Kastory, Agnieszka

Korzeniewska-Wiszniewska, Mirella

Woźnica, Rafał

Polish

Jagiellonian Univeristy Repository

Pracownicy Katedry Historii Najnowszej o JubilatceN iniejsza Księga Jubileuszowa jest dedykowana Profesor Irenie Stawowy-Kawce przez współpracowników, uczniów i doktorantów jako wyraz uznania środowi-ska akademickiego za wkład, który Jubilatka wniosła w rozwój nauki zarówno w Pol-sce, jak i za granicą.Wieloletnia, rozległa działalność naukowa i dydaktyczna pozwoliła Pani Profesor na zbudowanie kontaktów i współpracy z licznymi ośrodkami naukowymi i badaw-czymi w kraju i poza nim – tu wyraźnie należy wskazać region Półwyspu Bałkańskie-go oraz szczególnie umiłowaną przez Jubilatkę Macedonię. Tak szeroka działalność zaowocowała relacjami z licznymi badaczami, których aktywność naukowa dotyczyła zarówno Bałkanów, jak i Europy Środkowej – obszarów połączonych w toku dziejów wspólną historią oraz dzięki zamieszkującym je w dużej mierze narodom słowiańskim. Fakt ten został uwzględniony przy poszukiwaniu tematu odpowiedniego dla Księgi Jubileuszowej, który dałby możliwość zaznaczenia aktywności wszystkich, przez lata swojej pracy mających okazję spotkać się i współpracować z Profesor Ireną Stawowy--Kawką. Co więcej, uwzględniając ścieżkę Jej kariery naukowej, należy zauważyć, że obszar tej aktywności naukowej nie zawsze związany był wyłącznie z Bałkanami, ale właśnie z Europą Środkową, co stanowiło dodatkową inspirację dla poszerzenia tema-tyki niniejszego tomu.Całościowy dorobek Profesor Ireny Stawowy-Kawki obejmuje ponad 150 rozpraw, artykułów – także w językach obcych. Jest to sześć monografii:1.  Macedonia w polityce państw bałkańskich w XX wieku, Wydawnictwo Secesja, PAN Oddział w Krakowie, Prace Komisji Historycznej nr 53, ISBN 83-85483- -39-X, Kraków 1993, 160 ss.2.  Ekspansja gospodarcza Trzeciej Rzeszy w Jugosławii i Rumunii (1929–1939), Wy-dawnictwo UJ, ISBN 83-233-0659-1, Kraków 1993, 148 ss.3.  Historia Macedonii, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, ISBN 83-04-04549-4, Wrocław 2000, s. 370. Wydanie uzupełnione w języku macedońskim: Istorija na Makedonija, Ministerstvoto za kultura na RM – Menora, ISBN 9989-932-43-3, Skopje 2002, 441 ss.20 Pracownicy Katedry Historii Najnowszej o Jubilatce4.  Malcinstvata na Balkanot (XX wek), wspólnie z S. Kiselinovskim, Institut za na-cionalna istorija, ISBN 9989-624-95-X, Skopje 2004, 238 ss.5.  Wielka historia świata. Od drugiej wojny światowej do XXI wieku, wspól-nie z T. Czekalskim, P. Mikietyńskim, J. Politem, W. Rojkiem, J.J. Węcem, red.  W.   Rojek, Kraków 2006, Oficyna Wydawnicza Fogra, Świat Książki, pod patronatem PAU, ISBN 83-7391-591-5, t. 12, 864 ss.; rozdziały:  – Bułgaria, s. 190–201,  –  Cypr, s. 57–63,  –  Grecja, s. 63–77, –  Turcja, s. 286–302.6.  Albańczycy w Macedonii 1944–2001, Wydawnictwo UJ, ISBN 978-83-233-3718-8, Kraków 2014, 406 ss., mapy i zdjęcia.Pani Profesor jest również współautorką podręczników akademickich:1.  Najnowsza historia świata 1945–1995, red. A. Patek, J. Rydel, J.J. Węc, Kraków 1997, Wydawnictwo Literackie, t. I – ISBN 83-08-02688-5, t. II – ISBN 83-08- -02717-2, t. III – ISBN 83-08-02718-0, t. I–III; –rozdziały:  –  Jugosławia. Pod wodzą Tity, t. I, s. 87–90, –  Jugosławia 1948–1955. Konflikt z ZSRR, t. I, s. 322–325, –  Jugosławia lata stabilizacji, t. II, s. 73–76, –  Jugosławia w latach 1979–1995, t. III, s. 127–133.2.  Najnowsza historia świata 1995–2007, t. IV, red. A. Patek, J. Rydel, J.J.  Węc, Wydawnictwo Literackie, ISBN 978-83-08-04289-2, Kraków 2008, t. 4, s. 648; rozdziały: – Słowenia, s. 226–229, – Chorwacja, s. 229–232, – Bośnia i Hercegowina, s. 233–235, – Jugosławia (Serbia i Czarnogóra), s. 235–239, – Kosowo, s. 240–243, – Macedonia, s. 243–247, – Cypr, s. 259–261.3.  Republika Macedonii na drodze do Unii Europejskiej – rys historyczny, [w:] Żegla-rze pamięci. Antologia współczesnej literatury macedońskiej, red. V. Cepiševska, L. Miodyński, B. Zieliński, Wydawnictwo Naukowe UAM, ISBN 978-83-232- -2025-1, Poznań 2009, s. 35–64.Swe rozprawy i większe artykuły naukowe drukowała w kraju w tomach tematycz-nych w różnych ośrodkach naukowych w Warszawie, Poznaniu, Wrocławiu, Opolu i Łodzi oraz w takich czasopismach, jak „Studia Historyczne”, „Studia z Dziejów Ro-sji i Europy Południowo-Wschodniej”, „Politeja”, „Dzieje Najnowsze”, „Kwartalnik Hi-storyczny”, „Studia Politologica Ucraino-Polona”, „Studia Polono-Danubiana et Balcani-ca”, „Balcanika Posnaniensia. Acta et Studia, Prace Komisji Środkowoeuropejskiej” (po zmianie nazwy „Studia Środkowoeuropejskie i Bałkanistyczne”), oraz w czasopismach 21Pracownicy Katedry Historii Najnowszej o Jubilatcezagranicznych: w Salonikach w „Balkan Studies”, w Skopiu w czasopiśmie „Glasnik INI”, oraz pracach zbiorowych w serii Dokumente und Schriften der Europäischen Akade-mie Otzenhausen, w instytucjach naukowych: Österreichische Ost- und Südost-europa Institut w Wiedniu, Institut po balkanistika pri BAN oraz Universitet „Sv. Kliment Ohridski” w Sofii, Makedonskata akademija na naukite i umetnostite, Institut za na-cionalna istorija w Skopiu.Ogromną wagę Pani Profesor przywiązywała do pracy w organizacjach naukowych. Od 1990 roku jest członkiem Komisji Historycznej PAN Oddział w Krakowie, której przewodniczył prof. dr hab. Marian Zgórniak. Przez dwie kadencje pełniła funkcję sekretarza technicznego tej Komisji, a od 1994 do 2000 roku – jej sekretarza nauko-wego. Do dzisiaj jest jej aktywnym członkiem. Uczestniczyła również w pracach za-łożonego i prowadzonego przez prof. dra hab. Henryka Batowskiego, a od 1992 roku przez prof. dra hab. Michała Pułaskiego, Zespołu do Badań Dziejów Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej w Instytucie Historii UJ.Swoją aktywność naukową Jubilatka realizowała również przez zaangażowanie w pracach Komisji Środkowoeuropejskiej Polskiej Akademii Umiejętności, której jest członkiem od grudnia 1991 roku, czyli od jej założenia przez prof. Henryka Ba-towskiego do dziś. Od 2000 roku pełniła funkcję wiceprzewodniczącej tej Komisji, a od 2016 roku jest jej przewodniczącą. Do pracy w Komisji Pani Profesor potrafiła zaangażować nie tylko liczne grono swych kolegów, ale przede wszystkim młodych pracowników kierowanej przez nią Katedry Historii Współczesnej w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ: dr hab. Agnieszkę Kastory, dr hab. Mirellę Korzeniewską-Wiszniewską, która pełni funkcję sekretarza naukowego Komi-sji, oraz dra Rafała Woźnicę. Jubilatka zawsze przywiązywała ogromną wagę do pracy zespołowej w ramach Katedry, a także z doktorantami. Ich czynny udział w pracach Komisji powodował, że comiesięczne spotkania naukowe przy kawie nabierały szcze-gólnego znaczenia dla pracowników Katedry, gdyż swe referaty wygłaszali zapraszani przez Panią Profesor najwybitniejsi specjaliści zajmujący się badaniami w kraju i za granicą. W ramach Komisji Środkowoeuropejskiej PAU wydawane jest czasopismo „Studia Środkowoeuropejskie i Bałkanistyczne”(wcześniejsza nazwa „Prace Komisji Środkowo europejskiej”), w którym funkcje redaktorów naczelnych pełnią wspólnie prof. Jan Machnik oraz prof. Irena Stawowy-Kawka, a funkcję sekretarza redakcji – dr hab. Mirella Korzeniewska-Wiszniewska. W 2012 roku w porozumieniu z Sekretarzem Generalnym PAU prof. Jerzym Wyro-zumskim, i na jego prośbę, prof. Irena Stawowy-Kawka podjęła współpracę z Instytu-tem Państwa i Prawa im. Wołodymyra Koreckiego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, któremu przewodniczy prof. Wołodymyr Horbatenko, i Polskiego Towarzystwa Nauko-wego w Żytomierzu pod kierunkiem Sergiusza Rudnickiego. W organizowaniu współ-pracy czynny udział biorą pracownicy kierowanej przez Jubilatkę Katedry, a zwłaszcza dr hab. Agnieszka Kastory, która dba o poziom naukowy i redakcję polskich artykułów w kolejnych rocznikach czasopisma „Studia Politologica Ukraino-Polona”. W 2015 roku czasopismu nadano w Paryżu, jako rocznikowi naukowemu, numer ISSN i znalazło się ono na liście B czasopism naukowych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. 22 Pracownicy Katedry Historii Najnowszej o JubilatceW ramach współpracy polsko-ukraińskiej w PAU zostały zorganizowane trzy kon-ferencje:1. „Zagrożenia – wyzwania – szanse bezpieczeństwa europejskiego”. Konferencja odbyła się w Krakowie w dniach 26–27 listopada 2015 r.2. „Zmiany demograficzne i problemy mniejszości narodowych w Europie Środ-kowo-Wschodniej i na Bałkanach”. Konferencja odbyła się w Żytomierzu w dniu 4 listopada 2016 r.3. „Między Unią Europejską a Eurazją. Przestrzeń poradziecka wobec szans i zagrożeń”. Konferencja odbyła się w Krakowie w dniach 23–24 listopada 2017 r. Teksty wygłaszanych referatów drukowane są w roczniku „Studia Polito-logica Ukraino-Polona”.Spośród aktywności Jubilatki w międzynarodowych organizacjach naukowych na-leży odnotować pracę w ramach Komisji Najnowszych Dziejów Słowian przy Między-narodowym Komitecie Slawistów, której Pani Profesor została przewodniczącą na Kon-gresie obradującym w Lublanie w dniach 15–21 sierpnia 2003 roku. W jej skład weszło 12 naukowców z różnych krajów środkowoeuropejskich i bałkańskich. Ponownie Komisja została zarejestrowana na Kongresie w Ochrydzie, potem w Mińsku. Obec-nie liczy 25 badaczy, głównie z krajów Europy Środkowo-Wschodniej i Południowo--Wschodniej, ale także z Rosji i USA. Trzon stanowią jednak Polacy, Czesi, Bułgarzy, Macedończycy, Chorwaci i Ukraińcy. Dzięki współpracy pracowników Katedry i dok-torantów Komisja działa bardzo aktywnie. Prowadzone obecnie w Komisji badania obejmują trzy główne obszary badawcze:1. Narody i mniejszości narodowe w Europie Środkowo-Wschodniej i Południowo- -Wschodniej – dzieje konfliktów.2. Kierunki badań nad dziejami Słowian w XIX i XX wieku. Zagadnienia historio-graficzne.3. Źródła do dziejów najnowszych Słowian – gromadzenie i publikacja.W ramach prac Komisji zostały zorganizowane przez pracowników Katedry Historii Współczesnej Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwer-sytetu Jagiellońskiego i Polskiej Akademii Umiejętności liczne konferencje naukowe, a materiały z nich wydano jako prace zbiorowe w ramach wspomnianych obszarów badawczych:Ad 1Tożsamość narodowa w społeczeństwie multietnicznym Macedonii. Historia – kultu-ra – literatura – język – media, red. M. Kawka, I. Stawowy-Kawka, Wydawnictwo UJ, ISBN 978-83-233-2481-2, Kraków 2008, 286 ss.Międzycywilizacyjny dialog w świecie słowiańskim w XX i XXI wieku, red. I. Stawowy-  -Kawka, Księgarnia Akademicka, ISBN 978-83-7638-199-2, Kraków 2012, 388 ss.Tożsamość i samoidentyfikacja bałkańskich narodów, mniejszości etnicznych i reli-gijnych po rozpadzie Jugosławii. Historia – kultura – język – media, „Studia Środkowo-europejskie i Bałkanistyczne”, red. J. Machnik, I. Stawowy-Kawka, ISSN 1233-0558, http://www.ejournals.eu/SSB/, Kraków 2017, t. XXVI, 328 ss.23Pracownicy Katedry Historii Najnowszej o JubilatceAd 2Obraz konfliktów między narodami słowiańskimi w XIX i XX wieku w historiografii, Wydawnictwo UJ, ISBN 976-83-233-2333-4, Kraków 2007, 238 ss.Ad 3W ramach prac Komisji prof. Irena Stawowy-Kawka wydała wspólnie z prof. Kateri-ną Todoroską tom dokumentów w językach polskim i macedońskim: Bilateralnite polsko-makedonski odnosi 1991–2011, red. I. Stavovi-Kavka, K. Todo-roska, Ministerstvoto za kultura ma RM – Menora, ISBN 978-608-200-249-1, Skopje 2013, t. I, 240 ss. + Predgovor.Polsko-macedońskie stosunki bilateralne 1991–2011, red. I. Stawowy-Kawka, K. To-doroska, Ministerstwo Kultury na RM – Menora, ISBN 978-608-200-257-6, Skopje 2013, t. I, 136 ss. + Słowo wstępne.Na temat pracy Komisji Najnowszych Dziejów Słowian przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów szerzej zob. Komisja Najnowszych Dziejów Słowian (2003–2013), [w:] Oblicza slawistyki. Komisje Międzynarodowego Komitetu Slawistów (1958–2013), red. S. Gajda, Uniwersytet Opolski. Instytut Polonistyki i Kulturoznawstwa, ISBN 978--83-8688-160-4, Opole 2013, s. 241–248. Najbardziej interesuje i cieszy Panią Profesor współpraca z kolegami z Macedonii. Oficjalną umowę o współpracy podpisano w 2002 roku między Instytutem Historii Na-rodowej w Skopje a Instytutem Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ. Dało to podstawę do wykła-dów prowadzonych przez macedońskich kolegów dla studentów, organizowania wspól-nych konferencji naukowych oraz zapoznania się z publikacjami naukowymi, a także z sytuacją polityczną, nie tylko w samej Macedonii, ale w całym regionie Bałkanów. Do najważniejszych konferencji zorganizowanych w ramach tej współpracy i materiałów z nich, wydanych jako opracowania tematyczne, należą:Macedonia in the 20th Century, red. N. Veljanovski, Institut za nacionalna istori-ja, ISBN 9989-624-87-9, Skopje 2004, s. 243–251.Miejsce Macedonii na Bałkanach, red. I. Stawowy-Kawka, Wydawnictwo UJ, ISBN 83-233-1949-9, Kraków 2005, 282 ss.Makedonsko-polski vrski (Prilozi od meģunarodniot naučen sobir održan vo Skopje na 28–29 noemvri 2005), red. T. Čepreganov, I. Stavovi-Kavka, S. Ve-novska-Antevska, S. Kiselinovski, Institut za nacijonalna istorija, ISBN 978--9989-159-30-5, Skopje 2007, 182 ss.Makedonija – Polska. Istorija, jazik i kultura (prilozi od megjunarodnata naučna konferencija održana bo Skopje na 14 noemvri 2008), red. T. Čepreganov, I. Stawowy-Kawka, S. Kiselinovski, D. Gjorgjiev, Institut za nacionalna isto-rija, ISBN 978-9989-159-30-5, Skopje 2009, 206 ss.Macedoński dyskurs niepodległościowy. Historia – kultura – literatura – język – media, red. I. Stawowy-Kawka, M. Kawka, Wydawnictwo UJ, ISBN 978-83-233-3054-7, Kraków 2011, 271 ss.24 Pracownicy Katedry Historii Najnowszej o JubilatceThe Outbreak of the Albanian-Macedonian Armed Conflict in 2001 – the  Economic Situation, [w:] Macedonia in 20th and 21st Century. History. Religion, Culture, Lanuage. Law, Politics, red. M. Korzeniewska-Wiszniewska, „Politeja”, Nr 4 (30), Księgarnia Akademicka, ISSN 1733-6716, Kraków 2014, t. 30, s. 418.Makedonija – Polska. Istorija, kultura, jazik, literature, medium, red. D. Gjorgiev, ISBN 978-9989-159-66-4, Skopje 2015, s. 224. Współpraca z naukowcami z Macedonii była możliwa dzięki pracy całego zespołu członków Katedry Historii Współczesnej INP i SM UJ oraz doktorantów Pani Profesor. Nie tylko brali oni udział w organizowaniu poszczególnych konferencji w Krakowie i w stolicy Macedonii, ale także wszyscy byli jej aktywnymi uczestnikami, przygotowu-jąc referaty i uczestnicząc w dyskusjach naukowych.Profesor Irena Stawowy-Kawka jest członkiem Komisji Bałkanistyki Polskiej Aka-demii Nauk (Oddział w Poznaniu), Polskiej Komisji Kultury i Historii Bałkanów (The Polish Commission of Balkan Culture and History) afiliowanej przy Międzynarodowym Stowarzyszeniu Studiów nad Europą Południowo-Wschodnią (Association Internatio-nale d’Études du Sud-Est Européen –AIESEE), a także Polskiego Towarzystwa Nauk Po-litycznych i Polskiego Towarzystwa Studiów Międzynarodowych. W latach 1999–2001, gdy przewodniczącą Polsko-Bułgarskiej Komisji w PAN i BAN w Warszawie i w Sofii była Profesor Elżbieta Znamierowska-Rakk, Jubilatka brała czynny udział w jej pracach. Pani Profesor wchodzi także w skład komitetów redakcyjnych czasopism: „Polite-ja” (czasopismo Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych) oraz „Glasnik” (czasopismo Instytutu Historii Narodowej w Skopiu).Przez dwie kadencje pełniła funkcję dyrektora Instytutu Nauk Politycznych i Stosun-ków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego (w latach 2002–2008). W tymże Instytucie stworzyła od podstaw Katedrę Historii Współczesnej i kieruje nią do dnia dzi-siejszego. Obecnie w Katedrze Historii Współczesnej obok Pani Profesor Ireny Stawowy- -Kawki pracują trzy osoby (Agnieszka Kastory, Mirella Korzeniewska-Wiszniewska, Rafał Woźnica). Katedra prowadzi szeroko zakrojone tematycznie badania o interdy-scyplinarnym charakterze, których koncepcja, charakter realizacji oraz wyniki omawia-ne są podczas cotygodniowych spotkań, podczas których zacieśniana jest współpraca oraz zespołowa forma działania, o którą prof. Irena Stawowy-Kawka zawsze szczególnie dbała. To pozwoliło na wypracowanie dużej solidarności zespołu oraz ukształtowanie świadomości wysokiego poziomu zarówno merytorycznego, jak i metodologicznego.W ramach Katedry Historii Współczesnej prowadzone są wykłady i ćwiczenia w na-stępującym zakresie tematycznym:1. Mniejszości narodowe i etniczne Półwyspu Bałkańskiego.2. Polityka regionu Morza Czarnego.3. Transformacje polityczne po 1989 roku w Europie Południowo-Wschodniej.4. Konflikty religijne i etniczne w Europie.5. Problemy separatystyczne.6. Przestępczość transnarodowa.25Pracownicy Katedry Historii Najnowszej o JubilatceProfesor Irena Stawowy-Kawka wypromowała ponad 150 magistrów oraz 6 dokto-rów (Agnieszka Kastory, Mirella Korzeniewska-Wiszniewska, Rafał Woźnica, Zoran Vučković, Jakub Sokół, Żanna Wójtowicz). Była także recenzentem 9 rozpraw doktor-skich, 2 przewodów habilitacyjnych i 3 tytułów profesorskich.Pracownicy Katedry Historii Współczesnej INP i SM UJ kierują na ręce Jubilatki gorące słowa podziękowań i wdzięczności za stworzenie doskonałych warunków do rozwoju naukowego, rozwijania współpracy międzynarodowej, tworzenia przestrze-ni dającej możliwość wymiany myśli naukowej i krytycznej oceny rezultatów badań naukowych. Dzięki Pani Profesor realna stała się możliwość współpracy z wieloma ośrodkami naukowymi w kraju i za granicą oraz w najważniejszych organizacjach zrze-szających naukowców badających problemy Europy Środkowej i Bałkanów. Należy też podkreślić, że Pani Profesor zawsze służyła radą i wsparciem oraz starała się tworzyć jak najlepsze warunki do pracy naukowej.Szanowna Pani Profesor, życzymy w nadchodzących latach dużo zdrowia, wszelkiej pomyślności oraz kolejnych sukcesów w realizacji podjętych programów badawczych.W imieniu uczniów i doktorantówMirella Korzeniewska-WiszniewskaAgnieszka KastoryRafał Woźnica

Pracownicy Katedry Historii Najnowszej o Jubilatce

https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/155997/korzeniewska-wiszniewska_%20kastory_woznica_pracownicy_katedry_historii_2019.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Pracownicy Katedry Historii Najnowszej o Jubilatce

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Jagiellonian Univeristy Repository