Włodarczyk, Bogdan

Turyzm/Tourism

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

R E C E N Z J E  -  R E V I E  WWprowadzenie do turystyki M. B. BIRŻAKOVW ydawnictwo „Fundacja Newska"i Dom W ydawniczy „Gerda” M oskwa-Sankt Petersburg, 2 0 0 5 , ss. 4 4 3Introduction to Tourism M. B. BIRZHAKOV'Nevsky Fund’ Publishing H ouse  'Gerda' Publishing H ouse M oscow -St Petersburg, 2 0 0 5 , pp. 4 4 3Opracowanie składa się ze wstępu (nie wiadomo, dlaczego zatytułowanego po angielsku -  książka napisana jest w języku rosyjskim), czternastu roz­działów oraz źródeł, rekomendowanej literaturyi załączników. Jest to już siódme wydanie -  popra­wione i uzupełnione. Książka liczy 443 strony tek­stu, w których znajduje się 20 tabel, sześć rysun­ków, sześć fotografii oraz siedem całostronico­wych, branżowych reklam (dość niezwykle w pod­ręcznikach?!). Pracę kończą reklamy dziewięciu pod­ręczników oraz spis teleadresowy księgarń, w któ­rych można nabyć publikacje Wydawnictwa „Ger­da”. Spis materiałów źródłowych oraz rekomendo­wanej literatury jest imponujący, bowiem liczy 147 pozycji zagranicznych oraz 650(!) w języku rosyjskim. Każdy z przedstawionych rozdziałów opatrzony jest licznymi przypisami (od 20 do 250(!) w rozdziale 1 1 .), które niestety utrudniają percep­cję zasadniczego nurtu rozważań. W konstrukcji każdego z rozdziałów znaleźć można wyróżnione grubszą czcionką podstawowe pojęcia i definicje, a także literaturę uzupełniającą mającą pomóc w odpowiedzi na stawiane pytania.Rozdział pierwszy opracowania -  „Podróż i po­dróżnik” -  poświęcony jest podróżom i podróżują­cym. Autor opisuje w nim m.in. historię podróżo­wania, pielgrzymki, podróże współczesne i te z okresu początków nowoczesnej turystyki. CzęśćThe book (for some reason entitled in English while the whole book is written in Russian) consists of an introduction, 14 chapters, a bibliography, recommended literature and appendices. It is in its seventh edition already (improved and supple- mented) with 443 pages of text, including 20 tables, six figures, six photographs and seven whole page advertisements (ąuite unusual for a textbook!). The book ends with advertisements for nine textbooks and a list of the telephone numbers and addresses of bookshops where one can buy Gerda Publishing House products. The bibliography and list of recommended literature is really impressive, as it contains 147 foreign and 650(!) Russian entries. Each chapter is richly annotated (from 20 to -  in chapter 11 -  250(!) footnotes), which unfortunately makes understanding the main ideas difficult. In each chapter one can find the basie terms and definitions in bold print, as well as the titłes of comple- mentary publications which is to help answer the ąuestions posed in the book.Chapter I -  Travel and the Traueller -  is devoted to journeys and those taking them. The author describes the historyM.6. EHpmaKOBHiflaime ceflunoe. nepepaOoTaHHoe tt AonanHCHHoenyreuiecTBHfl TypHiH h Typucr TypHCTCKan flem tJitHoab TypHCTCiiafi mhayctphh TypHncHnN nponyKr TypHcrcHHe ytnym, palSoTu, TOBapbiB H A U  * pajHOBHflHOCTH TypMSMa3aH0H0aaie/ibCiB0 o lypm nerozdziału poświęcono Thomasowi Cookowi, zna­czeniu roweru w rozwoju turystyki i wyjazdom w celu bicia rekordów.Drugi rozdział -  „Turystyka” -  stanowi opis re­lacji podróże—>turystyka. Ta ostania, traktowana jako zjawisko masowe i swoisty fenomen XX w., została omówiona bardziej szczegółowo ze wska­zaniem na cztery zasadnicze cechy odróżniające ją  od podróży w ujęciu ogólnym. Przedstawione zo­stały także podstawowe cele podejmowania aktyw­ności turystycznych zarówno z punktu widzenia tu­rysty, jak i obszarów recepcyjnych. W dalszej czę­ści rozdziału omówiono formy organizacyjne współczesnej turystyki oraz ich główne kategorie.Kolejny, trzeci rozdział -  „Turysta” -  poświę­cono turyście będącemu podmiotem omawianego zjawiska. Oprócz definicji, korzystając z zaleceń WTO, autor zaprezentował cechy wyróżniające tu­rystę spośród innych grup podróżnych, zaprezento­wał jego prawa, a także scharakteryzował wybrane grupy (wycieczkowiczów, emerytów i niepełno­sprawnych).Rozdział czwarty -  „Przemysł turystyczny” -  oprócz charakterystyki organizatorów turystyki za­wiera zagadnienia związane z przemysłem hotelar­skim, gastronomią publiczną oraz usługami wspo­magającymi funkcjonowanie gospodarki turystycz­nej (ubezpieczenia, usługi bankowe, informacyjne)i inne nietypowe usługi turystyczne.W rozdziałach piątym -  „Teoria produktu tury­stycznego” -  i szóstym -  „Usługi turystyczne, dzia­łalności i towary” -  zaprezentowano zagadnienia związane z teorią produktu turystycznego oraz je­go elementami składowymi. Autor omawia także poziomy postrzegania produktu, ekonomiczne i praw­ne podstawy funkcjonowania produktów. Część rozdziału szóstego poświęcono pakietowi tury­stycznemu oraz zagadnieniom standaryzacji certy­fikacji produktów turystycznych.Rozdział siódmy -  „Typy i rodzaje turystyki” -  poświęcony jest ponownie rozważaniom na temat typów i rodzajów turystyki. Przedstawione zostały m.in. turystyka socjalna, wyjazdy w celach eduka­cyjnych i praktyk zawodowych, timesharing.Zasoby turystyczne są tematem rozdziału ós­mego -  „Zasoby turystyczne”. Autor koncentruje się w tym miejscu głównie na zasobach o charakte­rze przyrodniczym (parki narodowe, rezerwaty), z zasobów antropogenicznych omawiając skróto­wo jedynie parki tematyczne i cuda świata staro­żytnego.Przedmiotem rozważań w rozdziale dziewią­tym -  „Turystyka a inne dziedziny wiedzy” -  jestof travel, pilgrimages, contemporary jour- neys and those from the beginning of the modem travel area. Parts of the chapter are devoted to Thomas Cook, the significance of the bicycle in the development of tourism, and journeys made in order to break records.Chapter II -  Tourism -  is a description of the travel-tourism relation. The latter is treated as a popular phenomenon, specifie to the 20lh centuiy and discussed in more de taił, pointing to four basie characteristics which make it diflerent from travel in a generał sense. The author also presents the basie purposes of tourism actwities, both from the point of view of the tourist and the reception area. In addition, fonns of organizing contemporary tourism and their main categories are described.Chapter III -  The Tourist -  is devoted to the subject of tourism. Apart from the defini- tion, complying with WTO recommenda- tions, the author presents the character­istics which make tourists different from other groups of travellers, describes selected groups (trippers, the retired and the hand- icapped), as well as the rights of tourists.Tourism Industry is the topie discussed in Chapter IV. Apart from describing tourism operators, the author also dis-cusses issues related to the hotel industry, public catering and those services which support the functioning of tourism economy (insurance, banking, information supply), as well as other rarer tourism services.Chapter V -  Tourism Product Theory and Chapter VI -  Tourism Sewices, Actiutties and Products present issues connected with the theory of the tourism product and its constituents. The author also discusses levels of product perception, and economic and legał base of the functioning of produets. Part of Chapter VI is devoted to the tourist package and the standardization of tourism product certification.Chapter VII -  In Types and Kinds of Tourism -  the author presents social tourism, educational trips, vocational training, timesharing, etc.Chapter VIII is entitled Tourism Resources and the author concentrates mainly on natural resources (e.g. national parks, naturę reserves), devoting only some spacezwiązek turystyki z innymi dziedzinami wiedzy. Autor przedstawia związki turystyki m.in. z psy­chologią, antropologią, socjologią, ekonomiką, in­formatyką i prawem. Zagadnienia dotyczące zwią­zków turystyki z geografią, co wydaje się dość nie­zwykle, zostały potraktowane marginalnie i po­święcono im najmniej miejsca (9 wersów) w po­równaniu z innymi dyscyplinami (ekonomika 4 stro­ny, prawo 3,5 strony tekstu).W rozdziale dziesiątym -  „Bezpieczeństwo w tu­rystyce” -  omówione zostały zagadnienia związa­ne z bezpieczeństwem w turystyce. W przedsta­wionych rozważaniach autor skupił uwagę na ubezpieczeniach, sytuacjach nadzwyczajnych, ry­zyku handlowym i organizacyjnym oraz instytu­cjach broniących praw konsumentów turystów.Rozdział jedenasty -  „Szczegółowe pytania do­tyczące działalności turystycznej” -  jest najobszer­niejszą częścią podręcznika (liczy 138 stron tek­stu). Niestety zawarte w nim treści w dużej mierze powtarzają, w układzie rozszerzonym, niektóre za­gadnienia poruszane wcześniej. Bardzo interesują­ce w tej części książki są rozważania dotyczące to­czącej się w Federacji Rosyjskiej dyskusji termi­nologicznej nad pojęciami «TypHCTCKHfi -> rypu- CTHHecKHH» oraz nieznanej szerzej w Polsce na gruncie turystyki „teorii towarzystwa”.W rozdziale dwunastym -  „Międzynarodowe, regionalne i narodowe organizacje turystyczne” -  w sposób syntetyczny zaprezentowane zostały in­formacje dotyczące międzynarodowych, regional­nych i narodowych organizacji turystycznych. Au­tor przedstawił Światową Organizację Turystyczną (WTO), Światowy Dzień Turystyki (to raczej nie organizacja!), Stowarzyszenie Międzynarodowego Transportu Lotniczego (IATA) oraz Rosyjską Na­rodową Akademię Turystyki.W rozdziale trzynastym -  „System kształcenia kadr turystycznych” -  omówiono system kształce­nia na potrzeby turystyki na przykładzie Między­narodowego Bałtyckiego Instytutu Turystyki. In­stytut -  niepaństwowa uczelnia zawodowa zajmu­jąca się przygotowaniem profesjonalnych kadr pra­cujących w przemyśle turystycznym -  jest bezpo­średnim spadkobiercą Północno-zachodniej Filii Centralnej Rady Turystyki i Wycieczek. W tej czę­ści opracowania omówione zostały m.in. poziomy nauczania, proces dydaktyczny, baza dydaktyczna, działalność naukowa oraz warunki rekrutacji.W części czternastej -  „Literatura turystyczna”-  scharakteryzowano wybrane pozycje literatury przydatne do studiowania zagadnień z zakresu tu­rystyki. Jako pierwsze przedstawiono czasopismoto an th ropogen ic  reso u rces  (e.g. tłiem e parks, w onders of th e  antiąuity).The su b jec t of C h ap te r IX -  Tourism and  other Disciplines -  is th e  relation betw een tou rism  an d  academ łc d iscip lines su ch  as p sycho logy , a n th ro p o lo g y , sociology, econom ics, Com puter science an d  law. It seem s u n u s u a l th a t  th e  relation betw een tourism  an d  geography is trea ted  m arginally (only n ine  lines of text) com pared to o ther d iscip lines (econom ics -  4  pages, law -  th ree  an d  a  hall).C h ap te r X -  S a fe ty  in Tourism  -  p resen ts  som e safety  is su e s  w ith  th e  a u th o r  focus- ing on insu rance , extraordinary  circum - stances, com m ercial an d  organizational risk, a s  well a s  in s titu tio n s  defending co n su m ers’ (the to u r is ts ’) rights.C hap ter XI -  Q uestions regarding Tourism  Actiuity -  is th e  la rgest p a r t of the  book (138 pages). Regrettably, how ever extended, certa in  is su es  d iscu ssed  in  earlier chap ters  are  repeated . A very in teresting  p a rt of th is  ch ap te r is th e  term inological dis- cu ss io n  going on  in  th e  R u ssian  Federa- tion  regard ing  th e  te rm s «mypucmcKuu-> mypucmuuecKuil", a s  well a s  the  ‘theory of soc ie ty /com pan ionsh ip ’, unfam iliar to Polish tourism .C h ap te r XII -  International, Regional and  National Tourism  Organizations -  the  a u th o r p re sen ts  organizations su c h  as  the  World T ourist O rganization (WTO), th e  World Day of T ourism  (which is n o t a n  organization), In te rna tiona l Air T ran sp o rt A ssociation (IATA) an d  th e  R u ss ian  N ational Academ y of Tourism .C hap ter XIII -  Tourism  Personnel Educa- tion S y s te m -  d iscu sses  th e  system  of educa- tion  for tourism , u s in g  the  exam ple of the  Baltic International Institu te  o f  Tourism, a  n o n -s ta te  v o ca tio n a l u n iv e rs ity  p rep ar- ing  p ro fess io n a ls  for w ork  in  th e  to u rism  in d u s tiy . The a u th o r  d e sc rib e s  levels of ed u ca tio n , th e  tu itio n  p ro cess , th e  teach - ing  b a se , re s e a rc h  ac tiv ity  a n d  en ro łm en t co nd itions .C h ap te r XIV -  The Tourism  Literature -  describes selected  pub lications usefu l w hen  s tudy ing  tourism . The a u th o r  first p re sen ts  th e  Tourism  Firms m agazine and  com m ents on  th e  m a in  is su e s  d iscussed  inbranżowe „Firmy Turystyczne”, wskazując na główne problemy w nim poruszane. Autor poleca także Wielki glosariusz terminów turystyki między­narodowej oraz Przewodnik turystyczny po obwo­dzie leningradzkim. Zakończeniem tego rozdziału jest opis dwóch szczególnie interesujących witryn internetowych (www.travelexpo.ru, www.travel- glossary.ru).Zamieszczone w końcowej części podręcznika załączniki dotyczą przepisów prawnych związa­nych z działalnością turystyczną w Federacji Ro­syjskiej (załącznik nr 1) i światowego kodeksu etycz­nego turystyki przygotowanego przez członków Światowej Organizacji Turystycznej (załącznik nr 2).Zakres zagadnień przedstawionych w publikacji jest imponujący. W opracowaniu podjęto zarówno tematykę ekonomiczną (usługi, ubezpieczenia, prze­mysł, produkt turystyczny), socjologiczną (teoria towarzystwa), prawną, w mniejszym stopniu geo­graficzną. Jednak tak szerokie ujęcie tematu powo­duje, że niektóre zagadnienia zostały potraktowane hasłowo, bez próby wyjaśniania zjawiska czy omó­wienia jego podstaw teoretycznych. W pracy nie uniknięto także powtórzeń (np. rozdział jedenasty jest częściowo uszczegółowieniem rozdziału pierw­szego), co powoduje wrażenie bałaganu i nie jest korzystne dla całości opracowania.Ujęcie tematu świadczy o interdyscyplinarnym rozumieniu poruszanej problematyki, co jest zgod­ne z aktualnymi trendami w pojmowaniu współ­czesnej turystyki i stanowi niewątpliwy atut pod­ręcznika. Pomimo podręcznikowego charakteru, książka pozwala czytelnikowi na zapoznanie się z oryginalnym podejściem do zjawiska turystyki wśród naukowców rosyjskich, co jest niezwykle ciekawe, szczególnie dla osób zawodowo zajmują­cych się badaniem tego zjawiska.O ile pod względem zakresu merytorycznego do opracowania nie można mieć większych za­strzeżeń, to trzeba zaznaczyć, że pod względem edytorskim publikacja daleka jest od standardów przyjętych dla nowoczesnych podręczników aka­demickich. Niskiej jakości papier, mała czcionka, zbyt mała liczba rysunków, schematów, fotografii, studiów przypadków i właściwie brak oprawy kar­tograficznej powodują, że książka nie zachęca do zapoznania się z jej treścią.Książka jest napisana zrozumiałym językiem, co jest efektem długoletnich doświadczeń dydak­tycznych autora, i stanowi podstawowy podręcznik dla studentów większości rosyjskich (także biało­ruskich i ukraińskich) wyższych uczelni, na któ­rych wykłada się problematykę związaną z turysty-it. He also  recom m ends The Great Glossary o f  Terms fo r  the International Tourism  [sic] an d  The tourists gu ide in the Leningrad re­gion [sic]. At th e  end  of th e  ch ap te r there is a  descrip tion  of two particu larly  in terest- ing w ebsites (w w w .travelexpo.ru, www. travelglossary . ru ).The append ices con ta in  the  legał regula- tions regard ing  tou rism  activity in the R ussian  Federation (Annex 1) and  the world tou rism  eth ical code p repared  by the  WTO (appendix 2 ).The rangę of is su e s  p resen ted  in the book is im pressive. They include econom ic topics (sendces, in su ran ce , in dustiy , the tou rism  product), a s  well as  sociological (Uie ‘theory  of so c ie ty /com pan ionsh ip ’), legał and, to a  sm aller ex ten t, geographical issues. ITowever, su c h  a  wide sp ec trum  m ean s th a t som e are  barely  touched  upon  w ithou t an y  a ttem p t to explain  or d iscuss. The a u th o r  did n o t m anage to avoid repetition  (e.g. C h ap te r XI is basically an  ex tended  version  of C h ap te r I), w hich m akes the  book seem  confused.The a u th o r  tak es  a n  in terdiscip linary  approach  to issu es , w hich com plies w ith c u rre n t tren d s  in  u n d ers tan d in g  contem porary  to u rism  a n d  th is  is a  g reat stren g th  of th e  book. A lthough a  textbook, th e  pub lication  allow s th e  read e r to see an  original ap p roach  to to u rism  in  Russia. This is particu larly  in teresting  for those w ho are  professionally  involved in  studying  tourism .A lthough th e re  are  no  serious reserva- tions a s  to th e  factual co n ten t of the  book, it m u s t be sa id  th a t  a s  regards th is  edition it is far from  m o d em  textbook s tan d ard s . Poor ąuality  paper, sm ali print, an  in- sufficient n u m b e r of figures, photo- g rap h s an d  case  s tu d ies, practically no cartographic illu stra tion  -  all th is  dis- courages th e  read e r from  reading  the  book in  detail.T he book  is  w ritte n  in  e lea r language, w hich  re s u lts  from  th e  a u th o r ’s  m any  y e a rs  of te ach in g  experience . It is th e  b asie  co u rse  b o o k  for s tu d e n ts  of to u rism  a t  th e  m ajo rity  of R u ss ia n  (also Bela- ru s ia n  a n d  U kra in ian ) u n iv e rs ities . It is reco m m en d ed  by  th e  M in istry  of E duca- tion  of th e  R u ss ia n  F ed era tio n , an d  alsoką. Podręcznik jest rekomendowany przez Mini­sterstwo Edukacji Federacji Rosyjskiej i polecane jest także pracownikom wszelkiego rodzaju przed­siębiorstw turystycznych, administracji, samorzą­dom oraz... turystom (!?).O przydatności i popularności opracowania świadczy fakt, że jest to już siódme (pierwsze w 1999 r. i publikowane co roku, nakład w sumie ok. 50 tys. egzemplarzy), poprawione i uzupełnio­ne, wydanie recenzowanej pracy. Publikacja jest rekomendowana przez Ministerstwo Edukacji Fe­deracji Rosyjskiej jako podręcznik dla studentów szkół wyższych i firmowana przez Narodową Aka­demię Turystyki oraz Międzynarodowy Bałtycki Instytut Turystyki.W 2000 r. książka została nagrodzona w orga­nizowanym przez władze Moskwy konkursie na najlepszy rosyjskojęzyczny podręcznik z zakresu turystyki.for those who work in all sorts of tourism enterprises, administration, local autho- rities and even for tourists(!?).This is already the seventh edition of the book (the flrst one appeared in 1999 and has been published every year sińce then with 50 000 copies) demonstra- ting its usefulness and popularity. The publica-tion is recommended by the Ministry of Education of the Russian Federation as a textbook for university students and supported by the National Academy of Tourism and the Baltic International Institute of Tourism.In 2000 the book was awarded the title of the best Russian textbook on tourism in a competition organized by ‘Moscow authorities’.B o g d a n  W łod arczykUniwersytet ŁódzkiKatedra Geografii Miast i Turyzmu90-142 Lódż, ul. Kopcińskiego 31

Introduction to Tourism, M. B. Birzhakov, ‘Nevsky Fund’ Publishing House and ‘Gerda’ Publishng House, Moscov-St Petersburg 2005, pp. 443

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/29021/1/turyzm_2007_1_Bogdan_W%c5%82odarczyk_211_215.pdf

Introduction to Tourism, M. B. Birzhakov, ‘Nevsky Fund’ Publishing House and ‘Gerda’ Publishng House, Moscov-St Petersburg 2005, pp. 443

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)