Makrofagi są zaangażowane w odpowiedź immunologiczną jako komórki fagocytujące, prezentujące
antygen oraz efektorowe w reakcji nadwrażliwości typu późnego. Ponadto ich fizjologiczna
aktywność jest związana z modulacją wielu procesów biologicznych w czasie całego życia
i zależy od aktualnego fenotypu makrofagów indukowanego pod wpływem różnorodnych bodźców
pochodzących z mikrośrodowiska.
Podczas ciąży makrofagi łożyskowe indukują rozwój matczynej tolerancji na antygeny płodu.
Makrofagi płodowe biorą natomiast udział we właściwym formowaniu tkanek i narządów.
Rezydualne makrofagi odgrywają bardzo istotną rolę w utrzymaniu homeostazy tkankowej, w usuwaniu
ciałek apoptotycznych w celu zapobieżenia autoimmunizacji oraz stanowią pierwszą linię
obrony w zakażeniach. Odpowiedź makrofagów w zapaleniu może być modulowana przez drobnoustroje.
Ich aktywność supresyjna obserwowana jest w organach uprzywilejowanych immunologicznie,
których przykładem są jądra.
W procesach patologicznych makrofagi są odpowiedzialne za uszkodzenia tkanek w wyniku nieswoistej
aktywacji z nadmiernym wytwarzaniem czynników prozapalnych. Zahamowanie swoistej
odpowiedzi immunologicznej przeciwko komórkom guzów nowotworowych jest głównie wynikiem
działania makrofagów związanych z nowotworami (TAMs). Natomiast prezentacja alergenów
lub autoantygenów przez makrofagi, a także ich nieswoista aktywacja przez nekrotyczne adipocyty
prowadzi do indukcji przewlekłej odpowiedzi zapalnej oraz zaburzeń odporności. Zatem
modulacja funkcji makrofagów może być podstawą usprawniania efektywności terapii nowotworów
i schorzeń alergicznych, autoimmunizacyjnych, metabolicznych czy sercowo-naczyniowych
oraz neurodegeneracyjnych (w tym choroby Alzheimera).
Niniejsze opracowanie ma na celu zebranie aktualnej wiedzy o aktywności biologicznej makrofagówMacrophages are involved in immune response as phagocytes, antigen presenting cells and as effector
cells of delayed-type hypersensitivity. Moreover, the activity of macrophages is associated
with modulation of many biological processes during the whole life and depends on the actual
macrophage phenotype induced under the influence of various microenvironmental stimuli. In pregnancy, placental macrophages induce the development of maternal tolerance to fetal antigens,
while fetal macrophages are responsible for proper formation of tissues and organs.
Residual macrophages play a very important role in tissue homeostasis, apoptotic cell clearance
to prevent autoimmunization and first defense in infections. The inflammatory response of macrophages
may be modulated by pathogens. Their suppressive activity is observed in immunologically
privileged organs such as testes.
In pathologies, macrophages are responsible for tissue damage in a case of nonspecific activation
followed by overproduction of proinflammatory factors. Suppression of a specific immune
response against tumors is mainly the effect of tumor associated macrophage (TAM) action.
On the other hand, presentation of allergens or self-antigens by macrophages and their nonspecific
activation by necrotic adipocytes leads to the induction of a chronic inflammatory response
and impairment of immunity. Therefore, modulation of macrophage functions may be the key
for improvement of therapy of cancer and allergic, autoimmune, metabolic, cardiovascular and
Alzheimer’s diseases.
The present review is focused on current knowledge about macrophage biological activity
