Wydrukowano z dostarczonych Wydawnictwu Uniwersytetu Łódzkiego gotowych materiałó

Krakowiak, Beata

Turyzm/Tourism

Polish

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

R E C E N Z J A  Turyzm  2012, 22/1                             Geografia turystyczna świata. Nowe trendy. Regiony tury-styczne, wydana w 2010 r., to praca zbiorowa, napisa-na przez pracowników Uniwersytetu Warszawskiego, specjalistów w zakresie studiów regionalnych. Podty-tuł pracy sugeruje, że książka dotyczyć będzie nowych zjawisk w zakresie turystyki i charakterystyki regio-nów turystycznych. W rzeczywistości całość składa się z dwóch części, w których jedna prezentuje „Zagad-nienia teoretyczne”, druga, zgodnie ze wskazaniem – „Wielkie regiony turystyczne świata”.  W części pierwszej książki omówiono zagadnienia podstawowe, w tym pojęcia i definicje z zakresu tury-styki, przedstawiono rozważania na temat geografii turystycznej i geografii turyzmu (rozdział 1), zapre-zentowano zarys dziejów turystyki, a także dokonano podziału turystyki na różne typy, rodzaje i odmiany (rozdział 2). Kolejne rozdziały poświęcone zostały re-lacjom pomiędzy turystyką a środowiskiem przyrod-niczym, wpływem, jaki wywiera ona na otoczenie (rozdział 3) oraz zagrożeniom dla turystyki ze strony środowiska (rozdział 4). Nowe trendy w turystyce to fragment, który dotyczy współczesnych tendencji      w zakresie form turystyki i wybieranych kierunków podróży (rozdział 5). Część pierwszą kończy regio-nalizacja turystyczna świata  (rozdział  6), w której  Autorzy  przytaczają podział WTO wskazując na jego ułomności, a następnie prezentują własną propozycję podziału świata na regiony,  której podstawą były wa-                                              walory turystyczne. Regionalizacja wprowadza w dru-gą część książki – charakterystykę regionów. W kontekście podjętego tematu pracy wydaje się, że część pierwsza jest zbyt obszerna (113 stron), a pre-zentowane zagadnienia związane są bardziej  z geo-grafią turyzmu (pojęcia, historia, podziały) niż z geo-grafią turystyczną. Nadmiernie rozbudowany i wy-magający jeszcze przemyślenia jest np. podrozdział dotyczący podziałów (chyba niefortunnie nazwany systematyką turystyki), w którym tylko w obrębie tu-rystyki kulturowej wyodrębniono 18 form, w tym m.in. turystykę taneczną, etnograficzną, astronomicz-ną, naukową czy pokrewne sobie – turystykę histo-ryczną i historyczno-militarną. Dosyć wątpliwą grupę stanowi kategoria inne, w której znalazły się rodzaje turystyki (?) podlegające różnym kryteriom, np. ge-jowska, przedmałżeńska (uczestnicy), hospicyjna, eu-tanazyjna (cel), nazywane inaczej turystyką intymną. Wydaje się, że wprowadzając różne podziały można w nich zabrnąć za daleko, stąd sugestia natury ogól-niejszej, aby mówiąc o turystyce brać pod uwagę nie tylko element czasowego przemieszczenia, dobrowol-ności czy niezarobkowania, ale także weryfikować motyw podróży (czy ma on rzeczywiście coś wspól-nego z turystyką – wypoczynkiem, poznaniem czy ak-tywnością). Przedstawiony podział skłania także do refleksji nad tym, czy nie warto poprzestać na typach  i rodzajach turystyki, bowiem w niektórych prezento-               GEOGRAFIA TURYSTYCZNA ŚWIATA. NOWE TRENDY. REGIONY TURYSTYCZNE M. JĘDRUSIK, J. MAKOWSKI, F. PLIT WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO WARSZAWA 2010, ss. 383 64                                                        Turyzm  2012, 22/1    wanych przypadkach (tabela) odmiany się dublują (np. turystyka górska występuje w turystyce krajo-znawczej i kwalifikowanej), w innych nie wydziela się ich wcale (np. w turystyce biznesowej). Podrozdział pozostawia też pewne pytania, m.in. dlaczego wśród wymienionych przykładów nie ma turystyki wiejskiej (czy zdaniem Autorów byłaby ona rodzajem czy od-mianą i jakiej formy turystyki), dlaczego turystyka klubowa nie mieści się w ramach turystyki rozryw-kowej itd.? Wydaje się, że zaproponowany podział wymaga szerszej analizy, która bardziej wskazana by-łaby w podręcznikach z zakresu geografii turyzmu, natomiast w recenzowanej książce zasadne było wspomnieć o popularnych formach turystyki w kon-kretnych regionach, tam gdzie one rzeczywiście się rozwijają. Ciekawa i oryginalna jest część poświęcona sferom Ziemi – wodzie, powietrzu i lądom – jako środowisku zaspokajania potrzeb turystycznych. W rozdziale poja-wia się wiele form turystyki, a przede wszystkim po-chodzących z całego świata przykładów obszarów ich uprawiania (mowa jest tu o Karaibach, wyspach Kana-ryjskich, państwach Oceanii itd.) Szkoda, że dla Auto-rów punktem odniesienia jest przede wszystkim śro-dowisko przyrodnicze, które jest oczywiście bardzo ważne, ale należy pamiętać, że nie tylko ono przyciąga turystów. Dla wielu z nich tak samo istotne jest to co jest dziełem człowieka, czyli zabytki, zwyczaje, wyda-rzenia itd. Niestety w tej części pracy brakuje odniesie-nia do środowiska człowieka (kulturowego), brak tak-że wskazań na problemy polityczne, konflikty we-wnętrzne czy sytuację ekonomiczną obszaru, które de-terminują rozwój turystyki stwarzając dla niej zagro-żenia niezależnie od ograniczeń przyrodniczych. Wy-daje się także, że w tytule książki nadmiernie wyeks-ponowano hasło nowe trendy, których opis nieco gi-nie wśród innych omawianych tematów, a ponadto dotyczy wybranych zagadnień. Część druga pracy poświęcona została prezentacji wielkich regionów turystycznych świata i podzielona na dwie części. Pierwsza dotyczy regionów wewnątrz-kontynentalnych (z przewagą walorów lądowych – osiem regionów), druga regionów nadmorskich          (z przewagą walorów morskich – sześć regionów). Jak wskazują sami Autorzy, wyróżnianie regionów jest zawsze trudne ze względu na dobór kryteriów. W re-cenzowanej pracy zastosowany podział wydaje się lo-giczny i właściwy, bo oprócz walorów turystycznych w pewien sposób różnicuje on motywy podróżowa-nia. Zdaniem Autorów, w pierwszym przypadku są to przeważnie motywy poznawcze i specjalistyczne,       w drugim wypoczynkowe. Z kolei przyjęty podział na podregiony nawiązuje do warunków klimatycznych oraz podobieństwa kulturowego i cywilizacyjnego. Zasadniczo do poszczególnych podregionów przypi-sano państwa lub ich fragmenty słusznie uznając, że walory turystyczne występują niezależnie od prze-biegu granic administracyjnych. Tym samym w ra-mach wyróżnionych regionów pogrupowano obszary o podobnych cechach. Oczywiście zaproponowany podział ma charakter subiektywny i można się z nim nie zgadzać, ale trzeba mieć też świadomość dylema-tów pojawiających się przy każdej delimitacji i ko-nieczności dokonania wyborów. Generalnie, pomimo pojawiających się wątpliwości (np. czy Azja Połud-niowo-Wschodnia to rzeczywiście region nadmorski lub czy wyspy Oceanu Indyjskiego można łączyć w je-den podregion), należy przyznać, że argumentacje wyjaśniające przyjęty podział wydają się na ogół prze-konujące. W dalszej części następuje opis poszczególnych re-gionów, który siłą rzeczy jest ograniczony, ale zawie-ra najistotniejsze wybrane według określonego sche-matu informacje, tj. zasięg geograficzny obszaru, jego historia, cechy demograficzne i cechy gospodarcze.      Z kolei w części dotyczącej turystyki pojawiają się in-formacje dotyczące najważniejszych atrakcji, zagospo-darowania turystycznego, ośrodków turystycznych, ewentualnych zagrożeń, a także dane statystyczne, np. dotyczące wielkości ruchu turystycznego (co ważne, większość z nich pochodzi z 2007 r.) Zagadnienia te pozwalają w syntetyczny sposób oddać istotę prezen-towanych obszarów z punktu widzenia podjętego te-matu, a czytającemu poznać specyfikę regionu i zachę-cić do samodzielnego poszukiwania dalszych infor-macji na temat wybranych miejsc. Poza zasadniczym tekstem znajdują się bardziej szczegółowe uzupełnie-nia w ramkach, które dotyczą konkretnych obszarów, obiektów czy opisywanych zjawisk. Informacje te dos-konale ożywiają podstawową treść i czynią podręcz-nik bardziej przystępnym dla potencjalnego odbiorcy. Na pozytywny odbiór wpływają też liczne fotografie    i mapy, które dobrze ilustrują i urozmaicają prezento-wane zagadnienia. Należy podkreślić, że druga część pracy jest bardziej spójna i przemyślana. Każdy region kończy krótkie podsumowanie, na które składają się najważniejsze wnioski odnośnie do prezentowanych miejsc. Pracę zamyka spis literatury, w którym znala-zło się wiele pozycji obcojęzycznych oraz indeks nazw geograficznych. Podsumowując, recenzowana książka jako pod-ręcznik dla studentów kierunków turystycznych       w szkołach wyższych spełnia swoje zadania. Jej wa-lorem jest to, że krótko, treściwie i w interesujący spo-sób zaprezentowano w niej regiony turystyczne, jed-nocześnie dobrze oddając zróżnicowanie pomiędzy nimi. Zastosowane podejście regionalne spowodowa-ło, że lepiej udało się wyeksponować cechy, zjawiska    i procesy wspólne dla większego obszaru, występu-jące niezależnie od przebiegu granic, a także uświado-mić trudności pojawiające się w delimitacji turystycz-nej świata.  Recenzja                                                                    65   Recenzowana praca to pozycja wartościowa i po-trzebna, tym bardziej, że współcześnie turystyka sta-nowi prężnie rozwijający się sektor gospodarki, a za-sięg turystycznych podróży staje się coraz  większy.   Książka może stanowić alternatywę dla innych pozy-cji  obecnych  na  rynku,  takich  jak Geografia turystycz-na świata, J. Warszyńskiej (1994), Europa. Geografia tury-styczna (2008) i Kraje pozaeuropejskie. Zarys geografii tu-rystycznej Z. Kruczka (2011) czy Encyklopedia turystycz-na świata (2001).                                           BIBLIOGRAFIA  Encyklopedia. Geografia turystyczna świata, 2001, Wyd. Ryszard Kluszczyński, Kraków. KRUCZEK Z., 2008, Europa. Geografia turystyczna, Proksenia, Kra-ków. KRUCZEK Z., 2011, Kraje pozaeuropejskie. Zarys geografii turystycz-nej, Proksenia, Kraków. WARSZYŃSKA J. (red.), 1994, Geografia turystyczna świata, cz. 1–2, PWN, Warszawa.    Beata Krakowiak Uniwersytet Łódzki Instytut Geografii Miast i Turyzmu, agakrak@geo.uni.lodz.pl                                               

Geografia turystyczna świata. Nowe trendy. Regiony turystyczne, M. Jędrusik, J. Makowski, F. Plit, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2010, ss. 383

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/29646/1/Turyzm_2012_22_2_krakowiak_63_65.pdf

Geografia turystyczna świata. Nowe trendy. Regiony turystyczne, M. Jędrusik, J. Makowski, F. Plit, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2010, ss. 383

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)