Binkiewicz, Bogusław

Fragmenta Floristica et Geobotanica Polonica

Polish

Jagiellonian Univeristy Repository

Fragm. Flor. Geobot. Polonica 17(2): 397–424, 2010NOTATKI BOTANICZNENotatki fl orystyczne z Cybowej Góry koło Słaboszowa(Wyżyna Miechowska, S Polska)W lipcu 2009 r. na Wyżynie Miechowskiej znaleziono stanowiska trzech interesujących gatunków roślin naczyniowych: Orobanche picridis F. W. Schultz, Allium rotundum L. oraz Caucalis platycarpos L. Zlokalizowane są na południowych stokach Cybowej Góry (50°20′N 20°14′E) położonej pomiędzy miejscowościami Ilkowice a Janowice (gmina Sła-boszów, powiat miechowski). W sieci kwadratów ATPOL stanowisko zlokalizowane jest w kwadracie EF21. Cybowa góra (330 m n.p.m.) to wniesienie w dolnej części zbudowane z margli kredowych, w górze pokryte warstwą lessu. Południowe zbocze zajmują murawy i zarośla kserotermiczne sąsiadujące od dołu z polami uprawnymi, a od góry z lasem grą-dowym oraz lasem sosnowo-brzozowym schodzącym na północne skłony. Od północnej strony, równolegle do grzbietu Cybowej ciągnie się drugie wzniesienie, na którego połu-dniowych i zachodnich stokach rozwinęły się murawy kserotermiczne. Orobanche picridis jest gatunkiem rzadkim w Polsce, wpisanym na „czerwoną listę roślin” (ZARZYCKI & SZELĄG 2006) z kategorią R. Gatunek ten znany jest obecnie z kil-kunastu stanowisk zgrupowanych w rejonie Wyżyny Małopolskiej oraz okolic Przemyśla (ZARZYCKI 2001). Z Wyżyny Miechowskiej i okolic gatunek ten znany był z dwóch stano-wisk: Jaksice (KOZŁOWSKA 1923) oraz Działoszyce, między Szczotkowicami a Pierocicami (TACIK 1959). Na Cybowej Górze odnaleziono 14 kwitnących roślin, wszystkie w płacie murawy kserotermicznej rozwijającej się na powierzchni ugorowanego i częściowo zale-sionego pola. Populacja O. picridis składała się z 13 okazów rosnących na powierzchni około 25 m2 oraz pojedynczego okazu rosnącego w odległości kilkudziesięciu metrów od głównego skupienia. Allium rotundum został uznany za gatunek krytycznie zagrożony w Polsce (ZARZYCKI & SZELĄG 2006). Stwierdzono go dotychczas w Niecce Nidziańskiej, Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, na Wyżynie Lubelskiej, Roztoczu i Wielkopolsce (ZAJĄC & ZAJĄC 2001). Na Wyżynie Miechowskiej został jak dotychczas podany z 6 stanowisk: Strzeżów, Podleśna Wola, Siedliska, Uniejów, okolice rezerwatu Wały (ZAJĄC & ZAJĄC 2001) oraz Kępie koło rezerwatu Biała Góra (BINKIEWICZ 2009). W ostatnich latach gatunek ten potwierdzono na 2 ostatnich: w latach 2007–2009 na stanowisku koło rezerwatu Wały obserwowano od kilku do kilkunastu okazów rosnących na ugorze, na stanowisku koło Kępia w 2009 r. odnoto-wano aż 308 kwitnących roślin, mimo iż w poprzednich latach liczebność populacji wyno-siła od 30 do 70 osobników (BINKIEWICZ 2009). Wzrost liczebności z kilkunastu okazów do około 120 zaobserwowano także w 2009 r. na stanowisku w Kątach na Płaskowyżu 398 Fragm. Flor. Geobot. Polonica 17(2), 2010Proszowickim (TOWPASZ & FREY 2009). Na nowo odkrytym stanowisku na Cybowej Górze odnaleziono 20 kwitnących osobników na ugorze oraz w bliskim sąsiedztwie na między, przy granicy z polem uprawnym.Poniżej zamieszczono zdjęcie fi tosocjologiczne wykonane na stanowisku Orobanche piciridis i Allium rotundum metodą BRAUN-BLANQUETA (1964) z modyfi kacją SZAFERA i ZARZYCKIEGO (1972). Nazwy roślin przyjęto za MIRKIEM i in. (2002).Data: 12.07.2009, nachylenie: 250, ekspozycja: S, pokrycie w warstwach: B (krzewów) – 1%, C (roślin zielnych) – 80%, D (mszaków) – 5%, powierzchnia zdjęcia 100 m2. B: Larix decidua +; C: Allium rotundum +, Orobanche picridis +, Achillea millefolium +, Agrimonia eupatoria +, Agrostis capillaris +, Arrhenatherum elatius +, Artemisia vulgaris +, Asperula cynanchica 1.2, Campanula rapunculoides +, Centaurea stoebe +, Cerinthe minor 1.1, Cichorium intybus +, Cornus sanguinea +, Dactylis glomerata 1.2, Daucus carota +, Echium vulgare +, Erigeron annuus +, Geum urbanum +, Hypericum perforatum +, Larix decidua +, Linum hirsutum +, Melampyrum arvense +, Meli-lotus offi cinalis 1.1, Plantago lanceolata +, Rhus typhina +, Rosa sp. +, Salvia verticillata 2.2, Scabiosa ochroleuca 2.1, Senecio jacobaea +, Taraxacum offi cinale +.Caucalis platycarpos jest w Polsce gatunkiem wymierającym, krytycznie zagrożonym (ZARZYCKI & SZELĄG 2006). Na Wyżynie Miechowskiej znany jest z 4 stanowisk, przy czym na 3 podanych przez SZWAGRZYKA (1987) nie został ostatnio potwierdzony: Uniejów, Podleśna Wola i Pstroszyce. Koło rezerwatu Wały występuje na polach uprawnych w płyt-kiej, silnie szkieletowej rędzinie, populacja liczy tu co najmniej kilkadziesiąt okazów. Na Cybowej Górze rośnie również w silnie szkieletowej glebie na obrzeżach upraw, w 2009 r. odnaleziono tu ponad 100 kwitnących i owocujących osobników.Podziękowania. Serdecznie dziękuje mojej żonie Kamili Binkiewicz oraz koledze Piotrowi Nowakowi za pomoc w odkryciu stanowiska oraz Panu Doc. dr. hab. Zbigniewowi Szelągowi za cenne rady przy redagowaniu niniejszej notatki.Summary. Floristic notes from the Cybowa Góra near Słaboszów (Miechowska Upland, S Poland). In July 2009, a new localities of three interesting vascular plants species were found: Orobanche picridis F. W. Schultz, Allium rotundum L. and Caucalis platycarpos L. on the Cybowa Góra hill (50°20′N / 20°14′E)(ATPOL grid square EF21).LITERATURABINKIEWICZ B. 2009. Interesujące gatunki roślin naczyniowych rezerwatu „Biała Góra” i jego okolic na Wyżynie Miechowskiej. – Chrońmy Przyr. Ojcz. 65(2): 133–140.BRAUN-BLANQUET J. 1964. Pfl anzensoziologie. Grundzüge der Vegetationskunde. 3. Aufl . s. 578. Springer Verlag, Wien. KOZŁOWSKA A. 1923. Stosunki geobotaniczne ziemi Miechowskiej. – Spraw. Komis. Fizjogr. 57: 1–68.MIREK Z., PIĘKOŚ-MIRKOWA H., ZAJĄC A. & ZAJĄC M. 2002. Flowering plants and pteridophytes of Poland – a checklist. – W: Z. MIREK (red.), Biodiversity of Poland 1, s. 442. W. Szafer Institute of Botany,Polish Academy of Sciences, Kraków.SZAFER W. & ZARZYCKI K. 1972. Szata roślinna Polski. s. 245–248. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.SZWAGRZYK J. 1987. Flora naczyniowa Niecki Nidziańskiej. – Studia Ośr. Dok. Fizjogr. 15: 17–91.Notatki botaniczne 399TACIK T. 1959. Zapiski fl orystyczne z południowej części Wyżyny Małopolskiej wraz z uwagami o zasię-gach i wędrówkach kilku rzadszych gatunków. – Fragm. Flor. Geobot. 5: 365–383. TOWPASZ K. & FREY L. 2009. Występowanie Allium rotundum (Liliaceae) w Kątach na Płaskowyżu Pro-szowickim (Wyżyna Małopolska). – Fragm. Flor. Geobot. Polonica 16(2): 440–442.ZAJĄC M. & ZAJĄC A. 2001. Allium rotundum L. – Czosnek kulisty. – W: R. KAŹMIERCZAKOWA & K. ZA-RZYCKI (red.), Polska czerwona księga roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe, s. 425–446. Instytut  Botaniki im. W. Szafera i Instytut Ochrony Przyrody, Polska Akademia Nauk, Kraków.ZARZYCKI K. 2001. Orobanche picridis F. W. Schultz. – Zaraza goryczelowa. – W: R. KAŹMIERCZAKOWA & K. ZARZYCKI (red.), Polska czerwona księga roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe, s. 340–341. Instytut Botaniki im. W. Szafera i Instytut Ochrony Przyrody, Polska Akademia Nauk, Kraków.ZARZYCKI K. & SZELĄG Z. 2006. Czerwona lista roślin naczyniowych w Polsce. – W: Z. MIREK, K. ZARZYCKI, W. WOJEWODA & Z. SZELĄG (red.) Czerwona lista roślin i grzybów Polski, s. 11–20. Instytut Botanikiim. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, Kraków.BOGUSŁAW BINKIEWICZ, Zakład Taksonomii Roślin i Fitogeografi i, Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński, ul. Kopernika 27, PL-31-501 Kraków, Polska; e-mail: bbinkiewicz@poczta.fmPrzyjęto do druku: 28.07.2010 r. 

Floristic notes from the Cybowa Góra near Słaboszów (Miechowska Upland, S Poland

https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/153126/binkiewicz_notatki_florystyczne_z_cybowej_gory_2010.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Floristic notes from the Cybowa Góra near Słaboszów (Miechowska Upland, S Poland

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Jagiellonian Univeristy Repository