w Warszawie, Wydawnictwo CeDeWu

Polish

University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe

STAROŚĆ CZŁOWIEKA: SZANSE I ZAGROŻENIA. IMPLIKACJE PEDAGOGICZNE, 2017 OLD AGE OF MAN: CHANCES AND DANGERS. PEDAGOGICAL IMPLICATIONS, 2017Joanna K. Wawrzyniak, Starość człowieka – Szanse i zagrożenia. Implikacje pedagogiczne.Wydawnictwo CeDeWu. Warszawa 2017, s. 1261.Wydawnictwo CeDeWu w WarszawieBadania demograficzne od wielu dekad wskazują na systematycznie zwiększający się odse-tek ludzi starych w globalnej liczbie mieszkańców świata. Wydłużające się życie sprawia, żemamy coraz więcej współobywateli w jesieni życia oraz coraz więcej lat do zagospodarowania –lat starości i emerytury. Z tego powodu zagadnienia związane ze starością przestają być proble-mem tej jednej grupy wiekowej, a stają się problemem globalnym. Jednakże zjawisko to ma nietylko wymiar demograficzny.Prezentowana publikacja dr Joanny Krystyny Wawrzyniak porusza problematykę wynika-jącą ze zwiększającej się nieustannie liczby osób starszych we wszystkich społeczeństwach świata,w tym Polski. Zagadnienia związane ze starością i starzeniem się człowieka, ujęte w ramy wy-zwań oraz zagrożeń, stanowią podstawowy zakres tematyczny dla studentów nie tylko kierunkówhumanistycznych czy medycznych, ale i społecznych, a także osób zainteresowanych tego rodzajuzagadnieniami zarówno z jednostkowego, jak i społecznego punktu widzenia. Treść książki otwierają kwestie aktywności i aktywizacji seniorów – traktowane jako nie-zwykle istotne wyzwanie na drodze satysfakcjonującej starości oraz uruchomienia potencjałuspołecznego emerytów. Rozpatrując aktywność i aktywizację człowieka starszego w kontekściejego relacji z otoczeniem, interakcji społecznych, sposobu porozumiewania się ze światem, należywskazać na możliwości i potrzeby człowieka. Warto także mieć na uwadze niebezpieczeństwa nie-rozerwalnie związane z obszarem społecznego funkcjonowania osób starszych, takie jak: margina-lizacja, stereotypizacja, izolacja społeczna, wykluczenie – zwłaszcza w sytuacji łatwego podziałuna młodych i starych, aktywnych i biernych, ładnych i brzydkich, atrakcyjnych i bezużytecz-nych. W tych obszarach równie istotne są zarówno czynniki sprzyjające aktywizacji, jak i jej in-hibitory, wśród których opisujemy stereotypizację jako znaczące zjawisko społeczne wpływającena społeczne postrzeganie starości i wizerunek ludzi starych w społeczeństwie. Zjawisku temupoświęcono dużo uwagi w treści publikacji, podobnie jak zjawiskom patalogizującym starość, awynikającym w dużej części ze stereotypizacji, mianowicie: marginalizacji, dyskryminacji, eks-kluzji i gerontofobii, przybierającym kształt społecznych postaw wobec starości. 1 http://cedewu.pl/Starosc-czlowieka-szanse-i-zagrozenia-Implikacje-pedagogiczne-p1815KONTEKSTY SPOŁECZNE, 2017, Tom 5, Nr 1 (9), 142-143ISSN 2300-6277, http://kontekstyspoleczne.umcs.lublin.plCC: Creative Commons License142Współcześnie dominacja techniki, a zwłaszcza nowoczesnych technologii w życiu gospodar-czym, przemyśle, rozrywce oraz nauce, mnogość narzędzi informatycznych w każdej niemal dzie-dzinie gospodarki i życia zawodowego powoduje, że seniorzy są grupą najłatwiej i najpowszech-niej pomijaną i wykluczaną z działalności społecznej. Stąd stereotyp osoby starszej jakozacofanej, biernej i pełnej lęku o przyszłość jest nieustannie rozwijany ze względu na stopień jej„niedopasowania” do wymogów współczesności. Rozwojowi wielu dziedzin nauki, zwłaszcza medycyny, zawdzięczamy to, że starość jest co-raz zdrowsza i coraz dłuższa. Tym korzystnym przemianom jednakże nie zawsze towarzyszy ak-ceptacja jakości życia w okresie późnej dorosłości oraz jakości relacji i więzi międzyludzkich. Ztymi zagadnieniami wiąże się problem sieroctwa i samotności seniorów, opisanych w książce jakozjawiska coraz powszechniej występujące ze względu na przemiany społeczno-kulturowe, a takżemodyfikacje obyczajów wewnątrz rodziny: Podobnie jak w przypadku dzieci, których rodzice mi-grują z przyczyn zawodowych do innych krajów Europy, tak w przypadku seniorów na realizacjęich potrzeb coraz większy wpływ mają migracje i rozbicie rodzin ich dzieci oraz wnuków. Głów-nym składnikiem sieroctwa starszych osób jest ich samotność, której sprzyja wdowieństwo orazprowadzenie jednoosobowych gospodarstw domowych, podobnie jak niesamodzielność, brak peł-nienia ról społecznych w najbliższym środowisku, bieda. Samotność jest także coraz częściej od-czuwaną dolegliwością osób starszych.Większości opisywanych niekorzystnych zjawisk można zapobiegać lub je łagodzić za po-mocą kształtowania właściwych postaw społecznych, wychowania młodych pokoleń w świadomo-ści starości jako wartości wynikającej z długiego życia, jako bogactwa doświadczeń i potencjału,który właściwie wykorzystany przynosi korzyści wielu grupom społecznym. Na te kwestie autor-ka zwraca uwagę w rozdziale: Przygotowanie do starości i profilaktyka gerontologiczna. Książkama się przyczynić do wzrostu świadomości, iż edukacja, wychowanie (do starości), profilaktykaniepożądanych postaw i zachowań oraz działania integracyjne i inkluzyjne służą łagodzeniu kate-gorycznych podziałów między młodymi a starymi – z korzyścią dla obu grup. Naturalne bowiemjest, że pozycja społeczna człowieka zmienia się w ciągu życia i zmieniają się pełnione przez nie-go role. Jest to wpisane w ewolucję społecznej egzystencji. Równie naturalne jest to, że pomimoakceptacji tych zmian przez człowieka istnieją dążenia do zachowania społecznych przywilejów,do optymalizacji własnej pozycji, do społecznej akceptacji.Prezentowane treści to istotne zagadnienia z obszaru starzenia się i starości człowieka, któ-rych poddawanie analizie i refleksji powinno towarzyszyć procesowi edukacji i wnosić w wycho-wanie wszystkich pokoleń nowe wartości oraz wyzwalać kreatywność w budowaniu koncepcji in-tegracji oraz nowych/innych działań na rzecz rozwoju osób w każdym wieku. Książka niewyczerpuje bynajmniej problematyki. Jest jedynie propozycją spojrzenia na starość jako obszarnarażony na zagrożenia w wymiarze ogólnospołecznym, takie jak: stereotypizacja, marginaliza-cja, dyskryminacja i wykluczenie oraz na sytuacje niekorzystne w indywidualnym wymiarze, ta-kie jak samotność i sieroctwo, implikujące jednakowoż negatywne konteksty o szerszymznaczeniu. Publikacja ma na celu zwrócenie uwagi na szanse rozwojowe zawarte w fazie starości, jakiestwarza aktywizacja oraz podejmowanie aktywności przez seniorów. Zagadnieniami wymagający-mi wsparcia edukacyjnego są natomiast profilaktyka gerontologiczna, a także zwalczanie geron-tofobii. Opisywane problemy nie są należycie traktowane w szeroko rozumianym wychowaniu,głównie instytucjonalnym; są obszarem zaniedbywanych, choć bardzo istotnych przyczyn niewła-ściwych postaw wobec starości i osób starych. Popularyzacja problematyki starości i starzenia sięjest nadal poważnym wyzwaniem nauki i edukacji.143 Starość człowieka – szanse i zagrożenia

Starość człowieka: szanse i zagrożenia. Implikacje pedagogiczne, 2017

https://journals.umcs.pl/ks/article/download/11524/pdf

Starość człowieka: szanse i zagrożenia. Implikacje pedagogiczne, 2017

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe