بررسی تاثیر تسریع کننده ها بر بنیه بذر و خصوصیات جوانه زنی گیاه دارویی سیاه دانه دوره10 شماره2 سال1390

Abstract

Soil and water salinity in arid and semi-arid regions, is one of the most important stresses, can severely limit crop production. Black Cumin (Nigella sativa L.) is annual important herbal plant in Rununculaceae Family that sense to salinity. This study was conducted to evaluate the effects of the Priming on seed germination of Black Cumin under saline stress. The experiment was carried out as factorial based on completely randomized design (CRD) with three replications. The experimental factors were salinity stress including: (0, 62.2, 124.2, 186.2 and 248.8 mM) and three levels of priming, seed primed with Kno3 (0.2 %, for the period of 72 hours), GA (500 ppm, during 48 hours) and hydro priming (water distiller, during 24 hours). A saline stress level treated by applies of NaCl, and for priming of distiller water use hydropriming technique. At the first stage, Black Cumin seed was treat and dried at 25°C, then subjected to saline stress treatments for two week at room temperature. The results showed that priming technique had a significant effect (p≤0.01) on seedling parameters. Among pretreatment, The Kno3 had the most positive effect on germination coefficient (GC) and thus GA had the most positive effect on mean germination time (MGT). In order hand, these seeds at the minimum time had the most germination rate. Means comparing showed that the most and least rate of germination was obtained by KNO3 and Hydro priming respectively. So under different level of saline stress, pretreatments of KNO3 and hydro priming had useful effect on radical length, more lateral roots and higher proportion of root to plumule, and the most root and plumule fresh weight was obtain by hydro priming pretreatments. So pretreatment of 500 ppm GA reduced number of abnormal seedlings.The simple correlation coefficients showed that radical length with mean germination time (MGT) had significantly negative coefficient (R2=-0.726**), with abnormal seedlings number had no significant coefficient and with other measured attribes had positive significant correlation. So MGT with measured parameter (except for number of abnormal seedlings and proportion of root to plumule dry weight), had significantly, negative coefficient correlation. Overall, application of seed priming with KNO3 (0.2 %) for the period of 72 hours and GA (500 ppm) during 48 hours suggested for obtain uppermost germination characters.شوری آب و خاک در مناطق خشک و نیمه خشک، یکی از مهم ترین تنشها در محدود کردن تولید گیاهان است. سیاه دانه گیاه یک ساله علفی و است که به شوری حساس میباشد. این آزمایش ب همنظور ارزیابی اثرات پرایمینگ بر جوانه زنی بذر Rununculaceae دارویی مهم متعلق به تیره سیاه دانه در شرایط تنش شوری اجرا گردید. آزمایش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی در 3 تکرار انجام گرفت. فاکتورهای آزمایش شامل 0 درصد به مدت 72 / 248 میلیمولار) و سه سطح پیش تیمار، بذور پرایمینگ شده با نیترات پتاسیم ( 2 / 186 و 8 /6 ،124/4 ،62/ تنش شوری (صفر، 2 ساعت)، جیبرلیک اسید ( 500 قسمت در میلیون به مدت 48 ساعت) و آب مقطر (به مدت 24 ساعت) بود. سطوح تنش شوری با استفاده از کلرید سدیم ایجاد شد و برای پرایمینگ با آب مقطر هم از روش هیدروپرایمینگ استفاده گردید. بذور سیاه دانه در مرحله اول پس از تیمار شدن، در دمای 25 درجه سانتی گراد خشک شدند و به مدت دو هفته در معرض تنش شوری قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اثر تیمار پرایمینگ بر صفات مورد ارزیابی معنی دار است. در بین پیش تیمارها، بیشترین اثر مثبت را نیترات پتاسیم بر ضریب جوانهزنی و جیبرلیک اسید بر میانگین مدت زمان جوانه زنی در (p≤0/01) سطوح مختلف تنش شوری داشتند. به عبارتی این بذور در کمترین زمان، بیشترین درصد جوانه زنی را داشتند . مقایسه میانگین نشان داد بیشترین و کمترین میزان جوانهزنی به ترتیب در تیمار نیترات پتاسیم و هیدروپرایمینگ به دست آمد . همچنین در سطوح مختلف تنش شوری، پیش ت یمارهای نیترات پتاسیم و آب مقطر اثر مثبتی بر طول ریشهچه، تعداد ریشههای جانبی و نسبت ریشه به ساقه داشتند و بیشترین اثر پیش تیمار هیدروپرایمینگ بر وزن تر ساقهچه و ریشهچه بود. پیش تیمار 500 پی پی ام جیبرلیک اسید نیز سبب کاهش تعداد گیاهچههای غیرنرمال گردید. ضرایب همبستگی ساده با تعداد گیاهچه غیرنرمال همبستگی ،(R2= -0/ نشان داد که طول ریشهچه با میانگین مدت زمان جوانهزنی همبستگی معنی دار منفی (** 726 غیرمعنیدار و با سایر صفات همبستگی معنیدار مثبت داشت. همچنین میانگین مدت زمان جوانهزنی با صفات مورد ارزیاب ی (به جز تعداد گیاهچه 0 درصد یا / غیرنرمال و نسبت وزن خشک ریشهچه به ساقهچه) همبستگی معنیدار منفی داشت. به طور کلی اعمال پرایمینگ 72 ساعت نیترات پتاسیم 2 500 قسمت در میلیون جیبرلیک اسید به مدت 48 ساعت جهت حصول بالاترین ویژگیهای جوانهزنی توصیه می شود