O racjonalności teoretycznej, praktycznej i globalnej w filozofii Roberta Audiego

Abstract

Głównym celem artykułu jest przedstawienie filozofii racjonalności Roberta Audiego. Czynię to na tle analiz oraz podstawowych rozstrzygnięć zawartych w koncepcji racjonalności Ryszarda Kleszcza. Ten ostatni najpierw dokonuje krytycznego przeglądu najważniejszych pojęć racjonalności stosowanych w różnych kontekstach, a zwłaszcza w dyskursie filozoficznym, a następnie proponuje własne rozwiązanie: dwupiętrowy model racjonalności. Na pierwszym poziomie tego modelu znajdują się ogólne zasady („metazasady”). Na drugim zaś bardziej szczegółowe typy racjonalności. A zatem inaczej niż Audi. Amerykański filozof wychodzi od elementarnego doświadczenia zmysłowego i bada dynamikę procesu poznawczego. Zestawia obok siebie dwie podstawowe racjonalności: teoretyczną i praktyczną. Omawia podstawowe źródła wiedzy i uzasadnienia, w tym uzasadnienie inferencyjne. Analizuje podstawowe źródła racjonalności praktycznej: pragnienia, motywy, intencje, środki i cele. Wydobywa podobieństwa i różnice między racjonalnością teoretyczną i praktyczną, a następnie sprawdza, na ile podobieństwa te mogą być zintegrowane i na ile dostarczają adekwatnego wyjaśnienia racjonalności globalnej

    Similar works