BOŻEK, Hubert

Polish

PhilPapers

www.argument-journal.eu Published online: 25.06.2015ArgumentVol. 4 (2/2014)pp. 499–502rePOrtS / SPrAWOZDAnIASprawozdanie z IV edycji konferencji Rocznice. Perspektywy analitycznej: filozofii nauki, filozofii języka, fenomenologii(Kraków, Instytut Filozofii i Socjologii, Uniwersytet Pedagogiczny,  25–26 października 2014)W dniach 25–26 października 2014 roku odbyła się w Krakowie IV edycja konferencji Rocznice. Perspektywy analitycznej: filozofii nauki, filozofii języka, fe­nomenologii. Jej organizatorami był Instytut Filozofii i Socjologii uniwersytetu Pedagogicznego (IFiS uP) w Krakowie oraz portal filozofia.org.pl. Organizacja sympozjum możliwa była dzięki wsparciu finansowemu i instytucjonalnemu ze strony Wydziału Humanistycznego uP oraz urzędu miasta Krakowa. Podob-nie jak w przypadku III edycji Rocznic, również w tym roku ciężar prac orga-nizacyjnych związanych z omawianym przedsięwzięciem spoczywał na dokto-rantach IFiS uP (wspomnieć w tym miejscu należy o mgrze michale Piekarzu, mgr renacie treli, mgr marcie Winkler i mgrze Hubercie Bożku, który pełnił funkcję sekretarza konferencji), zaś opiekę merytoryczną nad przedsięwzięciem sprawował adiunkt IFiS uP dr grzegorz trela.W ciągu dwóch dni obrad wygłoszono dwadzieścia dwa referaty i jeden wy-kład plenarny. Językami konferencji były polski i angielski. Wśród uczestników znajdowali się reprezentanci uniwersytetu Jagiellońskiego (uJ), uniwersytetu Warszawskiego (uW), uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie (uP), uni-wersytetu Adama mickiewicza w Poznaniu (uAm), Szkoły głównej gospodar-stwa Wiejskiego w Warszawie (SggW), Akademii Ignatianium w Krakowie, europejskiego uniwersytetu Viadrina we Frankfurcie nad Odrą i uniwersytetu w maastricht.Rocznice to konferencja cykliczna, zaplanowana na pięć edycji, z których ostatnia, podsumowująca wszystkie poprzednie, odbędzie się w 2015 roku. Całość poświęcona jest próbie odpowiedzi na pytanie o tożsamość współcze-snej filozofii w twórczym nawiązaniu do głównych nurtów filozofii dwudziesto-wiecznej, w szczególności filozofii analitycznej i fenomenologii. Organizatorzy 500 Reports / Sprawozdaniaw refleksji nad obecną filozofią nie chcą ograniczać się do żadnej konkretnej szkoły czy tradycji filozoficznej, jednocześnie stawiając sobie za cel owocną dys-kusję, czego warunkiem koniecznym jest ścisłość i rzetelność argumentacji. Znajduje to bezpośrednie przełożenie na wymogi, którym sprostać musieli uczestnicy Rocznic.Obrady otworzył wykład dra grzegorza treli zatytułowany Wspomnienie o moich Mistrzach, stanowiący zarazem wprowadzenie w problematykę konfe-rencji. Przywołując sylwetki prof. Barbary Stanosz (1935–2014), prof. Heleny eilstein (1922–2009), prof. Jerzego Perzanowskiego (1943–2009) i prof. Stefa-na Amsterdamskiego (1929–2005), prelegent zwrócił uwagę na, obecnie często niedocenianą, rolę światopoglądową filozofii oraz na zagrożenia dla tej ostatniej płynące z zaniku tradycyjnego modelu filozofowania opartego na relacji mistrz– –uczeń. Kolejne wystąpienia pogrupowane były w sesje tematyczne, dotyczące filozofii nauki i epistemologii, filozofii języka oraz fenomenologii i jej współ-czesnych adaptacji.W pierwszej grupie znalazły się referaty o bardzo różnorodnej tematyce — od paradoksu „Kripkensteina” (dr Jan Wawrzyniak, uP) przez status episte-mologiczny „twierdzeń ramowych” Wittgensteina (mgr Paweł Ziemba, uJ) aż po rozważania dotyczące estetycznych aspektów badań naukowych. ten ostatni temat poruszył mgr thomas maisch (uniwersytet europejski Viadrina) w wy-stąpieniu zatytułowanym Intersections between Theodor Adorno’s and Ludwik Fleck’s aesthetics of science, w którym opierając się na teorii stylów/kolektywów myślowych Ludwika Flecka (1896–1961) i teorii estetycznej theodora Adorno (1903–1969), starał się wykazać, że różnice między nauką i literaturą wynikają z tego, iż stanowią one produkt dwóch odrębnych stylów myślowych, choć zarazem oba wspomniane obszary kultury poddają się badaniu interdyscypli-narnemu ze względu na swój narracyjny charakter.Problematyce filozofii języka poświęcone były dwie sesje konferencyjne. Wśród wystąpień poruszających zagadnienia z tego zakresu wyróżniały się dwa referaty. Pierwszy z nich, autorstwa dra tomasza Puczyłowskiego (uW)1, nosił tytuł Pojęcie kłamstwa według profesora Jerzego Pelca. referent przedstawił krytykę definicji kłamstwa zaproponowanej przez wybitnego polskiego filozofa i logika, profesora Jerzego Pelca (ur. 1924), zgodnie z którą X kłamie zawsze i tylko wtedy, gdy wygłasza zdanie Z, któremu przypisuje wartość logiczną W1, i czyni to w tym celu, aby odbiorcę owej wypowiedzi wprowadzić w błąd, tak aby przypisał on tej wypowiedzi wartość logiczną W2, różną od W1. Zdaniem dra Puczyłowskiego definicja taka jest za wąska, gdyż uwzględniając warunek celowości, wyklucza przypadki, w których nadawca komunikatu kłamie, nie dążąc do zmiany prze-konań odbiorcy. mając powyższe na uwadze, referent zaproponował następującą, regulującą definicję kłamstwa: x kłamie wobec y, gdy:1  Od 9 grudnia 2014 roku doktora habilitowanego.Reports / Sprawozdania 501(i)  x, twierdząc coś, wyraża pewien stan kognitywny lub wolicjonalny;(ii) x nie znajduje się w tym stanie kognitywnym czy wolicjonalnym, co w (i);(iii) x nie informuje uprzednio y, że (ii).Drugi ze wspomnianych referatów wygłosił dr marcin Polak. Jego wystąpie-nie nosiło tytuł Gramatyczna wiara Heideggera i wskazywało na absurdalność metafizycznego stanowiska autora Czasu i bycia, które opiera się na (zdaniem dra Polaka skazanej na klęskę) próbie usunięcia statycznego aspektu czasowni-ka „być”. Według referenta metafizyczny projekt Heideggera jest produktem pierwszej fazy procesu sekularyzacji, gdy w kulturze europejskiej expressis verbis odrzuceniu uległy pojęcia religijne — na co wskazuje przykład koncepcji „bycia” — jednak utrzymywała się nadal wiara w magiczną moc języka, w szczególności jego struktur gramatycznych. Omawiane wystąpienie stanowiło ciekawy przy-kład refleksji łączącej postmodernistyczne, dekonstrukcjonistyczne nastawienie poznawcze ze ścisłością argumentacji i zastosowaniem analizy pojęciowej.Obrady sesji poświęconej fenomenologii i jej współczesnym adapta-cjom odbyły się w całości w języku angielskim. Szczególną wartością re-feratów wygłoszonych w jej ramach było ukazanie perspektywy zharmo-nizowania spuścizny klasycznej filozofii fenomenologicznej z dorobkiem współczesnej nauki. W tak zakreślone pole badawcze znakomicie wpisał się referat mgra Kamila Łaciny (uJ) pod tytułem The evolution of the Husserlian time perception, traktujący o możliwości zastosowania koncepcji czasu au-tora Wykładów o wewnętrznej świadomości czasu jako modelu służącego opi-sowi zmiany na gruncie neurobiologii, teorii informacji i fizyki. Innym wy-stąpieniem ukazującym wartość heurystyczną koncepcji fenomenologicznych na gruncie nauki był referat mgra Piotra Płanety (uP) Neurophenomeno­logy — prospects and limitations of a research method. Zdaniem referenta neu-rofenomenologia, łącząc „pierwszoosobowe” opisy stanów psychicznych z „trzecioosobowymi” obserwacjami za pośrednictwem aparatury naukowej, daje możliwie najpełniejszy obraz ludzkiej psychiki, w tym szczególnych typów aktywności psychicznej, jak te związane z medytacyjnym kontrolowaniem ak-tywności umysłu. Jednocześnie, według referenta, metoda neurofenomenolo-giczna natrafia na liczne trudności związane z werbalizacją „zmienionych stanów świadomości”.Interesującym (i niezwykłym) uzupełnieniem powyższych bloków tema-tycznych była sesja poświęcona różnym aspektom twórczości Leona Chwistka (1884–1944). Wzięli w niej udział: dr Karol Chrobak (SggW), który zaprezen-tował autorską interpretację teorii wielości rzeczywistości autora Granic nau­ki, dr Paweł graf (uAm) poruszający kwestię teorii przedmiotu estetycznego w teorii Chwistka oraz mgr Hubert Bożek (uP), który omówił zagadnienie za-angażowania ontologicznego teorii logicznej Chwistka. na polskich konferen-cjach filozoficznych niezwykle rzadko zdarzają się referaty dotyczące twórczości 502 Reports / Sprawozdaniatego — w znacznej mierze zapomnianego — myśliciela, zaś sesje konferencyjne w całości mu poświęcone nie zdarzają się wcale. Zestawienie trzech wyżej wspo-mnianych referatów pozwala stwierdzić, że w twórczości autora Granic nauki tkwi znaczny potencjał filozoficzny, który warto eksploatować.Dwa intensywne dni obrad konferencyjnych pozostawiły wrażenie bogac-twa i wielowątkowości zainteresowań naukowych młodego pokolenia polskich filozofów, które wyjątkowo licznie reprezentowane było w tegorocznej edycji Rocznic. Fakt ten pozwala z optymizmem patrzeć na dalszy rozwój refleksji filozoficznej w naszym kraju, mimo instytucjonalnych trudności, z którymi się ona boryka. Jednocześnie konferencja stanowiła dobrą ilustrację przemian, jakim podlega obecnie filozofia, mianowicie jej zbliżenia z nauką. tendencja ta wymaga od filozofów pokory i przyznania, iż nie dysponują oni monopolem w zakresie budowania „racjonalnego poglądu na świat”. O tym, że pokora taka jest czymś pożądanym, świadczy choćby sukces kognitywistki czy filozofii ję-zyka, korzystających z wiedzy dostarczanej przez semiotykę i językoznawstwo.Hubert BOŻEK** Doktorant w Instytucie Filozofii i Socjologii, uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie. e-mail: hbozek@up.krakow.pl.

IV edycja konferencji Rocznice. Perspektywy analitycznej filozofii nauki, filozofii języka i fenomenologii

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

PhilPapers

Directory of Open Access Journals