Daha Önce Okunmamış On Dört Müze Objelerinin Üzerindeki Kitabelerin Epigrafik İncelemesi

This study presents a comprehensive epigraphic analysis of the inscriptions on fourteen previously unread museum objects held in various collections worldwide. The research aims to examine the textual, linguistic, and material characteristics of these inscriptions and to situate them within broader cultural and historical contexts. The study employs a three-stage research framework based on philological and comparative methods. In the first stage, the inscriptions are documented in detail. In the second stage, they are transcribed with attention to orthography, grammar, lexical usage, and stylistic features, and subsequently analysed from both linguistic and codicological perspectives. In the third stage, the transcribed texts are systematically compared with literary, religious, and poetic sources. The analyses reveal that many inscriptions exhibit deviations from canonical texts, either deliberately or for practical reasons. Orthographic inconsistencies, omissions, and rearrangements are widespread in Islamic objects. These findings demonstrate that inscriptions are not passive reproductions of canonical texts, but rather dynamic cultural products that reflect the aesthetic and interpretive choices of artisans, calligraphers, and patrons.Bu çalışma, dünya genelindeki çeşitli koleksiyonlarda yer alan ve daha önce okunmamış on dört müze objesinin kitabelerine yönelik kapsamlı bir epigrafik analiz sunmaktadır. Araştırmanın amacı, bu kitabelerin metinsel, dilbilimsel ve maddi özelliklerini inceleyerek onları daha geniş kültürel ve tarihsel bağlamlara yerleştirmektir. Çalışmada, filolojik ve karşılaştırmalı yöntemlere dayanan üç aşamalı bir araştırma çerçevesi uygulanmıştır. İlk aşamada kitabeler ayrıntılı biçimde belgelenmiş, ikinci aşamada yazım, dilbilgisi, sözcük kullanımı ve üslup özellikleri dikkate alınarak transkripsiyonları yapılmış ve bu metinler dilbilimsel ve kodikolojik açıdan analiz edilmiştir. Üçüncü aşamada ise transkribe edilen metinler, edebi, dinsel ve şiiri kaynaklarla sistematik olarak karşılaştırılmıştır. Analizler, birçok kitabenin kanonik metinlerden bilinçli ya da pratik nedenlerle sapmalar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Yazım tutarsızlıkları, eksiltmeler ve yeniden düzenlemeler özellikle İslami objelerde sıkça görülmektedir. Bu bulgular, kitabelerin kanonik metinlerin pasif kopyaları değil, zanaatkarların, hattatların ve sponsorların estetik ve yorumlayıcı tercihlerini yansıtan dinamik kültürel ürünler olduğunu göstermektedir

Matematik Öğretmenlerinde Dijital Okuryazarlık ve Yapay Zeka Öğrenme Niyetleri Arasındaki İlişkide Yapay Zeka Kullanımının Aracılık Rolü

Purpose: The increasing integration of artificial intelligence (AI) technologies into educational environments has emphasized the need to evaluate teachers' digital literacy and their intentions to engage with these tools. This study aims to explore the mediating role of mathematics teachers' perceptions of AI usage in the relationship between their digital literacy and intentions to learn AI. Method: A correlational survey design was adopted with a sample of 476 mathematics teachers from various regions of Türkiye. Data were collected online using validated measurement tools for digital literacy, perceived AI use, and AI learning intention. Statistical analyses were performed using SPSS and Hayes' PROCESS macro, including descriptive statistics and correlation analysis. The default mediating effect model was tested using regression-based mediating effect analysis with bootstrap confidence intervals for indirect effects. Findings: The results indicated a significant and positive relationship between digital literacy and AI learning intentions. Furthermore, perceptions of AI use were found to partially mediate this relationship. These findings suggest that teachers with higher digital literacy are more likely to develop stronger intentions to learn AI, both directly and through enhanced perceptions of AI usage. Highlights: The study underscores the pivotal role of digital literacy in shaping mathematics teachers' intentions to learn about AI. Findings reveal that teachers with higher digital competencies are more inclined to pursue AI learning opportunities, both directly and through their perceptions of AI usage. The partial mediating effect of AI usage perception highlights the importance of fostering not only technical skills but also positive attitudes toward AI integration. These results emphasize the need for professional development programs that simultaneously enhance digital competencies and equip teachers with the knowledge and confidence to integrate AI tools effectively. The outcomes provide valuable evidence to guide educational policymakers and practitioners in designing targeted training initiatives aimed at promoting AI readiness in teaching.Amaç: Yapay zeka (YZ) teknolojilerinin eğitim ortamlarına giderek daha fazla entegre edilmesi, öğretmenlerin dijital okuryazarlıklarının ve bu teknolojilerle etkileşim niyetlerinin değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, matematik öğretmenlerinin dijital okuryazarlıkları ile YZ öğrenme niyetleri arasındaki ilişkide YZ kullanımı algısının aracılık rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden 476 matematik öğretmeninden oluşan bir örneklemle korelasyonel bir anket tasarımı benimsenmiştir. Veriler, dijital okuryazarlık, algılanan yapay zeka kullanımı ve yapay zeka öğrenme niyeti için geçerliliği kanıtlanmış ölçüm araçları kullanılarak çevrimiçi olarak toplanmıştır. İstatistiksel analizler, betimsel istatistikler ve korelasyon analizi de dahil olmak üzere SPSS ve Hayes'in PROCESS makrosu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Varsayılan aracı etki modeli, dolaylı etkiler için bootstrap güven aralıklarıyla regresyon tabanlı aracı etki analizi kullanılarak test edilmiştir. Bulgular: Bulgular, dijital okuryazarlık ile YZ öğrenme niyeti arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ayrıca, YZ kullanımı algısının bu ilişkide kısmi aracılık etkisine sahip olduğu belirlenmiştir. Bu durum, dijital okuryazarlığı yüksek olan öğretmenlerin hem doğrudan hem de YZ kullanımı algıları üzerinden YZ öğrenme niyetlerinin güçlendiğini ortaya koymaktadır. Önemli Vurgular: Bu çalışma, dijital okuryazarlığın matematik öğretmenlerinin YZ öğrenme niyetlerinin şekillenmesinde kritik bir rol oynadığını vurgulamaktadır. Bulgular, dijital yeterlilikleri yüksek olan öğretmenlerin YZ öğrenme fırsatlarını değerlendirme konusunda daha istekli olduklarını ve bu istekliliğin YZ kullanımı algıları aracılığıyla pekiştiğini göstermektedir. YZ kullanımı algısının kısmi aracılık etkisi, yalnızca teknik becerilerin değil, aynı zamanda YZ entegrasyonuna yönelik olumlu tutumların da geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, öğretmenlerin dijital yeterliliklerini güçlendirecek ve YZ araçlarını etkili biçimde ders süreçlerine entegre etmelerini sağlayacak hizmet içi eğitim programlarının önemine işaret etmektedir. Çalışma, eğitim politikaları ve uygulamaları için YZ'ye hazır olma kapasitesini artırmaya yönelik hedefli eğitim girişimlerine dair önemli kanıtlar sunmaktadır

Analysis of Turkey's Demographic and Social Structure Using PCA And K-Means Clustering

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin benzersiz konumundan ve karmaşık toplumundan yararlanıp, Türkiye'deki illerin demografik ve sosyoekonomik yapısını kapsamlı bir şekilde analiz ederek illerdeki demografik ve sosyoekonomik eşitsizlikleri araştırmaktır. Amaca uygun olarak TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından açık veri olarak sağlanan 2010-2022 yılları arasında 81 ilin verilerini içeren çok boyutlu bir veri seti, Keşif Amaçlı Veri Analizi (EDA), Temel Bileşen Analizi (PCA) ve K-Ortalamalar kümelemesi gibi ileri veri analizi teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada, iç göç, nüfus artışı, yabancı nüfus yoğunluğu ve boşanma oranları gibi temel sosyoekonomik göstergeler ele alınmıştır. Analiz sonuçları, şehirler arasında göç kalıpları, nüfus artış hızı ve sosyoekonomik özellikler açısından önemli farklılıklar olduğunu ortaya koymaktadır. PCA ve kümeleme analizi, şehirleri demografik ve sosyoekonomik profillerine göre gruplandırarak bu farklılıkları daha detaylı bir şekilde anlamayı sağlamıştır. Çalışma, Türkiye'nin nüfus dinamikleri ve sosyal dokusunun anlaşılması, etkili yerel ve ulusal politikaların geliştirilmesi ve sosyal uyumun güçlendirilmesi açısından önemli bilgiler sunmaktadır. Sonuçlara bakılarak bazı önlemlerin alınmasının gerekliliği ortaya konulmuştur. Demografik ve sosyoekonomik profillerin çok boyutlu yapısı dikkate alınarak kentsel planlama, eğitim, sağlık ve sosyal hizmetler gibi alanlara özel önem verilmelidir.Göç akışının yoğun olduğu bölgelerde, sosyal hizmetlerin güçlendirilmesine, ekonomik fırsatların artırılmasına ve entegrasyon politikalarının geliştirilmesine öncelik vermelidir.Nüfus artış hızının düşük veya negatif olduğu bölgelerde nüfus artışını teşvik edecek önlemler ve ekonomik kalkınmayı destekleyici stratejiler uygulanmalıdır.This study aims to investigate the demographic and socioeconomic inequalities in the provinces by taking advantage of Turkey's unique location and complex society and comprehensively analyzing the demographic and socioeconomic structure of the provinces in Turkey. A multidimensional data set containing the data of 81 provinces between 2010 and 2022, provided as open data by TUIK (Turkish Statistical Institute) for the purpose, uses advanced data such as Exploratory Data Analysis (EDA), Principal Component Analysis (PCA) and K-Means clustering. Were examined using data analysis techniques. The study discussed fundamental socioeconomic indicators such as internal migration, population growth, foreign population density, and divorce rates. The analysis results reveal significant differences between cities regarding migration patterns, population growth rate, and socioeconomic characteristics. PCA and cluster analysis provided a more detailed understanding of these differences by grouping towns according to their demographic and socioeconomic profiles. The study provides essential information regarding Turkey's population dynamics and social fabric, developing effective local and national policies and strengthening social cohesion. Looking at the results, it was revealed that some precautions should be taken. Particular attention should be given to urban planning, education, health, and social services, considering the multidimensional structure of demographic and socioeconomic profiles. In regions with intense migration flows, priority should be given to strengthening social services, increasing economic opportunities, and developing integration policies. The population growth rate is low or negative. Measures to encourage population growth and strategies to support economic development should be implemented in the regions where it is located

SÜRDÜRÜLEBİLİR OTELCİLİK ÜZERİNE BİR META SENTEZ ÇALIŞMASI

This study aims to analyze sustainable hotel research in the Web of Science (WOS) database using a meta-synthesis approach. For this purpose, the WoS database was searched using the keyword "sustainable hotel. Ninety-two studies published between 2009 and 2025 were retrieved. Of these studies, only 21 articles published in English were included in the analysis. These articles were analyzed in terms of purpose, methods, sample groups, data collection tools, and results. Ten themes were then derived from the findings of the selected studies. Studies addressing these themes were subsequently identified. The study determined that the research findings clustered into two dimensions: guest-focused and business-focused. The research findings showed that sustainable practices increased satisfaction levels and booking intentions. Sustainability certifications influenced guest preferences but were not the sole determinant. Furthermore, price, rating, and hotel location were found to have a greater impact than other variables. The study found that location and spatial characteristics, along with Green HR (Human Resources) and a green organizational climate, had positive effects on sustainability adoption and hotel performance. Furthermore, the study found that sustainability is often evaluated from an environmental perspective, with economic and social dimensions being overlooked.Bu çalışma ile Web of Science (WOS) veri tabanında yer alan sürdürülebilir otel başlıklı araştırmaların Meta-sentez yaklaşımı ile analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda WOS veri tabanında "sustainable hotel" anahtar kelimesiyle yapılan tarama yapılmıştır. Bu doğrultuda 2009-2025 yılları arasında yayınlanmış 92 çalışmaya ulaşılmıştır. Bu çalışmalardan yalnızca makale olarak yayınlanmış ve İngilizce dilinde yazılmış 21 makaleye erişim sağlanmıştır. Bu makaleler amaç, yöntem, örneklem grubu, veri toplama araçları ve sonuç bakımından analiz edilmiştir. Daha sonra ilgili çalışmaların sonuçları baz alınarak 10 adet tema elde edilmiştir. Söz konusu temalara hangi çalışmalarda yer verildiği tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, araştırma bulgularının misafir odaklı ve işletme odaklı iki boyutta kümelendiği tespit edilmiştir. Araştırma bulguları sürdürülebilir uygulamaların memnuniyet düzeyini ve rezervasyon niyetini artırdığını göstermiştir. Sürdürülebilirlik sertifikalarının misafir tercihlerini etkilediği fakat tek başına belirleyici olmadığı ortaya konmuştur. Buna ek olarak, fiyat, puan ve otel konumunun diğer değişkenlere kıyasla daha yüksek etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Konum ve mekansal özellikler ile Yeşil İK (İnsan Kaynakları) ve yeşil örgütsel iklimin sürdürülebilirliğinin benimsenmesi ve otel performansı üzerinde olumlu etkilerinin olduğu görülmüştür. Öte yandan sürdürülebilirliğin çoğunlukla çevresel boyutta değerlendirildiği, ekonomik ve sosyal boyutların arka plana atıldığı çalışma sonucunda belirlenmiştir

Effect of Different Breeding Systems and Season on Egg Quality Parameters

Bu araştırma, farklı yetiştirme sistemlerinde (kafes sistemi, aile tipi ve serbest gezen sistem) üretilen tavuk yumurtalarının dış ve iç kalite parametreleri üzerindeki mevsimsel (ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış) etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada farklı yetiştirme sistemlerinden her bir mevsimde 50'şer adet olmak üzere toplam 600 adet yumurta toplanmıştır. Yumurta örneklerinin dış kalite parametreleri üzerine mevsimin etkisi incelendiğinde; kış mevsiminde kırılma mukavemeti, kabuk kalınlığı, sarı yüksekliği ve sarı indeksi önemli bulunmuştur (pThis study was conducted to examine the seasonal (spring, summer, autumn, and winter) effect on the external and internal quality parameters of chicken eggs produced in different rearing systems (cage system, family-type system, and free-range system). A total of 600 egg samples were collected, with 50 eggs from each rearing system in each season. When the effect of the season on the external quality parameters of egg samples was examined, it was found that the breaking strength, shell thickness, yellow height and yellow index were important during the winter season (

Tıp Fakültesi Öğrencilerinde Sınav Kaygısının Fizyolojik Belirtilerini Azaltmada Ardıç ve Kekik Uçucu Yağlarının Etkinliği

Objective: Medical students struggle with exam anxiety, which negatively affects cognitive and academic performance. Aromatherapy has become popular as an alternative to pharmacological treatments. This study examines how juniper and thyme essential oils psychophysiologically affect undergraduate students' exam anxiety. Juniper and thyme aroma inhalation was tested on asprosin, cyclic guanosine monophosphate response element binding protein (CREB), cortisol, and exam anxiety in students taking exams. Method: A random sample of 80 healthy students aged 18-25 from the Faculty of Medicine was collected during final exams. Participants were their own controls, and saliva was collected before and after aromatherapy. Saliva samples were tested for asprosin, CREB, and cortisol using ELISA. Heart rate, oxygen saturation, systolic pressure, diastolic pressure, and body temperature were monitored before and after aroma inhalation. Findings: According to the findings of this study, juniper and thyme aromatherapy were effective in increasing the average saliva levels of Asprosin, CREB, and cortisol hormones, with the most significant decrease observed in the groups receiving juniper aromatherapy (pAmaç: Tıp öğrencileri, bilişsel ve akademik performansı olumsuz etkileyen sınav kaygısıyla mücadele etmektedir. Aromaterapi, farmakolojik tedavilere alternatif olarak popüler hale gelmektedir. Bu çalışma, ardıç ve kekik esansiyel yağlarının lisans öğrencilerinin sınav kaygısını psikofizyolojik olarak nasıl etkilediğini incelemektedir. Sınavlara giren öğrencilerde ardıç ve kekik aroması inhalasyonu asprosin, siklik guanozin monofosfat yanıt elementi bağlayıcı protein (CREB), kortizol ve sınav kaygısı üzerinde test edilmiştir. Yöntem: Tıp Fakültesi'nden 18-25 yaş arası 80 sağlıklı öğrencinin rastgele bir örneği, final sınavları sırasında toplanmıştır. Katılımcılar kendi kontrolleriydi ve aromaterapiden önce ve sonra tükürük alındı. Tükürük örnekleri ELISA kullanılarak Asprosin, CREB ve kortizol için test edildi. Kalp hızı, oksijen satürasyonu, sistolik basınç, diyastolik basınç ve vücut sıcaklığı aroma inhalasyonundan önce ve sonra izlenmiştir. Bulgular: Bu çalışmanın bulgularına göre, ardıç ve kekik aromaterapisinin tükürük ortalama Asprosin, CREB ve kortizol hormon düzeylerini artırmada etkili olduğu, en anlamlı düşüşün ise ardıç aromaterapisi alan gruplarda olduğu tespit edildi (

Sivas-Gemerek Bölgesindeki Kanaviçe Seccadelerin Halk Sanatı Bağlamında İncelenmesi

Examples of Turkish embroidery art have been found on fragmented fabric pieces in Central Asian burial mounds, and its history dates back to pre-Islamic times. Embroidery, a traditional handicraft, is known to have spread from Asia to Europe. This craft, used by many civilizations, can be found in everyday items such as clothing, pillows, quilts, saddlebags, and prayer rugs. Although embroidery art has been developed in Europe under different names and techniques such as cross-stitch and tapestry, it is fundamentally a type of embroidery done according to the stitching technique of the needle. The art of fabric embroidery, commonly known today as cross-stitch, is created using single and double needle techniques. The motifs, simply embroidered with needle and thread, reflect the culture and art of the region where they are made, as well as the emotions of the people who created them. This research focuses on cross-stitch embroidered prayer rugs located in the Gemerek district of Sivas province. Ten prayer rugs, which are part of a dowry, have been included and examined in detail in terms of fabric type, color, pattern, and composition. The fact that no prior scientific studies have been conducted on the prayer rugs included in the catalog is quite significant. The aim of this study is to inventory these handcrafted prayer rugs and introduce them to the scientific community.Türk işleme sanatı örneklerine, Orta Asya kurganlarından çıkarılan kumaş parçaları üzerinde rastlanmış olup tarihi İslamiyet öncesi dönemlere dayanmaktadır. Geleneksel el sanatlarından biri olan işleme sanatının Asya'dan Avrupa'ya geçtiği bilinmektedir. Birçok medeniyet tarafından kullanılan bu el sanatına kıyafet, yastık, yorgan, heybe ve seccade gibi günlük kullanım eşyalarında rastlanılmaktadır. İşleme sanatı Avrupa'da kanaviçe, goblen iğnesi gibi farklı isimlerle ve tekniklerle tasarlanmış olsa da temelde iğnenin dikiş tekniğine göre yapılan işleme türüdür. Günümüzde yaygın olarak kanaviçe adı ile anılan kumaş işleme sanatı, tek ve çift iğne tekniği ile oluşturulmuştur. İğne ve iplikle basit bir şekilde işlenen motifler işlendiği yörenin kültürünü ve sanatını yansıtmakla beraber, işleyen kişilerin duygularını da içermektedir. Araştırmada Sivas ilinin Gemerek ilçesinde yer alan kanaviçe işlemeli seccadeler ele alınmıştır. Çeyiz eşyası olan 10 adet seccadeye yer verilmiş ve bu seccadeler kumaş cinsi, renk, desen ve kompozisyon açısından detaylı bir şekilde incelenmiştir. Kataloğa dahil edilen seccadeler hakkında daha önce herhangi bir bilimsel çalışma yapılmaması açısından oldukça önemlidir. Çalışmanın amacı, bu el sanatı ürünü olan seccadelerin envanterlenmesi ve bilim dünyasına tanıtılmasıdır

Structure-guided discovery of submicromolar 1,2,4-triazole-Schiff-base inhibitors of glutathione reductase

Glutathione reductase (GR) plays a crucial role in maintaining cellular redox balance and is a promising target for ferroptosis-based cancer therapies. In this study, we report the design, synthesis, and comprehensive evaluation of a novel series of 1,2,4-triazole-Schiff base succinate derivatives (AUR-514-518) as potent GR inhibitors. In vitro Mannervik assays revealed vigorous submicromolar inhibitory activity, with AUR-517 emerging as the most effective (IC50 = 0.471 +/- 0.032 mu M), significantly surpassing quercetin (IC50 = 214.5 +/- 18.5 mu M). Antioxidant profiling revealed negligible radical scavenging activity; however, modest CUPRAC responses suggest a target-specific mechanism. To elucidate the molecular determinants of inhibition, we employed deeplearning-assisted protein-ligand affinity predictions, molecular dynamics simulations, MM/GBSA free-energy calculations, and dimensional reduction analyses. These computational studies revealed dual binding modes at both the catalytic site and dimer interface, with AUR-517 forming stable interactions with key catalytic residues, consistent with experimental potency rankings. The RMSD/RMSF profiles indicated enhanced conformational stability of GR-ligand complexes, while binding energy landscapes underscored the superior stability of AUR517. Consequently, these findings establish the AUR series as a new class of structurally validated GR inhibitors, with AUR-517 representing a lead scaffold for the rational development of ferroptosis-sensitizing agents with translational potential in oncology.Aurealcraft Therapeutics; Scientific Research Project Fund of Kafkas University [2018-FM-46]; TUBITAK ULAKBIM's High Performance and Grid Computing CenterAurealcraft Therapeutics supports this research under the project AUREXIS (ARF-500), which focuses on ferroptosis-potent research. Aurealcraft Therapeutics and collaborating academic partners provided high-performance computing and scientific infrastructure. In addition, this research is supported by the Scientific Research Project Fund of Kafkas University under project number 2018-FM-46. It was also supported by TUBITAK ULAKBIM's High Performance and Grid Computing Center (TRUBA resources)

From screens to minds: the mediating role of psychological well-being between digital reading and AI anxiety (vol 16, 1771451, 2026)

N/

Social Media-based Interventions to Promote Physical Activity in People with Disabilities: A Systematic Review

Purpose: This systematic review summarized and evaluated 13 studies investigating the effectiveness of social media-based interventions to promote physical activity (PA) among people with disabilities (PWD). Methods: Findings regarding study, participant and intervention characteristics, and PA outcomes were extracted. The methodological quality of the studies was assessed using the Crowe Critical Appraisal Tool. Results: Findings regarding the effectiveness of social media-based interventions to promote PA among PWD varied, and provide the support for social media-based PA intervention benefits for people with autism spectrum disorder, attention deficit hyperactivity disorder, physical disability, and cancer patient; however, there was no support for its use in people with developmental coordination disorder. Conclusion: Social media-based interventions may have the potential to promote PA among PWD. However, to fully leverage this potential, further research is needed. This review provides valuable insights for researchers, parents, and educators seeking to promote PA among PWD