Miodunka, Władysław

Polish

Jagiellonian Univeristy Repository

Władysław T. MiodunkaUniwersytet JagiellońskiSłowo od Przewodniczącego Państwowej Komisji Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako ObcegoCelem prac zebranych w niniejszym zbiorze jest porównanie Standardów wymagań egzaminacyjnych (SWE) z tym, co na temat komunikacyjnych kompetencji języ­kowych mówi Europejski system opisu kształcenia językowego (ESOKJ), którego polskie tłumaczenie, jedno z 39 opublikowanych dotąd, ukazało się w 2003 r. Ana­lizując zapisy obu dokumentów, autorki tekstów brały jednak pod uwagę nie tylko istniejące dokumenty, europejski i polski, odwoływały się również do doświadczeń wyniesionych z procesu funkcjonowania systemu certyfikacji polszczyzny jako ję­zyka obcego, działającego w praktyce od czerwca 2004 r. W wyniku audytu, prze­prowadzonego w 2008 r. przez przedstawicieli Association of Language Testers in Europe (ALTE), którego członkiem od 2000 r. jest Polska potwierdzono, że podsta­wą polskiego systemu poświadczania znajomości polszczyzny jako języka obcego są standardy europejskie, zawarte w ESOKJ, zwracano jednak uwagę, że zależność między polskimi standardami egzaminacyjnymi a ESOKJ powinna zostać szcze­gółowo opracowana. Państwowa Komisja Poświadczania Znajomości Języka Pol­skiego jako Obcego (PKPZJPjO) postanowiła więc zaproponować przygotowanie analiz naukowcom zarówno znającym bardzo dobrze standardy europejskie, jak i dysponującym znacznym doświadczeniem w przeprowadzaniu egzaminów cer­tyfikatowych oraz wyspecjalizowanym w testowaniu poszczególnych sprawności językowych: rozumienia i tworzenia wypowiedzi ustnych oraz rozumienia i two­rzenia tekstów pisanych. Wyniki analiz, uwzględniające uwagi recenzentów oraz dyskusję toczoną w czasie spotkań naukowych oraz przygotowywania, przeprowa­dzania oraz oceny poszczególnych sesji egzaminacyjnych, publikujemy w niniej­szym tomie. PKPZJPjO planowała publikację tekstów, uzależniając ostateczną decyzję od po­siadanych środków finansowych. Tak się jednak złożyło, że następne lata przyniosły szybki i znaczny wzrost liczby zdających egzaminy certyfikatowe, co powodowa­ło, że pieniądze musiały być przeznaczane na obsługę organizowanych egzami­nów. To odwlekało wydanie materiałów. Równocześnie jednak Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) wystąpiło z inicjatywą wprowadzenia zmian 10 Władysław T. Miodunkaw istniejącym systemie certyfikacji języka polskiego. Była ona częściowo spowo­dowana propozycjami Państwowej Komisji Poświadczania z końca 2009 r., stano­wiącymi rezultat intensywnych prac prowadzonych w wyniku audytu ALTE, oraz częściowo własnymi wyobrażeniami władz MNiSW o tym, jak system ten powinien wyglądać (przedstawiciele MNiSW w trakcie prac ‘odkrywali’ standardy europej­skie, uzasadniając swe inicjatywy ustawodawcze koniecznością dostosowania do nich polskiego systemu certyfikatowego, co było wynikiem nieznajomości zasad tworzenia systemu certyfikacji polszczyzny). Taki stan rzeczy w dużym stopniu przyczynił się do obecnej publikacji, gdyż uświadomił nam, że fakty znane fachow­com powinny być udostępniane szerszemu kręgowi odbiorców. Kolejnym argumen­tem przemawiającym za publikacją był fakt, że certyfikacja polszczyzny odniosła sukces, stając się przedmiotem zainteresowania i dyskusji osób spoza kręgu glotto- dydaktyków polonistycznych. Dla nich praca na temat obecności standardów euro­pejskich w certyfikacji naszego języka może się stać pozycją interesującą i ważną. W czasie licznych spotkań naukowych towarzyszących procesowi certyfikacji nie ograniczano się tylko do omawiania czterech sprawności językowych, ale poruszano także inne tematy, jak choćby sprawę testowania znajomości systemu gramatycz­nego współczesnej polszczyzny, którym standardy europejskie zawarte w ESOKJ zajmują się tylko w sposób bardzo ogólny, szczegóły pozostawiając specjalistom w zakresie testowania poszczególnych języków. W polskim systemie certyfikacji na poziomach BI, B2 i C2 przewidziano oddzielną część egzaminu sprawdzają­cą stopień opanowania form gramatycznych i struktur składniowych, co wynikało głównie z obawy, że młodzi przedstawiciele Polonii, a także niektórzy cudzoziemcy ubiegający się o poświadczenie znajomości polszczyzny będą w stanie rozumieć nasz język i posługiwać się nim, nie posiadając jednak znajomości systemu grama­tycznego w przystającym do poziomu zakresie. Zagadnienie to wychodzi jednak poza podstawowy zakres tematyczny, przyjęty w niniejszym tomie, gdzie mówi się przede wszystkim o umiejętnościach rozumienia i tworzenia tekstów.Tom został skomponowany z dwu części. W pierwszej omawia się treści i funk­cje ESOKJ oraz zapisy zawarte w Standardach wymagań egzaminacyjnych. Zna­jomość obu dokumentów jest bowiem niezbędną podstawą do śledzenia rozważań zawartych w części drugiej, której kolejne rozdziały poświęcone są sprawności ro­zumienia ze słuchu, rozumienia tekstów pisanych, tworzenia tekstów pisanych oraz tworzenia wypowiedzi ustnej. Dzięki takiemu zabiegowi kompozycyjnemu tom stał się bardziej jednorodny, bo skoncentrowany na temacie zawartym w tytule - „umie­jętności rozumienia i tworzenia tekstów”.Podczas lektury zgromadzonych w tomie prac należy pamiętać o zmieniającej się rzeczywistości dydaktycznej i naukowej, np. o tym, że dokument Rady Europy, jakim jest ESOKJ, z jednej strony podsumowywał rozwój podejścia komunikacyj­nego stosowanego w nauczaniu języków obcych, z drugiej - wytyczał podstawy podejścia zadaniowego czy szerzej - działaniowego (zob. I. Janowska, 2011). Sam proces certyfikacji języka polskiego jako obcego, polegający na sprawdzeniu stop­Słowo od Przewodniczącego Państwowej Komisji... 11nia opanowania poszczególnych umiejętności, zachęcił młodych badaczy do zajęcia się ich nauczaniem i testowaniem (zob. m.in. A. Prizel-Kania, 2013).Glottodydaktyka ogólna, podobnie jak polonistyczna przeżywa w ostatnich la­tach w Polsce intensywny rozwój zmierzający w kierunku uznania jej za odrębną dyscyplinę naukową, a nie tylko za część lingwistyki stosowanej, jak to było do­tychczas. Potwierdzenie tej tendencji przynosi numer specjalny (nr 34) Neofilologa z 2010 r., zatytułowany Glottodydaktyka jako nauka oraz książki tak wytrawnych uczonych, jak W. Wilczyńska i A. Michońska-Stadnik (2010) oraz M. Dakowska (2014). W takim samym kierunku zmierza glottodydaktyka polonistyczna, o czym świadczą publikacje z ostatnich lat. Nowym tendencjom w glottodydaktyce euro­pejskiej na początku XXI wieku część swej monografii poświęcił m.in. P.E. Gębal (2013:40-59).Do wzmocnienia tego kierunku powinien się przyczynić także publikowany tom Umiejętność rozumienia i tworzenia tekstów w świetle „ Standardów wymagań egza­minacyjnych ” oraz „ Europejskiego systemu opisu kształcenia językowego ” pod red. E. Lipińskiej i A. Seretny.Prof. dr hab. Władysław T. Miodunka Przewodniczący Państwowej Komisji Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego

Słowo od Przewodniczącego Państwowej Komisji Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego

https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/252761/miodunka_slowo_od_przewodniczacego_2015.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Słowo od Przewodniczącego Państwowej Komisji Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Jagiellonian Univeristy Repository