Ευθυμίου, Χρ.

University of Thessaly Institutional Repository

12 Ίπποκράτους Κ. Μακρή: Τυπβγρικφικαΐ σημειώσει; περί Προκοννήσβυ ΑΕ 1957τόμως έσταμάτησε τό έ'ργον, διότι σαφώς φαί­νονται τά τείχη ταΰτα ημιτελή κατά τό ανατο­λικόν άκρον αυτών άφήνοντα ακάλυπτον αρκε­τήν έ'κτασιν μέχρι σειράς αποτόμων βράχων, δπου προφανώς θά έσταμάτα ή τείχισις ως πε­ριττή. Έν συνεχείς; οί Κυζικηνο'ι εστράφησαν κατά τών ΙΙροκοννησίων, συμμάχων τότε τών ’Αθηναίων. Οί Προκοννήσιοι άντέστησαν έπι- καλεσθέντες καί την βοήθειαν τών ’Αθηναίων, άλλ’ ή βοήθεια έβράδυνε νά φθάση καί οί Προ- κοννήσιοι ύπέκυψαν προ υπερτερών δυνάμεων, παραδώσαντες καί τό περιώνυμον άγαλμα τής Μητρός τών θεών Δινδυμίνης έκ χρυσοϋ καί όδόντων ποταμίων ίππων έξειργασμένον (ίδέ Marquardt, αυτόθι σ. 102).'Υπέρ τής βοήθειας προς τούς ΓΙροκοννη- σίους συνηγόρησε καί δ Δημοσθένης διά τοΰ προς Πολυκλέα λόγου (L, 5), δν ολίγον μετά τό έτος 361 π.Χ. έξεφώνησε : Προκοννήσιοι δε σύμ­μαχοι δντες ικέτευαν υμάς εν τφ δήμφ βοηϋή- ααι αύτοΐς, λέγοντες δτι υπό Κνζικηνών κατέχον- ται τφ πολέμφ και κατά γην καί κατά ύλάλατ- ταν} καί μη περιιδεΐν απολυμένους.Σχετικώς δέ δ Παυσανίας ιστορεί (VIII 46): Κυζικηνο'ι άναγκάσαντες πολέμφ Προκοννηαίους αφίσι συνοίκους γενέαέάαι μητρός Δινδυμίνης άγαλμα ελαβον έκ Προκοννήσον. Ούτω ή Προ- κόννησος ένεσωματοδθη εντός τοΰ κράτους τήςΚυζίκου καί προφανώς οί Προκοννήσιοι, ώς φυλαί πλέον, συγκατηριθμήθησαν μεταξύ τών φυλών τών Κυζικηνών.Οί Κυζικηνο'ι ήσαν διηρημένοι εις φυλάς (RE2 XII εν λ. Kyzikos, στ. 232), έκ τών δποίων αί τέσσαρες, Γελέοντες, Άργαδεϊς, Αίγικορεΐς, “Οπλητες, είναι αί κοιναί ίωνικαί φυλαί. Αί δυο άκολουθοϋσαι, Οϊνωπες καί Βωρεϊς, ήσαν πιθανώς Προκοννήσιοι. Καί Οϊνωπες μέν ωνο- μάσθησαν ως προερχόμενοι έκ τής ανέκαθεν οίνοφόρου Προκοννήσου παραγοΰσης μέχρι τής σήμερον άφθονον, έκλεκτόν καί γενναΐον οί­νον εξαγόμενον καί εις την Ευρώπην, ιδία τήν Γαλλίαν ή υπό τό ο'νομα «Πασαλιμάνι» έκ τοΰ ονόματος τοΰ λιμένος, έκ τοΰ οποίου κυρίως έξήγετο, Βωρεϊς δέ οί έκ τών βορειότερων με­ρών τής νήσου προερχόμενοι, τών δποίων κα­τάλοιπον μέχρι τών ημερών ημών παρέμεινε τό χωρίον Βώρυ, οΰτω δνομαζόμενον καί μετά τό έτος 1922 καί τήν έκκένωσιν αύτοΰ έκ τών προαιώνιων έλλήνων κατοίκων αύτοΰ.ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ Κ. ΜΑΚΡΗΣ1 Μεγάλαι ποσότητες τοΰ οίνου τούτου έΐήχθησαν είς Γαλλίαν κατά τήν παρελθοΰσαν εκατονταετηρίδα, οτε κατεστράφησαν έκ φυλλοξήρας αί άμπελοι τής Γαλλίας πρός βελτίωσιν κατωτέρας ποιότητος οίνων δι’ άναμείξεως μετ’ αυτών.ΔΥΟ ΛΙΘΟ! ΕΚ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΕΩΣ ΕΝΕΠΙΓΡΑΦΟΙΈξ έκθέσεως τοΰ εκτάκτου έπιμελητοϋ ’Αρχαιο­τήτων κ. Χρ. ΕΥΘΥΜΙΟΥ «Περί δύο ενεπίγραφων έκ Πλωτινοπόλεως λίθων» δημοσιεύομεν ενταύθα τά κατωτέρω:Είς τάς ήδη γνωστός έπιγραφικάς μαρτυρίας έκ τής Θρακικής Πλωτινοπόλεως προσετέθη- σαν έσχάτως δύο νέαι, δΓ ών λύεται όριστι-1 Περί τής γνωστής ενεπίγραφου στήλης τής αφιε­ρωμένης υπό τής Βουλής καί τοΰ Δήμου ΙΤλωτ(ε)ινο- πολιτών είς τόν αύτοκράτορα Μ(αρκον) ’Ιούλιον Φί­λιππον τόν ’Άραβα (241-249 μ.Χ.), δι’ ής έτέθη τό πρόβλημα τοποθετήσεως τής Πλωτινοπόλεως, βλέπε: Α. ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ, Ιστορία Θράκης, 1939,κώς τό ζήτημια ταυτίσεως τής πόλεως πρός τά έρείπια τοΰ λόφου τοΰ κειμένου παρά τήν όχθην τοΰ Έρυθροποτάμου μεταξύ τής γαλ­λικής γέφυρας καί τής σιδηροδρομικής γραμ­μής1·1. Ή πρώτη έκ τών δύο τούτων εύρέθη έπί τοΰ λόφου «'Αγία Πέτρα» καί άπόκειται νΰν έν τφ Μουσείφ Διδυμοτείχου. Πρόκειται περί βάθρου έκ σκληροΰ λίθου μιέ είργασμένας τάς τρεις αύτοΰ πλευράς, ύψους 0.46 μ., μέ βάσινσ. 188-189. Θρακικά Η', σ. 190-195 (Κ. ΚΟΥΡΤΙΔΗΣ), σ. 196-210 (Ν. Βαφειδης), Θ', σ. 407-414 (Απο- ςτολιδης), I, σ. 198 - 208 (X. Δρακοντιδης^ σ. 208-218 καί 387-8 (Αποςτολιδης), σ. 388-89 (Σταματιαδης).Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly08/12/2017 08:01:11 EET - 137.108.70.7AE 19f>7 Δύο λίδοι έκ Πλωτινοπόλεωξ ενεπίγραφοι 13καί στέψιν κεκοσμημένας διά ταινιών και κυ­ματίου. Εις την ταινίαν τής στέψεως γλυπτή παράστασις δΰο φύλλων. Τό βόθρον είναι άπο- κεκρουμένον κατά τήν μίαν των γωνιών τής βόσεώς του. Έπ’ αυτοΰ πιθανόν υπήρχε γλυ­πτή παρόστασις άποκοπεΐσα.Ή επιγραφή, αναθηματική εις τον ’Απόλ­λωνα, είναι κεχαραγμένη εις δυο τμήματα. Δυο μέν στίχοι επί τής άνωτέρας ταινίας τής στέ- τ^εως τοΰ βόθρου (ΰψ. γραμμ. 0.02-0.03 μ.).Είτα δέ επί τής κυρίας πλευράς τοΰ βόθρου καί επί επιφάνειας πλάτους άνω μέν 0.36 μ. κάτω δέ 0.37 μ. ακολουθούν 7 στίχοι. Τό αρι­στερόν τής επιφάνειας τμήμα τελείως άπολεπι- σμένον. "Υψος γραμμ. 0.03, πλ. γραμμ. 0.025. Σψζονται:* Απόλλωνι Κερο----------[-■Σώζοντι[-- ν Πλωτει[■■ - - - - 15-18] ατορα νο[-- - - - - 15-18] μένος[-- - - - - 15-18] ερεα ν[-- ίων[-- νε&ηκεν.'Όσον αφορά εις τό α' τμήμα τής επιγρα­φής ή επωνυμία τοΰ ’Απόλλωνος Κερσ---------δυνατόν νά συμπληρωθή Κερσ(οβλέπττ)) ή Κερσ(η[ε]ληνφ) κατά τά γνωστά επίθετα Κεν- δρισός, Κενδρισευς ή Κενδρεισηνός, Άλσηνός, Αΰταρκηνός, Λατομηνός, Δορταζηνός, Έστρα- κηνός, Σταρασκηνός, Ζηρίνθιος κλπ. (Βλ. Κ. Μ. Αποςτολιδου, Θρακικά Ε', 41-49 καί ΣΤ', Ζ', Η', Θ', I' σποράδην) παραγόμενον εκ τοπωνυμιών Κερσηληνόςή Κερσηληνή. ’Εάν άληθεΰη τοϋτο, τότε έ'χομεν προ ημών τό άρ- χαιότερον όνομα τής ΓΙλωτινοπόλεως. Παρό­μοιον φαινόμενον μετωνυμίας έ'χομεν καί επί τής Φιλιππουπόλεως, τής παλαιάς Κεν- δρισοϋ.Έρχόμεθα νΰν εις έξέτασιν καί συμπλήρω- σιν τοΰ β' τμήματος τής επιγραφής:. . μοϋέον: πατροόνυμον τοΰ άναθέτου, συμ- πληροΰμενον ασφαλώς Τιμοθέου. Πιθανή συμ-πλήρωσις ολοκλήρου τοΰ στίχου : [Τΰχη αγαθή Τιμόθεος Τι]μοϋέου.--■V Πλωτει: Πλωτη^οπολιτων] ασφαλώς.Εις τον γ' στίχον δυνατή συμπλήρωσις τοΰ - - - τορη εις [- - αΰτοκρά]τορα, δπερ άπορρί- πτομεν αγόμενοι εκ τοΰ ακολουθοΰντος νο - - (άγνωστος αρχική συλλαβή διά ρωμαϊον αύτο- κρότορα) ή όρθότερον [- - παντοκράτορα μέ ακο- λουθοΰσαν συμπλήρωσιν εις τον δ' στίχον : [νόσων καί κακών ιατήρα εν%ά\ιιενος. Ή συμ- πλήρωσις φαίνεται ασφαλής λαμβανομένης ΰπ’ όψιν τής ίδιότητος τοΰ ’Απόλλωνος ως θεοΰ ίατήρος.Κατά ταΰτα ολόκληρος ή επιγραφή συμπλη- ρουμένη έχει ώδε :’ Απόλλωνι 7Γ«ρσ[ηληνω]Σώζοντι[Τΰχη αγαθή (;). Τιμόθεος ΊΑ]αοϋέον [υπέρ κοινής υγείας τώ]ν Πλωτει [ νοπολιτών εις τον Παντοκράτορα νύ [ σων καί κακών ιατήρα εύξά]μένος [ καί καταστήσας έν τώ ναώ ί]ερεα ν [ψιστον αυτοΰ εΰχαριστηρ]ιω·ν [ ένεκα σήμα τόδ’ α]νέ&ηκεν."Οθεν Τιμόθεός τις αρχών τών Πλωτινοπο- λιτών 7) επιμελητής τοΰ ναοΰ τοΰ Σώζοντος ’Απόλλωνος αναθέτει τήν στήλην αυτήν εις θεόν ως ευχαριστήριον. Λατρεία τοΰ ’Απόλλω­νος Σώζοντος είναι διαδεδομένη καθ’ δ'λην τήν Θράκην. Βλ. Άρχεΐον Θρακ. Θησαυροΰ ΙΖ, σ. 29-32 (Ευθυμίου), αυτόθι, ΣΤ. σ. 1-20 (Κ. Μ. Αποςτολιδης). Α. Σαμοθρακην, έ'.ά. σ. 118-122.Έκ τών γραμμάτων ή επιγραφή χρονολο­γείται εις τά μέσα, τοΰ 3ου μ.Χ. αι.2. Ή ετέρα επιγραφή άνευρέίίη τφ 1955 παρά τήν οικίαν Κ. Μπέκα κάτωθεν τής ΝΑ. πλευ­ράς τοΰ σωζομένου τείχους τοΰ Διδυμοτείχου. Πρόκειται περί στήλης ΰτ|ιους 1.70 μ. καί πλά­τους κατά τήν βάσιν 0.76 μ. "Υψ. γραμμ. 0.04-0.05 μ. Κατά τήν δεξιάν πλευράν τά πρώτα γράμματα τών στίχων απολεπισμένα. Εις τό μέσον τοΰ α' στίχου καί εις τό τέλος τοΰ γ' φΰλλον κισσοΰ.Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly08/12/2017 08:01:11 EET - 137.108.70.714 Χρ. Ευθυμίου: Δύο λίθοι έκ Πλωτινοπόλεως ενεπίγραφοι ΑΕ 1957Ή επιγραφή έχει οΰτω συμπεπληρωμένη:’Aya&fj τΰχΐ], (;)τον ϋεοφιλέοτατ]ον καίσαρα Πό(πλιον}[Λ]{κ(ίΐ'(οΐ') Α(νρήλιον) Οναλεριανόν θ]εόν η Πλωτεινο π]ολειτο)ν πόλτς ε\υτυχώς.Σημειωτέοι αί συντομογραφίαι εις τον γ' και τον δ' στίχον, ή χάραξις ώρισμένων γραμμά­των επί τών πλευρών των προηγουμένων των, ώς εις τον δ' καί τον ε' στίχον, καί τέλος ή άπόδοσις τοϋ Σ διά τοϋ λατινικού C.Ή επιγραφή άφιεροϋται εις τον ρωμαϊον Αΰτοκράτορα Πόπλιον Λικίνιον Αύρήλιον Ουα- λεριανόν (253-260 μ.Χ.), ασφαλώς δε επί τοΰ βάθρου ΐστατο καί δ άνδριάς τοΰ τιμωμένου αΰτοκράτορος.Αιτία τής άναθέσεως τής παρούσης στήλης φαίνεται δτι ήτο ή κατά τούς χρόνους τούτους έπισυμβάσα σωτηρία τής πόλεως από τών ολέ­θριων επιδρομών τών Γότθων. Αί έπιδρομαί αυτών ήρξαντο από τής εποχής τοΰ Δεκίου (251), δτε κατέλαβον τήν Φιλιππούπολιν νική- σαντες καί φονεΰσαντες τον Δέκιον, συνεχί- σθησαν δέ επί τοΰ Ούαλεριανοΰ (253), δτε ήρήμωσαν τήν Θράκην καί έπολιόρκησαν τήν Θεσσαλονίκην, διαπεραιωθέντες δέ κατόπιν εις τήν Μ, ’Ασίαν έλεηλάτησαν τήν Χαλκηδόνα. 'Ο Ούαλεριανός ήτύχησεν εις τον πόλεμον εναν­τίον των, εμπλακείς δέ μετά τών Περσών συνελήφθη νπ αυτών αιχμάλωτος καί άπέθα- νε τφ 270. Ό διάδοχός του Γαλλιηνός διά τοϋ στρατηγοΰ του Μαρκιανοΰ άπήλλαξε τήν Θρά­κην από τούς Γότθους τώ 277 τιμηθείς δΓ αναθηματικών στηλών από τάς θρφκικάς πό­λεις (BCH 47, 1923, σ. 541, Dumont- Homolle, Melanges, σ. 351, άρ. 61. Cagnat, IGRR, σ. 249, άρ. 759).Αι προσωνυμίαι Ίϊειότατος καί #εός τών επι­γραφών γνωσται καί άλλοθεν.Τέλος, καί ώς έν παρενθέσει, δημοσιεύομεν θραΰσμα μαρμάρινης επιγραφής συμπληρού- μενον ούτω :Ή Πλωτι]νο[πο λειτ]ώκ [πόλις τφ][κυρίφ Ε]δρφ.Πρόκειται δηλ. περί επιγραφής αναθηματι­κής εις τον θεόν ποταμόν Εΰρον.Διά τών ανωτέρω δημοσιευθεισών επιγρα­φών νομίζομεν δτι λύεται όριστικώς τό ζήτημα τής τοποθετήσεως τής Πλωτινοπόλεως. Τό· από τών Βυζαντινών χρόνων καλούμενον Δι­δυμότειχου, άγνωστον πώς όνομαζόμενον διά; Θρακίου ονόματος κατά τήν κλασσικήν αρχαιό­τητα, μετωνομάσθη κατά τήν ρωμαϊκήν επο­χήν εις Πλωτινόπολιν, προς τιμήν τής Πλω- τίνης, συζύγου τοΰ αΰτοκράτορος Μ. ’Ιουλίου Φιλίππου τοΰ ’Άραβος. Έξηκολούθησε δέ λόγφ τής θέσεώς της άκμάζουσα έκτοτε, μάλιστα κατά τούς πρώτους βυζαντινούς χρόνους οΰσα έδρα επισκόπου καί αποτελούσα επί ’Ιουστι­νιανού μίαν τών σπουδαιοτέρων πόλεων τής υπό ηγεμόνα τελούσης επαρχίας Αίμιμόντου, ήν άπετέλουν αί πόλεις Άδριανούπολις, Άγ- χίαλος, Δεβελτός, Πλωτινόπολις καί Τζωίδαι. Κατεστράφη δέ ή Πλωτινόπολις κατά τον Forbiger, άκολουθοΰντα σχετικήν μαρτυρίαν τοΰ Ακροπολιτου, τον 10ον αιώνα υπό τοΰ Βουλγάρου Τσάρου Ίωαννίτση. ’Επειδή δμως ή μαρτυρία τοΰ ’Ακροπολίτου είναι ελλιπής, οΰδαμοΰ δέ εις τά Τακτικα τοΰ 10ου αί. ανα­γράφεται ή επισκοπή Πλωτινοπόλεως, τέλος, επειδή απουσιάζουν παντελώς, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, ευρήματα Βυζαντινής εποχής, κρίνομεν δτι ή Πλωτινόπολις θά κατεστράφη. ένωρίτερον, ϊσως επί τσάρου Συμεών. Τήν έρημωθεΐσαν Πλωτινόπολιν διεδέξατο επί τής: άκροπόλεως νέος συνοικισμός, τό σημερινόν Διδυμότειχον.ΧΡ. ΕΥΘΥΜΙΟΥInstitutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly08/12/2017 08:01:11 EET - 137.108.70.7

Δύο λίθοι εκ Πλωτινοπόλεως ενεπίγραφοι

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

University of Thessaly Institutional Repository