel deur middel van semigestruktureerde onderhoude met skoolhoofde, adjunkhoofde en onderwysers van twee onafhanklike skole, wat waardevolle insigte bied ten opsigte van die deelnemers se beleefde ervarings en leierskapspraktyke. Die bevindings toon aan dat etiese leierskap die doeltreffendste is wanneer dit gegrond is in waardes soos integriteit, aanspreeklikheid en dienende leierskap, dit wil sê waardes wat in ooreenstemming met Christelike beginsels staan. Sodanige leierskap is ’n voorvereiste ter bevordering van ’n etiese werksomgewing wat deur vertroue, respek en ’n gedeelte morele doel gekenmerk word. Die studie het ook bekommernisse binne geloofsgebaseerde skole aan die lig gebring, veral daar waar institusionele Christelike eienhede met bestuurs- of markgedrewe imperatiewe oorvleuel. Verder was daar ’n onwilligheid om ontevredenheid oor leierskapsgedrag te opper, wat kommer oor seggenskap, agentskap en die teenwoordigheid (of afwesigheid) van ’n laat-jou-stem-hoor”-kultuur benadruk.

Developing Spiritually Grounded Lecturers through Supportive Higher Education Environments

AbstractIntegrating faith and learning in higher education presents significant challenges for lecturers. This task often involves integrating secular content with biblical principles, creating tension when attempting to deliver content from a Christian perspective. As a result, many Christian lecturers opt to present material pedagogically without critically evaluating it through a Christian worldview. Consequently, Christian higher education institutions may lack a coherent framework aligned with the Great Commission outlined in Matthew 28:19-20. Christian higher education institutions can support lecturers in integrating faith and learning within their subject content. This study employs a qualitative research design to conduct a thematic analysis of documents on the integration of faith and learning. The study revealed that faith integration in Christian higher education institutions is most effective when institutionally scaffolded and spiritually embodied. Key institutional support structures such as reformed biblical frameworks, reflective practice, academic staff, academic staff development, and communal accountability enable lecturers to align their academic teaching with the transformative mission of the Great Commission.” Therefore, this article argues that Christian higher education institutions should provide institutional support to lecturers through clear policies, dedicated resources, and targeted training. Such support can help reduce tensions and foster greater coherence in educational approaches. Moreover, when teaching is aligned with the Great Commission, a holistic environment is created, which leads to a supportive community of lecturers who can share practices and strategies for effective faith integration. This research highlights the role of institutional support in overcoming the challenges of faith integration in Christian higher education. It also provides a framework for faith-learning integration, which Christian higher education institutions can explore to equip their lecturers better to fulfil their educational purpose while staying true to biblical foundations. OpsommingDie ontwikkeling van geestelik gegronde dosente deur middel van ondersteunende hoëronderwysomgewingsDie integrasie van geloof en leer in hoër onderwys skep unieke uitdagings vir dosente. Hierdie proses vereis die koppeling van sekulêre inhoud met bybelse beginsels, wat dikwels spanning veroorsaak wanneer inhoud vanuit ’n Christelike perspektief aangebied word. Juis hierom verkies heelwat dosente om materiaal pedagogies aan te bied sonder om dit krities vanuit ’n Christelike wêreldbeskouing te evalueer. Gevolglik beskik Christelike hoëronderwysinstellings nie altyd oor ’n samehangende raamwerk wat die Groot Opdrag weerspieël wat in Matteus 28:19–20 gegee word nie. Hierdie studie gebruik ’n kwalitatiewe navorsingsontwerpe ten einde die integrasie van geloof en leer te ondersoek. Dit geskied deur ’n tematiese analise van dokumente. Die bevindinge toon dat geloofsintegrasie die doeltreffendste plaasvind wanneer dit institusioneel gestruktureer en geestelik beliggaam word. Belangrike ondersteuningsmeganismes sluit in: gereformeerde bybelse raamwerke, reflektiewe praktyke, ontwikkeling van akademiese personeel en gemeenskaplike aanspreeklikheid. Hierdie strukture stel dosente in staat om hul onderrig met die transformerende missie van die Groot Opdrag te belyn. Die studie voer dus aan dat Christelike hoëronderwysinstellings institusionele ondersteuning behoort te verskaf deur middel van duidelike beleide, toegewysde hulpbronne en toegespitste opleiding. Sodanige ondersteuning kan help om spanning te verminder, en dit kan samehang tussen opvoedingsbenaderings versterk. Bowendien, wanneer onderrig met die Groot Opdrag belyn word, word ’n holistiese gemeenskap geskep, wat tot ’n ondersteunende akademiese gemeenskap bydra. Sodanige gemeenskap kan praktyke en strategieë met die oog op doeltreffende geloofsintegrasie deel. Hierdie navorsing beklemtoon dus die rol van institusionele ondersteuning. Dit bied ook ’n raamwerk vir geloof-leerintegrasie wat Christelike hoëronderwysinstellings kan gebruik om hul dosente beter toe te rus om hul roeping in die onderwys te vervul terwyl hulle getrou aan Bybelse grondslae bly.https://doi.org/10.19108/KOERS.91.1.262

De deugdzame onderzoeker: een Christelijk deugdethisch perspectief op wetenschappelijke integriteit

SamenvattingIn dit artikel wordt onderzocht hoe vier deugden – nieuwsgierigheid, bescheidenheid, dienstbaarheid en zorgvuldigheid – onderzoekers kunnen helpen om weerstand te bieden aan de verleidingen en risico’s van de moderne wetenschapspraktijk. Door toenemende concurrentie, prestatiedruk en institutionele verwachtingen komen onderzoekers onder sterke druk te staan, wat kan leiden tot twijfelachtige of zelfs frauduleuze onderzoekspraktijken. Regels en protocollen blijken hiervoor onvoldoende bescherming te bieden; werkelijke onderzoeksintegriteit vraagt om innerlijke vorming. Het artikel stelt daarom de persoon van de onderzoeker centraal: wetenschap is geen mechanisch proces, maar een menselijke praktijk waarin karakter, overtuigingen en intenties bepalend zijn voor betrouwbaarheid en geloofwaardigheid. Een christelijk-deugdethische benadering biedt volgens de auteurs een vruchtbaar kader om deze morele dimensie te begrijpen. In dit perspectief vindt wetenschap plaats coram Deo en wordt het gezien als deelname aan het verstaan van Gods schepping. De vier besproken deugden worden verbonden met de klassieke kardinale deugden van Aristoteles en vervolgens vanuit reformatorisch perspectief uitgewerkt als wetenschappelijke karaktereigenschappen. Nieuwsgierigheid richt zich op waarheidsliefde; bescheidenheid bewaart voor zelfoverschatting; dienstbaarheid oriënteert wetenschap op het gemeenschappelijke goed; en zorgvuldigheid waarborgt precisie, eerlijkheid en respect voor mens en werkelijkheid. Gezamenlijk vormen zij een morele habitus die onderzoekers helpt om verleidingen te weerstaan en wetenschap te beoefenen als een roeping: niet ter meerdere eer van zichzelf, maar tot welzijn van mens en schepping en uiteindelijk tot eer van God.Kernwoorden: bescheidenheid, christelijke deugdethiek, dienstbaarheid, nieuwsgierigheid, onderzoeksintegriteit, zorgvuldigheid AbstractThe virtue-led researcher: a Christian virtue-ethical perspective on scientific integrityThis article examines how four virtues – curiosity, humility, servitude, and diligence – can assist researchers in resisting the temptations and risks of modern scientific practice. Increasing competition, performance pressure and institutional expectations place researchers under significant pressure, which may lead to questionable or even fraudulent research practices. Rules and protocols provide insufficient protection; genuine research integrity requires inner moral development. The article, therefore, places the person of the researcher at the centre: science is not a mechanical process, but a human practice in which character, convictions and intentions determine reliability and credibility. A Christian virtue-ethical approach offers a fruitful framework for understanding this moral dimension. From this perspective, science takes place coram Deo and is seen as participation in understanding God’s creation. The four virtues are linked to Aristotle’s classical cardinal virtues and then elaborated from a reformational perspective as scientific character traits. Curiosity directs the researcher toward a love of truth; humility guards against overestimating one’s knowledge; servitude orients science toward the common good; and diligence ensures precision, honesty and respect for human beings and reality. Together, these virtues form a moral habitus that enables researchers to resist temptations and to practice science as a calling: not for their own glory, but for the well-being of humanity and creation, and ultimately for the glory of God.Keywords: Christian virtue ethics; curiosity; diligence; humility; research integrity; servitude  OpsommingDie deugsame navorser: ’n christelik deug-etiese perspektief op wetenskaplike integriteitIn hierdie artikel word ondersoek hoe vier deugde – nuuskierigheid, beskeidenheid, diensbaarheid en noukeurigheid – navorsers kan help om weerstand te bied teen die versoekings en risiko’s van die moderne wetenskapspraktyk. Deur toenemende kompetisie, druk om te presteer en institusionele verwagtinge kom navorsers onder groot druk te staan, wat kan lei tot twyfelagtige of selfs bedrieglike navorsingspraktyke. Reëls en protokolle bied onvoldoende beskerming hierteen; ware navorsingsintegriteit vereis innerlike vorming. Die artikel plaas daarom die persoon van die navorser sentraal: wetenskap is nie ’n meganiese proses nie, maar ’n menslike praktyk waarin karakter, oortuigings en bedoelings bepalend is vir betroubaarheid en geloofwaardigheid. Volgens die outeurs bied ’n christelik deug-etiese benadering ’n vrugbare raamwerk om hierdie morele dimensie te verstaan. In hierdie perspektief vind wetenskap plaas coram Deo en word dit gesien as deelname aan die verstaan van God se skepping. Die vier deugde word verbind met die klassieke kardinale deugde van Aristoteles en daarna vanuit reformatoriese perspektief uitgewerk as wetenskaplike karaktereienskappe. Nuuskierigheid is gerig op waarheidsliefde; beskeidenheid beskerm teen selfoorskatting; diensbaarheid oriënteer wetenskap op die gemeenskaplike goed; en noukeurigheid waarborg nougesetheid, eerlikheid en respek vir mens en werklikheid. Saam vorm hulle ’n morele habitus wat navorsers help om versoekings te weerstaan en wetenskap as ’n roeping te beoefen: nie tot eer van hulself nie, maar tot voordeel van mens en skepping en uiteindelik tot eer van God.Kernbegrippe: beskeidenheid; christelike deug-etiek; diensbaarheid; navorsingsintegriteit; noukeurigheid; nuuskierighei

Is it possible to apply Catholic doctrine to the common good of the company?

The rationale for this article lies, on one hand, in the need to address the perennial organisational problems of companies. On the other hand, the rationale of this article lies in the fact that the Catholic Church has not yet explicitly dealt with aspects related to the function, structure, and management of companies (Kennedy, 2002), despite having an extensive doctrine applicable to this field. All the published evidence to date shows that Catholic doctrine contains more than sufficient judgment elements to tackle the complex problems of the business world. This article proposes an approach to Catholic doctrine in formulating the common good within the company, considering its different dimensions (economic, social, cultural) and various forms of unity: origin, organisation, and action. This must be applied in a way that helps strengthen it as a human institution, given its prominent role in contemporary societies. At the same time, this article has also been written with the purpose of finding alternative principles, procedures, and attitudes that contribute to the survival, balance, and improvement of businesses in their social role. This should always be from the perspective of the Church’s social doctrine and from a justified conception of the company as a political community belonging to larger communities.    OpsommingIs dit moontlik om die Katolieke leerstellings op die algemene beswil van die maatskappy toe te pas? Die rasionaal vir hierdie artikel lê, aan die een kant, in die behoefte om op die voortdurende organisatoriese probleme van maatskappye te fokus. Aan die ander kant lê die rasionaal van hierdie artikel daarin dat die Katolieke Kerk nog nie uitdruklik aandag gegee het aan aspekte wat met die funksie, struktuur en bestuur van maatskappye verband hou nie (Kennedy, 2002), al beskik dit oor uitgebreide leerstellings wat op hierdie veld van toepassing is. Al die gepubliseerde bewyse tot op hede toon dat die Katolieke leer meer as voldoende beoordelingsgronde bevat om die komplekse probleme van die sakewêreld aan te pak.Hierdie artikel stel ’n benadering tot die Katolieke leer voor in die formulering van die algemene beswil binne die maatskappy, met inagneming van sy verskillende dimensies (ekonomies, sosiaal, kultureel) en verskillende vorme van eenheid: oorsprong, organisasie en handeling. Dit moet toegepas word op ’n wyse wat help om die maatskappy as ’n menslike instelling te versterk, gegewe sy prominente rol in hedendaagse samelewings.Terselfdertyd is hierdie artikel ook geskryf met die doel om alternatiewe beginsels, prosedures en houdings vas te stel wat tot die oorlewing, balansering en verbetering van ondernemings in hul sosiale rol bydra. Dit behoort altyd te geskied vanuit die perspektief van die Kerk se sosiale leer en vanuit ’n geregverdigde opvatting van die maatskappy as ’n politieke gemeenskap wat deel van groter gemeenskappe uitmaak.

Lecturers as redemptive change agents supporting students with autism spectrum disorder (ASD) at higher educational institutions

Teaching diverse students, including those with autism spectrum disorder (ASD), embodies the biblical call to nurture each individual as made in the image of God. This study focused on the lecturer as a redemptive change agent to meet the needs of students with ASD in higher education from a Reformational Christian perspective. Higher education institutions have increasing numbers of students with ASD due to a greater focus on inclusivity, thus necessitating attention to lecturers’ roles to support these students. The study adopted a qualitative approach utilising document analysis. Purposive sampling was used to select documents appropriate and relevant to this study. Thematic content analysis was used to analyse the data. Three themes emerged from the findings: lecturers as prophets, priests, and kings. Theme one focused on lecturers and their institutional preparedness as prophets to support students with ASD. Theme two included lecturers’ teaching approaches and adaptation in their roles as priests to support students with ASD. Finally, theme three focused on the institutional support system, where lecturers assume the role of kings to support students with ASD. Based on the findings, the following conclusion is made: As redemptive agents of change, lecturers’ teaching approaches should be empathetic, flexible, and adaptable in order to support students with ASD successfully. Lecturers’ faith should inspire them to emulate Christ’s compassion and grace. Putting Christ at the centre of each lecturer’s life will positively influence students with ASD and assist in creating a more supportive and inclusive environment. The findings, obtained by means of a thorough document analysis, can help develop Christ-centred guidelines for supporting lecturers on how to become redemptive change agents in higher education. Dosente as verlossende veranderingsagente ter ondersteuning van studente met outismespektrum-versteuring (OSV) in hoëronderwysinstellingsOm diverse studente, insluitend dié met outismespektrum-versteuring (OSV) te onderrig, vergestalt die Bybelse oproep om elke individu, wat na die beeld van God geskape is, te koester. Hierdie studie het gefokus op die dosent as ’n verlossende veranderingsagent om in die behoeftes van studente met OSV in hoër onderwys vanuit ’n Gereformeerd-Christelike perspektief te voorsien. Tans neem die aantal studente met OSV by hoëronderwysinstellings toe weens ’n verhoogde fokus op inklusiwiteit. Dit noodsaak ’n toegespitste aandag op die ondersteuningsrol wat dosente teenoor hierdie studente vervul. Die studie het ’n kwalitatiewe benadering gevolg deur dokumentanalise te gebruik. Doelgerigte steekproefneming is aangewend om dokumente te kies wat geskik en toepaslik vir die studie is. Tematiese inhoudsanalise is gebruik om die data te ontleed. Uit die bevindings het drie temas na vore gekom: dosente as profete, priesters en konings. Tema een het gefokus op dosente en hul institusionele gereedheid as profete om studente met OSV te ondersteun. Tema twee het dosente se onderrigbenaderings en aanpassing in hul rol as priesters ingesluit om studente met OSV te ondersteun. Tema drie het ten laaste op die institusionele ondersteuningstelsel gefokus, waar dosente die rol van konings vervul ten einde studente met OSV te ondersteun. Op grond van die bevindings word daar tot die volgende gevolgtrekking gekom: Dosente se onderrigbenaderings moet empaties, buigsaam en aanpasbaar wees ten einde suksesvolle ondersteuning van OSV-studente te verseker. Dosente se geloof moet hulle inspireer om Christus se mededeelsaamheid en genade na te volg. Die sentraalstelling van Christus in elke dosent se lewe sal ’n positiewe invloed op studente met OSV uitoefen en sal tot ’n meer ondersteunende en regverdige omgewing bydra. Die bevindings, wat deur ’n deeglike dokumentanalise verkry is, kan tot die ontwikkeling van Christosentriese riglyne bydra ter ondersteuning van dosente oor hoe om verlossende veranderingsagente in hoër onderwys te word. https://doi.org/10.19108/KOERS.90.1.262

Gelykheid as rewolusionêre begrip by die ANC en Groen van Prinsterer: : ’n Tydige waarskuwing vir vandag?

Gelykheid is sedert die ontstaan van die ANC ’n kernbegrip in die party se ideologiese raamwerk. Hierdie strewe na gelykheid kom duidelik na vore in verskeie sleuteldokumente, maar die vraag oor hoe die ANC gelykheid teoreties verstaan en in die praktyk toepas, bly kompleks en onvoldoende nagevors. ’n Ondersoek na hierdie bronne dui daarop dat die party gelykheid nie net in die klassieke sin van die woord, as gelykheid voor die reg, verstaan word nie, maar eerder as ’n rewolusionêre gelykheid wat beslag moet vind op sosio-ekonomiese gebied. Die ANC se konsep van gelykheid moet geplaas word binne ’n breër historiese debat oor die aard van gelykheid, wat sy oorsprong in die Verligting het. Hierdie rewolusionêre idee, met wortels in die denke van Jean-Jacques Rousseau en Karl Marx, is in diepte bekritiseer deur die Nederlandse staatsman Guillaume Groen van Prinsterer. Hy het gewaarsku dat hierdie soort gelykheid samelewingsverbande kan ondermyn, sosiale samehorigheid kan skade doen en eiendomsregte kan skend. Hierdie kritiek beklemtoon die belangrikheid daarvan om af te sien van ’n ideologiese raamwerk wat teenproduktief op samelewings inwerk, ten einde burgerlike vryhede en sosiale vooruitgang te beskerm – ook in Suid-Afrika se hedendaagse politieke konteks.   https://doi.org/10.19108/KOERS.90.1.260

Die Volkeregtelike Status van die Afgevaardigdes dan die Boererepublieke by die Vrede van 31 Mei 1902

OPSOMMING Die Anglo-Boereoorlog van 1899-1902 met sy kern Boer teen Brit betree teen middel 1900, met die Britse anneksering van die Zuid-Afrikaansche Republiek en die Republiek van die Oranje Vrystaat, ’n tyd van guerrilla-oorlogvoering deur die Boere. Hierdie oorlog eindig met vredesluiting op 31 Mei 1902.  Die “nagenoeg” 20 779 Boere (vgl. Pretorius, 2001:21) wat in hierdie fase aan Boerekant geveg het, dra die naam Bittereinders. Hierdie Boere wat tot die einde van die oorlog – hulle het onder mekaar gepraat van die bittereinde – met verset teen die Britse imperialisme sou volhard, sou daarna ʼn aantoonbare invloed op die historiese verloop van staatkundige sake in Suid-Afrika hê. In oorleg met lord Kitchener, opperbevelhebber van die Britse magte in Suid-Afrika, het die Boere ’n beraad van 60 vegtende Boere of Bittereinders vir die laaste twee weke van Mei 1902 op Vereeniging gereël wat oor ’n vrede onder omstandighede vir die Boere moes besluit. Die verteenwoordigers op hierdie Boereberaad is deur die vegtende burgers as stemvolk aangewys.  Aan die begin van die beraad het die 60 Boere aanvaar dat hulle uit ’n volkeregtelike hoek die status van gevolmagtigde verteenwoordigers van die burgers “te velde” gehad het wat namens die twee republieke oor vrede met Brittanje moes besluit. Dit het beteken dat hulle die gees onder hulle genote moes verreken, maar ook eie insig kon gebruik in die hantering van dit wat hulle by medeafgevaardigdes, kommando’s en ander mense in die oorlog gehoor het. Hulle was gevolmagtigde gesante wat op ’n sinvolle vrede vir die Boere in die omstandighede moes besluit. Sekere faktore sou hierdie status bevestig.  Die beraad moes finaal oor die moontlikheid van vrede vir die Boere besluit. ʼn Kommissie van 10 uit die 60 wat die regerings van die twee republieke verteenwoordig het, het die Vrede van Vereeniging soos deur die beraad aanvaar, geteken. Daardeur het die vredesverdrag wat op die Britse voorstelle gebaseer was, ’n bindende ooreenkoms vir Boer en Brit geword: ʼn ooreenkoms wat die republieke deur die beraad van 60 aanvaar het en hulle deur handtekening en erewoord gebind het.  Die aard van die vredesverdrag was betekenisvol. Milner het die ooreenkoms soos aanvaar deur die Britse regering in Londen vir die tien Boere wat sou teken as ʼn “Act of surrender” aangebied. Generaal Jan Smuts het hierdie opskrif by ontvangs gesien en onmiddellik gewysig na “Act of peace”. Kitchener en Milner het nie hierteen beswaar gemaak nie. Die republieke het selfstandig oor die vrede besluit en was daarvoor nie van Brittanje se goedkeuring afhanklik nie. As gevolmagtigde verteenwoordigers was die 60 Boere as ’n wettige en verkose liggaam instrumenteel in die republieke se aanvaarding van die ooreenkoms.  Die Vrede van Vereeniging is aanvaar deur die 60 Bittereinderboere wat dit met ʼn meerderheid van 54 – 6 goedgekeur het. Die Britse anneksasie van die Republiek van die Oranje-Vrystaat op 24 Mei 1900 en die Zuid-Afrikaansche Republiek op 1 September 1900, het geen rol op konferensie gespeel nie. Die Bittereinderboere het selfstandig besluit oor – op hulle voorwaardes – die einde van die bittereinde.    ABSTRACT The status of the Boer delegates according to the law of nations at the peace talks in May 1902 after the Anglo-Boer War Peace talks after in the Anglo-Boer War (1899-1902) between Great Britain, the South African Republic (ZAR) and the Republic of the Orange Free State (Rep. OVS), took place in the final two weeks of May 1902. At that stage, the Anglo-Boer War had been lasting for about two years and eight months. The British High Commissioner in South Africa, sir Alfred Milner, who is on record for precipitating the war, anticipated that the Anglo-Boer War would last only three months and end in a British victory. The war started on 11 October 1899 after Britain had refused an ultimatum of the ZAR, which felt threatened by the movement of British troops to its borders. The war ended, however, nearly three years later, on 31 May 1902.  In the middle of 1900, after Britain successfully invaded the republics, the Boers took to guerilla warfare. They used this until May 1902, whereafter the peace treaty was signed in Pretoria on 31 May 1902.  During the period of guerilla warfare, the Boers were represented by the so-called Bittereinders or die-hard Boers. They believed that an imperialistic Britain threatened to terminate the independence of the republics and was committing a grave injustice to the Boers by doing so. The Bittereinders were convinced that the republics, by defending their cause in taking up arms as their final option, acted according to God’s will, which gives states the right to defend their independence when necessary. God, they believed, gave them this right in His providence. The President of the Orange Free State, M.T. Steyn, who was named the “Bittereinder van die Bittereinders” (die-hard of the die-hards), promoted this view and added that the republics might lose the military side of the war, but win the fight for spiritual values. He propagated the defence of oneself and of independent states in situations of need as a holy God-given right and visualised the spiritual superiority of Boer women and children in British concentration camps.  When peace talks between Britain and the republics became a reality, it was clear that the “Bittereinders” – at that stage their fighting group – would be delegated by the republics to the peace conference. Lord Kitchener, the officer in command of the British soldiers in South Africa, accepted a proposal from the republics that the Boers hold a conference with 30 delegates from each of the ZAR and the Rep. OVS to participate in the peace talks on behalf of the Boers. They would be chosen by the fighting Boers who were Bittereinders. The British cabinet appointed Kitchener and Milner to represent them in the peace talks and report back to the British government for the final decision.  Britain annexed the ZAR and the Rep. OVS in 1900 after an invasion and the establishment of a military government in both. These military governments meant to replace the republican governments. This arrangement, however, played no role in the peace talks of 1902. The two sides, Britain and the republics, met as equals. Decisions in these talks were not taken by a majority of individuals, but by an agreement between the parties. Kitchener and Milner followed the talks to reach a proposal, which they sent to London for a final decision to act on. In the end the Boers accepted the British proposals, but after the consent of the conference of 60 Boer delegates, who fully represented their states in this situation. In fact, at the beginning of the meeting of 60 at Vereeniging, the delegates accepted that they could decide according to their own convictions in the negotiations on behalf of the two countries they represented.  At the end of the talks, Milner presented the Boers with the final British proposal under the heading of an “Act of surrender”. However, upon receiving it, the Boer Bittereinder general J.C. Smuts, replaced this heading with a more appropriate wording according to the Boers, namely an “Act of peace”, that is an act of equal parties. Kitchener and Milner let this change pass in silence. Kitchener was eager to reach an agreement that would end the war and differences of minor importance could damage it.  The influence of the Bittereinders could also be seen in South Africa after 1902. An important example was the establishment of the Republic of South Africa in 1961: an ideal of the Bittereinders. Another example was the implementation of the policy of apartheid, which ended finally and formally with the general election in 1994.    https://doi.org/10.19108/KOERS.90.1.259

Egbert Schuurman: Reformational Philosopher of Technology

The life and work of Egbert Schuurman (b. 1937), a prominent figure in the field of the Reformational philosophy of technology, is examined. The article briefly discusses Schuurman’s background, academic journey, and key works before highlighting key themes of his approach. These themes include the problems of the Enlightenment, particularly its religious dogma of progress and human autonomy, technicism, and an ethics of responsibility. The reception of Schuurman’s work is examined, and his Reformational approach is highlighted. OPSOMMINGDie lewe en werk van Egbert Schuurman (geb. 1937), ’n bekende figuur in die veld van Reformatoriese filosofie van tegnologie, word ondersoek. Hierdie artikel bespreek kortliks Schuurman se agtergrond, akademiese reis en sleutelwerke voordat die hooftemas van sy benadering uitgelig word. Sodanige temas sluit die probleme van die Verligting in, veral die godsdienstige dogma van vordering en menslike outonomie, tegnisisme en ’n verantwoordelikeheidsetiek. Die ontvangs van Schuurman se werke word ondersoek, met die klem op sy Reformatoriese benadering.    https://doi.org/10.19108/KOERS.90.1.259