Recenzja książki "E-learning i blended learning w nauczaniu akademickim
: zagadnienia metodyczne" / Iwona Tarnowska. – Gdańsk :
Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, 2015. – 178 S. : il. ;
24 cm. – ISBN 987-83-7348-613-

Kulesa, Katarzyna

Nowa Biblioteka

Polish

Repozytorium Uniwersytetu Śląskiego RE-BUŚ

             Title:  ”E-learning i blended learning w nauczaniu akademickim : zagadnienia metodyczne” / Iwona Mokwa-Tarnowska. – Gdańsk, 2015 [recenzja]  Author: Katarzyna Kulesa  Citation style: Kulesa Katarzyna. (2015). ”E-learning i blended learning w nauczaniu akademickim : zagadnienia metodyczne” / Iwona Mokwa-Tarnowska. – Gdańsk, 2015 [recenzja]. "Nowa Biblioteka" Nr 4 (2015), s. 147-151.       Nowa Biblioteka nr 4 (19), 2015   Katarzyna Kulesa Zakład Kultury Czytelniczej i Informacyjnej Instytut Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytet Śląski w Katowicach e-mail: k.trojanczyk@interia.pl    E-LEARNING I BLENDED LEARNING W NAUCZANIU AKADEMICKIM : ZAGADNIENIA METODYCZNE / IWONA TARNOWSKA. – GDAŃSK : WYDAWNICTWO POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ, 2015.  – 178 S. : IL. ; 24 CM. – ISBN 987-83-7348-613-3    Publikacja Iwony Mokwy-Taranowskiej skierowana jest przede wszystkim do nauczycieli akademickich, którzy interesują się technolo-gią e-learningu lub nauczania komplementarnego, tak zwanego blended learningu (połączenia nauczania tradycyjnego z nauczaniem zdalnym). Podkreślić należy, że odbiorcami omawianej książki mogą być zarówno osoby mające doświadczenie w zakresie e-edukacji, jak i osoby, które chciałyby poznać najważniejsze zagadnienia z zakresu metodyki  e-learningu. Głównym celem autorki było przygotowanie poradnika, który mógłby służyć nauczycielom akademickim jako pomoc metodycz-na w konstruowaniu atrakcyjnych i efektywnych zajęć e-learningowych oraz blended learningowych. Zatem określenie publikacji mianem po-radnika metodycznego nie może być bezpodstawne. Poradnik, według słownika języka polskiego, to „książka, czasopismo zawierające rady  i informacje z jakiejś dziedziny” [1] w tym wypadku z zakresu metodyki e-edukacji. Metodyka w rozumieniu pedagogicznym jest to wyznacza-nie, wskazywanie celów i sposobów nauczania konkretnego przedmiotu. Autorka w swojej publikacji nie tylko dostarcza  informacji na temat  e-learningu, ale koncentruje się głównie na prezentacji dobrych praktyk, 148 Katarzyna Kulesa  przykładowych kursów, materiałów e-learningowych oraz radach, które poparte są wiedzą, doświadczeniem oraz badaniami naukowymi innych ekspertów. Publikacja składa się z ośmiu głównych rozdziałów, które kolejno podzielone są na szereg podrozdziałów. Pierwszy rozdział poświęcony został teoriom, podejściom edukacyjnym i metodom uczenia się, które mogą zostać wykorzystane do projektowania zajęć e-learningowych. Autorka przedstawiła podejście behawiorystyczne z taksonomią zacho-wań Blooma na czele. Na tej podstawie opracowała zbiór czasowników behawioralnych w obszarze sfery kognitywnej, afektywnej oraz psycho-motorycznej, które mogą posłużyć przyszłym e-nauczycielom do two-rzenia i formułowania zarówno ogólnych, jak i szczegółowych celów szkoleń. Dodatkowo przedstawiła sposób oceniania behawiorystycznego, czyli tak zwanego oceniania formatywnego. Kolejną teorią, jaką czytel-nik może odnaleźć w publikacji, jest konstruktywizm, w tym takie jego odmiany jak: konstruktywizm społeczny, krytyczny oraz radykalny. Ciekawą propozycją jest zbiór zasad nauczania konstruktywistycznego przedstawionego w postaci punktów, które w przejrzysty sposób prezen-tują najważniejsze działania, jakie nauczyciel powinien podjąć, by uczyć efektywnie wskazaną metodą. Kolejne podrozdziały dotyczą konstruk-tywizmu oraz konektywizmu. Każda z wyżej wymienionych teorii zosta-ła opatrzona przez autorkę „dobrymi radami” wyróżnionymi w sposób graficzny (zostały one opracowane  w postaci tabel z ikoną uśmiechnię-tego monitora). Rady te bezpośrednio odnoszą się do przedstawianych wcześniej treści, a ich głównym celem jest zachęcenie do skorzystania  z osiągnięć twórców poszczególnych teorii. Autorka stawia przed czy-telnikiem konkretne zadania, zachęcając go do pracy poprzez zwroty: „Pamiętaj”, „Wprowadź”, „Stwórz”, „Wykorzystaj”, „Zaprojektuj”. Tym samym daje gotowe sposoby działania lub zmusza czytelnika do zasta-nowienia się nad najlepszym rozwiązaniem. (Forma „dobrych rad” jest podsumowaniem poszczególnych partii materiału w całej publikacji). Drugi rozdział poświęcony jest tematyce e-learningu oraz blended learningu. I. Mokwa-Taranowska rozpoczyna tę część pracy od prezen-tacji ogólnych informacji na temat początków nauczania wspomaganego internetowo. Prezentuje w nich szereg akronimów oznaczających na-uczanie języka za pomocą technologii internetowych. Rozdział ten jest opatrzony dużą ilością komentarzy samej autorki, które występują  w postaci tabel z wykrzyknikiem. Treści w nich prezentowane są,  w odróżnieniu do tekstu zasadniczego, nasycone dużą ilością faktów dotyczących e-learningu na świecie od lat 90 XX w. do współczesności. Ponadto czytelnik może zapoznać się szczegółowo z ideą nauczania 149 E-learning i blended learning…  komplementarnego oraz poznać najpopularniejsze darmowe oprogra-mowania, które są wykorzystywane do tworzenia repozytoriów wiedzy  i dzielenia się materiałami oraz informacjami. Stanowi to doskonałą pomoc metodyczną, z której potencjalni nauczyciele mogą skorzystać przy przygotowywaniu własnych e-szkoleń. Trzeci z kolei rozdział dotyczy zdobywania nowych umiejętności przygotowujących do uczenia się przez całe życie. Niezwykle ważną umiejętnością w obecnych czasach jest samodzielne kierowanie wła-snym rozwojem poprzez udział w różnych formach edukacyjnych. Istot-nym celem staje się wykształcenie u studentów, przyszłych pracowni-ków świadomego procesu uczenia się. E-learning oraz blended learning wymagają od uczestników nowego sposobu przyswajania wiedzy. Sta-wiają również przed nauczycielem nowe wyzwania, by świadomie orga-nizował proces edukacyjny tak, by kształtować i rozwijać określone umiejętności u studentów. W związku z powyższym, rozdział ten zawie-ra najważniejsze informacje na temat myślenia refleksyjnego, analitycz-nego, krytycznego oraz umiejętności współpracy. Autorka zachęca, by, wykorzystując jej propozycje, tworzyć szkolenia w taki sposób, by zada-nia stawiane studentom kształciły w nich umiejętności ważne z perspek-tywy ich przyszłych pracodawców.  Kluczowa część publikacji dotyczy projektowania zajęć  e-learningowych oraz blended learningowych. W fazie początkowej projektowania kursu nauczyciel musi podjąć szereg decyzji dotyczących struktury kursu, sposobu podejścia edukacyjnego, rodzaju komunikacji, rodzaju technologii, narzędzi i zasobów, sposobów aktywizowania  i motywowania uczniów oraz ewaluacji. Interesującą propozycją jest załączony, przykładowy plan zajęć blendedlearningowych, który pod-powiada w jaki sposób opracowywać zajęcia z wykorzystaniem metod nauczania komplementarnego. Autorka wskazuje role nauczyciela, role studenta, zasoby, jakie będą potrzebne oraz e-narzędzia, a wszystko to prezentuje w formie tabelarycznej z przejrzystym rozkładem informacji.  Uważny czytelnik odnajdzie wśród kolejnych podrozdziałów zbiór wskazówek, w jaki sposób komponować materiał edukacyjny, jak długo udostępniać moduły zajęć, jak organizować dostępność materiałów, jak przejrzyście projektować strony, wprowadzać linki do materiałów uzu-pełniających oraz stosować linearność  i nielinearność zasobów. Autorka wskazała dodatkowo trudności, jakie wynikają ze złej kompozycji kursu e-learningowego.  Na podstawie badań Katii Passerinii i Mary J. Granger został przywołany opracowany przez nie model rozwoju hybrydowego, który pozwala na zmianę kursu w każdej fazie jego tworzenia na podstawie 150 Katarzyna Kulesa  informacji zwrotnych. Model ten zakłada istnienie pięciu faz: analizy dotyczącej celów ogólnych oraz szczegółowych, projektowania pozwala-jącego na przygotowanie struktury kursu, tworzenia, ewaluacji suma-tywnej i/lub formatywnej oraz dostarczania, czyli wyboru technologii do udostępnienia kursu. Przytoczony model wykorzystuje teorie konstruk-tywizmu do projektowania kursu online i wpływa na jakość tworzonych i współtworzonych materiałów e-learningowych. Finalnie dobre rady autorki dotyczą projektowania modułów, zasobów oraz aktywności  e-kursów.  Nauczanie metodą e-learningu wymaga ciągłego aktywizowania studentów do pracy, czyli zaplanowania i zaprojektowania zajęć w taki sposób, by zachęcać ich do nauki. Niniejsze zagadnienie ma charakter wieloaspektowy, o czym świadczy najbardziej obszerny rozdział mu poświęcony. Autorka wyznaczyła dziesięć kategorii, które charakteryzu-ją kurs e-learningowy. Jednocześnie podkreśliła, że wszelkie zachowa-nia, sytuacje i treści edukacyjne,  wchodzące w skład wyznaczonych kategorii nie mają ostrych granic przez co przenikają się, tworząc ogólny system aktywizacji kursantów. Rozważania rozpoczyna od niezwykle ważnego zagadnienia, czyli wsparcia, jakie studenci powinni otrzymy-wać przed, w trakcie, a nawet po zakończonym szkoleniu od swoich nauczycieli. Autorka wyróżnia wsparcie ogólne odnoszące się do pomo-cy w wymiarze technologicznym oraz wsparcie szczegółowe, które koncentruje się na procesie nauczania i uczenia się. Dodatkowo podzieli-ła je na wsparcie wyprzedzające, czyli zaplanowane i przemyślane wcze-śniej oraz reaktywne wynikające z konkretnej potrzeby.  W toku dalszych rozważań czytelnik poznaje zasoby i aktywności kursów e-learningowych. W pierwszej kolejności autorka omawia za-sadność i konieczność stosowania pytań służących do samooceny stu-dentów, za pośrednictwem których mogą testować zdobytą wiedzę oraz wykorzystanie w e-kursach zagadnień do refleksji,  zachęcających do głębszych analiz. Ponadto prezentuje różne typy zadań, wśród których znajdują się zadania aktywne, zadania refleksyjne, zadania kolaboracyj-ne i kooperatywne oraz zadania dialogiczne. Znaczna część rozdziału poświęcona jest tworzeniu zasobów i aktywności za pomocą narzędzi platformy MOODLE. Czytelnik odnajdzie tu praktyczne rozwiązania, zrzuty ekranu prezentujące różne szkolenia e-learningowe, rady oraz sugestie jak stosować poszczególne narzędzia wspomnianej platformy. Aktywizacja studentów ściśle wiąże się z procesem ewaluacji.  E-ocenianie stanowi pewnego rodzaju wyzwanie dla nauczycieli. Autor-ka kolejny raz przywołuje ocenianie formatywne, uznając je za narzędzie służące do zachęcania studentów do nauki oraz ocenianie sumatywne 151 E-learning i blended learning…  jako podsumowanie konkretnego modułu lub całego szkolenia. Prezentu-je e-testy oraz quizy, omawia samoocenianie oraz współocenianie. Pod-sumowaniem są wypunktowane zalety oraz wady e-oceniania. Uważna ich lektura może przestrzec przed popełnianiem błędów, przygotować na zaskakujące sytuacje lub pomóc w opracowaniu takich testów, by speł-niały oczekiwania studentów jak i prowadzących.  Interesującą częścią publikacji jest rozdział szósty, w którym au-torka zamieściła ankietę, mogącą  stanowić narzędzie do interpretacji zawartości, struktury oraz charakteru opracowanego przez potencjalnego nauczyciela kursu. Ankieta składa się z czterech głównych zagadnień: zawartości merytorycznej, struktury, interaktywności oraz koncepcji kursu. W obrębie każdego bloku tematycznego znajdują się pytania, na które respondent może odpowiedzieć „tak” lub „nie”. Im większa liczba odpowiedzi pozytywnych, tym przygotowany kurs będzie bardziej efek-tywny i wszechstronnie rozwijający umiejętności studentów.  Podsumowując, publikacja I. Mokwy-Tarnowskiej E-learning  i blended learning w nauczaniu akademickim to ciekawy i wieloaspek-towy poradnik metodyczny, który prezentuje w sposób skondensowany najważniejsze informacje z zakresu teorii, metod, narządzi e-learningu oraz blended learningu. Niezwykle cenne są dobre rady autorki oraz praktyczne uwagi, które mogą być przydatne do opracowania warto-ściowych kursów zdalnych.  BIBLIOGRAFIA: [1] Słownik Języka Polskiego [online]. [Data dostępu: 14.12.2015]. Dostępny w World Wide Web: ttp://sjp.pwn.pl/szukaj/poradnik.ht ml.        

”E-learning i blended learning w nauczaniu akademickim : zagadnienia metodyczne” / Iwona Mokwa-Tarnowska. – Gdańsk, 2015

https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/14080/1/Kulesa_elearning_i_blended_learning.pdf

”E-learning i blended learning w nauczaniu akademickim : zagadnienia metodyczne” / Iwona Mokwa-Tarnowska. – Gdańsk, 2015

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Śląskiego RE-BUŚ