Gomułka, Jakub

Sajdek, Zofia

Polish

Analecta Cracoviensia

177„Racjonalia” / nr 5 / 2015, s. 177–180Zofia Sajdek, Jakub GomułkaKonferencja: Chrześcijaństwo w popkulturzeWrocław, 10–12 grudnia 2015W dniach 10–12 grudnia 2015 roku we Wrocławiu odbyła się ogól­nopolska konferencja naukowa pt.  „Chrześcijaństwo w  popkul­turze”. Organizatorem wydarze­nia było Stowarzyszenie Badaczy Popkultury i  Edukacji Pop kul­turowej „Trickster”, zrzeszające studentów i  doktorantów róż­nych kierunków studiów, któ­rych łączy zainteresowanie kul­turą popu larną.W ciągu trzech dni konferencji wygłoszono ponad 30 referatów. Znaczna część prelegentów posia­dała afiliację Uniwersytetu Wroc­ławskiego, jednakże nie brakowa­ło uczestników m.in. z Krakowa, Łodzi, Katowic, Pozna nia, War­szawy, Opola, Rze szowa. Zróż­nicowaniu geograficznemu to­warzyszyło również bogactwo tematyczne.Konferencję otworzył re­feratem pt.  „Jawnogrzesznica” i inne herezje albo science fiction jako „system wczesnego ostrze­gania”. Polska fantastyka religij­na w obliczu przełomu roku 1989 Jacek Horęzga z  Uniwersytetu Wrocławskiego. W swoim wystą­pieniu opowiedział o historii wąt­ków religijnych w polskiej fanta­styce. W pierwszej części referatu prelegent skupił się na historii pisma „Fantastyka” w latach 80., następnie przeszedł do omówienia twórczości wybranych polskich autorów fantasy i science fiction publikujących w latach 90. Mówił m.in. o pierwszym zbiorze opo­wiadań fantastycznych o tematy­ce religijnej pt. Jawnogrzesznica. Wystąpienie miało charakter ty­powo erudycyjny  – osoby zain­teresowane tą tematyką zostały DOI: http://dx.doi.org/10.15633/r.1816„Racjonalia” / nr 5 / 2015178Zofia Sajdek, Jakub Gomułkawręcz zasypane tytułami, nazwi­skami i datami.Tego samego dnia wystąpiła także mgr Natalia Kościń ska (tak­że z Uniwersytetu Wroc ław skiego). W swoim wystąpieniu pt. Ksiyndza z kazalnicy zrucić – chrześcijań­stwo oczami twórców folkowych zanalizowała wątki religijne i an­tyklerykalne w piosenkach folko­wych, odnosząc się m.in. do twór­czości zespołu R.U.T.A.W  kolejnym dniu jeden z  ciekawszych referatów wy­głosiła mgr  Katarzyna Żarnow­ska (Uniwer sytet Jagielloński). W  wystąpieniu pt.  Szaleństwo ponad dogmatami, czyli naj­dziwniejsze interpretacje chrze­ścijaństwa w  japońskiej popkul­turze przedstawiła nawiązania do religii chrześcijańskiej obecne w popkulturze japońskiej, uobec­niające się głównie w postaciach księży i zakonnic, a także aniołów. Jak się okazało, księża w  japoń­skiej popkulturze pełnią funkcję przede wszystkim superbohate­rów walczących z demonami czy wampirami. W jednym z filmów animowanych opowiadających o walce ze złymi mocami głów­nym bohaterem był papież, jed­nakże stanowisko to piastował młody chłopiec. Wątek zakonnic podjęła w  następnym wystąpie­niu (Wizerunek zakonnicy w kinie japońskim) mgr  Katarzyna Sku­limowska. Opowiedziała o  tym, jak japońska popkultura przed­stawia zakonnice – mianowicie przede wszystkim jako fetysz ero­tyczny (mangi), a także symbol cy­wilizacji Zachodu kojarzącej się z uciskiem, również mający pod­tekst erotyczny.Jedno z najbardziej interesują­cych i wzbudzających dyskusję wy­stąpień wygłosił dr Paweł Plichta z  Uniwersytetu Jagiellońskiego. Opowiedział o animowanej wer­sji Księgi Estery, w której wszyscy bohaterowie byli warzywami. Film jest częścią większej serii „Veggie Tales” (do której należą opowieści rożnego rodzaju, nie tylko biblij­ne). Tytuł referatu to: Kiedy por staje się królową…, czyli popkultu­rowe reinterpretacje Księgi Estery.W  ramach tego samego blo­ku mgr  Katarzyna Winiarska­­Ścisłowicz (także z Uniwersytetu Jagiellońskiego) zaprezentowała re­ferat Od rytuału do plastikowej ta­rantuli. Tarantyzm i jego kulturowa recepcja w czasach współczesnych. Opowiedziała o  specyficznym dla południowych Włoch (region 179Konferencja: Chrześcijaństwo w popkulturze…„Racjonalia” / nr 5 / 2015Apuli) kulturowym przetworzeniu motywu tarantuli i jej ukąszenia. Osoba ukąszona wchodzi w rytual­ny szał. Współcześnie odbywają się tarantyczne festiwale tańca mają­ce na celu podkreślenie kulturowej odrębności regionu. Symboliczne ukąszenie tarantuli wiąże się z ero­tycznym zauroczeniem – tarantula jest symbolem miłości.Tego dnia wygłoszono tak­że m.in. referat pt. „Kiss me Jesus”. Obraz chrześcijaństwa w musica­lach lat 60. i 70. (mgr Wojciech Bernatowicz, Uniwersytet War­szawski), w  którym omawiane były musicale o tematyce chrze­ścijańskiej (w  tym oczywiście Jesus Christ Superstar), a  także Profetyczna popkultura, uciekają­cy Papież, czyli „Habemus Papam” Nanniego Morettiego, w którym mgr Diana Dąbrowska (Uniwer­sytet Łódzki) przedstawiła historię opowiedzianą w filmie Habemus Papam jako zapowiedź abdyka­cji Benedykta XVI.W  ostatnim dniu konferen­cji mgr  Radosław Pisula z  Uni­wer sytetu Opolskiego wygło­sił niezwykle ciekawy referat Amerykański Jezus. O motywach biblijnych w „RoboCopie” Paula Ver hoevena. Verhoeven w filmie RoboCop z 1987 roku przedstawił wizję brutalnego, cyborgicznego, ale sprawiedliwego zbawiciela – bohatera na miarę społeczeństwa amerykańskiego doby prezyden­tury Ronalda Reagana. Prelegent wskazywał na konkretne sce­ny filmu nawiązujące do postaci Jezusa, m.in. tę, w której tytułowa postać chodzi po wodzie.Następna prelekcja Aleksandry Kozłowskiej (Uniwersytet Jagiel­loński) pt.  Fenomen Biblii dla dzieci dotyczyła książek prezen­tujących opowieści biblijne naj­młodszym czytelnikom. Wiele polskich wydawnictw, często nie­związanych z Kościołem katolic­kim, ma w ofercie takie pozycje. Są one najczęściej kupowane jako prezenty komunijne i jest to zna­czący segment polskiego rynku książek religijnych. Ich jakość jest różna, niezależnie od tego, czy wy­dawnictwo jest kościelne, czy pry­watne. Bardzo często wydawcy nie dbają nie tylko o zgodność treści z Pismem Świętym, ale zaniedbują też szatę graficzną i wygląd tekstu, oszczędzając m.in. na kosztach za­kupu odpowiednich czcionek.Jeden z organizatorów kon­ferencji, mgr  Julian Jeliński (Uniwersytet Wrocławski), przed­„Racjonalia” / nr 5 / 2015Zofia Sajdek, Jakub Gomułkastawił referat pt. Żartując z Syna Bożego. Wariacje postaci Jezusa w  serialach „Family Guy” oraz „Black Jesus”. Jego prelekcja do­tyczyła obecności postaci Jezusa w komediowym serialu animowa­nym Family Guy i sitcomie Black Jesus. Jezus w  Family Guy jest przedstawiony jako jeden z wielu bohaterów, przeciętny człowiek, mający przygody analogiczne do tych, które spotykają inne postaci serialu. Z kolei w Black Jesus Jezus jest czarnoskórym mieszkańcem biednych przedmieść dużej me­tropolii, obdarzonym pewnymi mocami, ale są to moce relatyw­nie słabe. Autor prezentacji zwra­cał uwagę, że postać Jezusa w obu przypadkach (choć bardziej widać to w Black Jesus) jest zasadniczo głosicielem wartości wywodzą­cych się z chrześcijaństwa.Kolejnym referentem był mgr  Dawid Junke (Uniwersytet Wroc ławski), który przedstawił referat Niebiańska interwencja na szklanym ekranie. Bóg, pro­roctwa i anioły w serialach „Joan of Arcadia”, „Eli Stone” i „Saving Grace”. Prelekcja dotyczyła trzech współczesnych telewizyjnych se­riali amerykańskich nawiązują­cych do wątków chrześcijańskich.Ostatnia prelekcja, o  której chcielibyśmy wspomnieć, została wygłoszona przez mgr Katarzynę Cupałę (po raz kolejny Uniwersytet Wrocławski) i nosiła tytuł Dewot idealny Ned Flanders. Kresków­kowa krytyka protestantyzmu w  serialu „The Simpsons“. Pre­legentka zwróciła uwagę na fakt, że postać Flandersa nie jest w za­sadzie negatywna i na tle innych bohaterów serialu często wypa­da dość korzystnie (np. wykazu­je troskę o dzieci). Niemniej jed­nak stanowi niewątpliwą satyrę na główny nurt amerykańskiego pro­testantyzmu.Prócz wielu ciekawych wystą­pień wydarzeniem towarzyszą­cym konferencji było spotkanie z  ks.  Andrzejem Dragułą, auto­rem książki Copyright na Jezusa. Rozmowa, ciesząca się dużym zainteresowaniem, odbyła się w Empiku i dotyczyła związków popkultury z chrześcijaństwem.

Konferencja: "Chrześcijaństwo w popkulturze", Wrocław, 10–12 grudnia 2015

http://czasopisma.upjp2.edu.pl/racjonalia/article/download/1816/1788

Konferencja: "Chrześcijaństwo w popkulturze", Wrocław, 10–12 grudnia 2015

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Analecta Cracoviensia