Evaluation the Possibility of Utilization of Biological Fertilizer Mycorrhiza in Phosphorus Supply in Chickpea Cultivation (Cicer arietinum L.)
دوره11 شماره4 سال1391
به منظور بررسی امکان استفاده از کود بیولوژیک میکوریزا به جای بخشی از کود شیمیایی فسفر مورد نیاز در زراعت نخود، آزمایشی در سال زراعی 1389-1388 در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود اجرا گردید. تیمارها شامل 1: 1B (شاهد (بدون استفاده از میکوریزا و کود فسفر))، 2: 2B (میکوریزا)، 3: 3B (25 کیلوگرم در هکتار کود فسفر)، 4: 4B (25 کیلوگرم در هکتار کود فسفر + میکوریزا)، 5: 5B (50 کیلوگرم در هکتار کود فسفر)، 6: 6B (50 کیلوگرم در هکتار کود فسفر + میکوریزا) بود. نتایج نشان داد که تیمارهای آزمایش، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، وزن خشک برگ و ساقه، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف و غلظت فسفر دانه را در مقایسه با شاهد به طور معنیداری افزایش دادند، در حالی که تأثیر تیمارها بر وزن صد دانه و شاخص برداشت، معنیدار نبود. براساس نتایج، کاربرد قارچ میکوریزا، صفات عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و تعداد غلاف را در گیاه نخود افزایش داد که این میزان افزایش، با مصرف 50 کیلوگرم کود فسفر در یک سطح آماری قرار دارند. همچنین درصد کلونیزاسیون ریشه با مصرف کود فسفر بطور معنیداری کاهش یافت. بنابراین با توجه به ضرورت کاهش مصرف کودهای شیمیایی، میتوان کاربرد میکوریزا را در زراعت نخود توصیه نمود.In order to evaluating the possibility of utilization of biological fertilizer mycorrhiza instead of part of phosphorus fertilizer in cultivation chickpea an experiment was conducted in 2009-2010 in randomized complete block design with three replications at research farm faculty of agriculture of Shahrood University of Technology. Treatments included 1- B1 (Control), 2- B2 (biological fertilizer mycorrhiza), 3- B3 (25 kg/ha phosphorus fertilizer), 4- B4 (25 kg/ha phosphorus fertilizer + biological fertilizer mycorrhiza), 5- B5 (50 kg/ha phosphorus fertilizer), 6- B6 (50 kg/ha phosphorus fertilizer + biological fertilizer mycorrhiza). Results indicated that treatments increased grain yield, biological yield, stem and leaf dry weight, pod number per plant, seed number in pod and seed phosphorus compared with control, significantly. Effect of treatments were not significant on 100 seed weight and harvest index. According to results, application of biological fertilizer mycorrhiza increased traits biological yield, grain yield and number of pod in chickpea, this increment was in one significant level with 50 kg/ha phosphorus fertilizer. Application of phosphorus fertilizer decreased percentage of root colonization, significantly. Therefore, with attention to importance of reducing application of chemical fertilizers, using of mycorrhiza in cultivation of chickpea can be recommended