Tarnowska, Dorota

Acta Univeristatis Lodziensis Folia Librorum

Polish

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA LIBRORUM 2 (27), 2018 ISSN 0860-7435 Dorota Tarnowska Biblioteka Miejska w Łodzi  Oddział Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich w Łodzi e-mail: Dorota.Tarnowska@biblioteka.lodz.pl Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Kultura czytelnicza młodego pokolenia”  – V jubileuszowa edycja (Łódź, 24–25 września 2018) DOI: http://dx.doi.org/10.18778/0860-7435.27.13 W dniach 24–25 września 2018 r. odbyła się V jubileuszowa edycja Mię-dzynarodowej Konferencji Naukowej Kultura Czytelnicza Młodego Pokolenia. Od 2010 r. cyklicznie, co dwa lata, gromadzi ona zainteresowanych wymianą myśli i prezentacją najnowszych badań naukowców i praktyków z całego świata, dla których szeroko rozumiana kultura czytelnicza jest ważna i deter-minuje ich pracę. Konferencja wpisała się już w kalendarz wydarzeń naukowych miasta i jest wyczekiwana zarówno przez środowisko naukowe bibliologów, psychologów i pedagogów, jak i nauczycieli, bibliotekarzy i innych praktyków z całej Polski. Celem konferencji był przegląd i ocena stanu badań nad wybranymi ele-mentami kultury literackiej dzieci i młodzieży oraz dyskusja na temat możli-wości rozwoju ich zainteresowań i motywacji czytelniczych w XXI wieku. Spotkanie było także okazją do prezentacji dobrych praktyk w zakresie popu-laryzowania kultury czytelniczej wśród dzieci i młodzieży. Istotnym jej celem było również umożliwienie jej uczestnikom wymiany poglądów, nawiązania kon-taktów, a także integracji środowisk teoretyków i praktyków. [ D o r o t a  T a r n o w s k a  [160] Rangę wydarzenia podkreśliły patronaty: Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu Łódzkiego prof. zw. dr hab. Antoniego Różalskiego, Dziekana Wydziału Filologicznego prof. zw. dr hab. Joanny Jabłkowskiej oraz Minister-stwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wydarzenie patronatem medialnym objęły: „Biblioteka w Szkole”, „Gu-liwer – czasopismo o książce dla dziecka”, „Poradnik Bibliotekarza”, portal Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich oraz „Przegląd Edukacyjny”. Wśród pozostałych patronów znalazło się IBBY Polska Sekcja, Muzeum Książki Dziecięcej w Warszawie, Polskie Towarzystwo Kawalerów Gutenberga, Sto-warzyszenie Bibliotekarzy Polskich i Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”. Sponsorami tej edycji konferencji zostały: Biblioteka Publiczna  m. st. Warszawy – Biblioteka Główna woj. Mazowieckiego, Grupa Cogito, IBUK Libra, Wydawnictwo Akapit Press, Wydawnictwo Literatura, Wydaw-nictwo SBP, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. W Komitecie Naukowym konferencji zasiedli: pomysłodawczyni cyklu i przewodnicząca prof. nadzw. dr hab. Mariola Antczak (Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii), prof. dr hab. Bronisława Woźniczka- -Paruzel (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, prof. em.), prof. dr hab. Katarzyna Tałuć (Uniwersytet Śląski w Katowicach, Instytut Bibliotekoznaw-stwa i Informacji Naukowej), prof. dr hab. Bogusława Staniów (Uniwersytet Wrocławski, Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa), dr Agata Wal-czak-Niewiadomska (Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliolo-gii), mgr Tomasz Piestrzyński (Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego). Do stałego zespołu Komitetu Organizacyjnego jubileuszowej V edycji Konferencji zaproszono także pracowników Biblioteki Uniwersytetu Łódzkie-go oraz przedstawiciela Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich Oddział w Łodzi.  Tradycyjnie dla uczestników konferencji przygotowano materiały konfe-rencyjne w dwóch językach: polskim i angielskim.  Dzięki przeniesieniu obrad z Muzeum Miasta Łodzi (dotychczasowego miejsca organizacji konferencji z tego cyklu) do budynku Wydziału Filolo-gicznego UŁ przy ul. Pomorskiej 171/173 uczestnicy konferencji mogli sko-rzystać z tłumaczenia symultanicznego w języku polskim i angielskim, zapew-nionego przez dr Joannę Pawliczak (Uniwersytet Łódzki). W konferencji wzięło udział 150 uczestników w tym 34 prelegentów z Polski i zagranicy. Wygłoszono 34 referaty w tym 8 wystąpień gości z zagranicy (z Bułgarii, Czech, Serbii, Ukrainy, i Węgier). Nowością edycji jubileuszowej była propozycja udziału w zajęciach prak-tycznych. W pierwszym dniu konferencji każdy uczestnik miał do wyboru 5 warsztatów związanych z zagadnieniami wspierającymi procesy czytelnicze M i ę d z y n a r o d o w a  K o n f e r e n c j a  N a u k o w a…  [161] i edukacyjne. Największym zainteresowaniem cieszyły się warsztaty Gra o książkę – grywalizacja w upowszechnianiu kultury czytelniczej  przygotowane przez doktorantów Katedry Informatologii i Bibliologii Uniwersytetu Łódz-kiego, Piotra Szeligowskiego i Monikę Wachowicz, pracowników Pedagogicz-nej Biblioteki Wojewódzkiej im. Prof. Tadeusza Kotarbińskiego w Łodzi. Po-zostałe tytuły warsztatów to: Gry planszowe jako element wspierający procesy czytelnicze i edukacyjne zaproponowane przez dr Alinę Brzuskę-Kępę i dr. Ra-fała Kępę z Katedry Informatologii i Bibliologii UŁ; Literatura dla cyfrowych tubylców: praca z tekstem nielinearnym/grywalnym , które prowadziła dr Agniesz-ka Przybyszewska z Katedry Teorii Literatury Instytutu Kultury Współczesnej UŁ; Aktywne metody pracy z tekstem literackim – zaproponowane przez Graży-nę Walczewską-Klimczak z Biblioteki Narodowej oraz Rekomendacja 39  – gimnazjalna inspiracja prowadzone przez Jolantę Pytel z Gimnazjum nr 39 w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr 5 w Krakowie. Łącznie w warsztatach wzięło udział 51 uczestników. Na konferencji zaprezentowano między innymi wyniki badań dotyczą-cych książki elektronicznej: dr hab. Marek Nahotko (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa) omówił Poziom akceptacji książki elektronicznej przez młodego czytelnika . Pytanie ba-dawcze dotyczyło tempa przyszłego wzrostu publikacji elektronicznych na podstawie opinii młodych użytkowników – studentów. W badaniach zasto-sowano narzędzie typu TAM (Technology Acceptance Model). Kontynuacją te-matu było wystąpienie dr Agnieszki Przybyszewskiej (Uniwersytet Łódzki, Instytut Kultury Współczesnej) pt. Nauczyć e-czytać cyfrowych tubylców. Na marginesie Kate Pullinger, „Inanimate Alice” oraz „iTeach with Alice”. Prelegent-ka pokazała, jak czytać e-literaturę, jak ją interpretować, krytycznie analizować oraz doceniać jej wartość. To właśnie bibliotekarze, według Autorki prezenta-cji, powinni kształtować kompetencje młodych czytelników w tym zakresie. W referacie zaprezentowano projekty wykorzystywane do kształcenia e-literacies, zanalizowano Inanimate Alice Kate Pullinger, pedagogiczny blockbuster, jeden z najczęściej wykorzystywanych w edukacji tekstów digitalnych. Podjęto także próbę odpowiedzi na pytanie, jak kształtować pokolenie krytycznych  e-czytelników. Dr hab. prof. UŁ Mariola Antczak, dr Grzegorz Czapnik i dr Zbigniew Gruszka zaprezentowali wyniki badań przeprowadzonych w 2017 r. wśród mieszkańców Łodzi dotyczących Preferencji rodziców dzieci i młodzieży w zakre-sie modernizacji łódzkich bibliotek publicznych . Celem badania było zdiagnozo-wanie czynników mogących zachęcić dzieci do efektywniejszego korzystania z bibliotek. Po przeanalizowaniu materiału ankietowego okazało się, że najważ-D o r o t a  T a r n o w s k a  [162] niejsze dla rodziców użytkowników bibliotek łódzkich są: stale aktualizowany księgozbiór, wprowadzenie wspólnej karty bibliotecznej i katalogu on-line. Interesujące było wystąpienie dr hab. prof. IBL PAN Beaty Śniecikow-skiej Interaktywność, słowografia, dźwiękografia w dzisiejszych książkach dla dzieci , w którym Referentka omówiła praktyki literackie najmłodszych czytelników. W podobnej tematyce mieściło się także wystąpienie mgr Magdaleny Ka-liszewskiej-Henczel (Uniwersytet Łódzki, Katedra Pedagogiki Wieku Dziecię-cego) Baśń w okowach edukacji oraz dr Małgorzaty Centner-Guz Między autory-tetem a … autorytetem – nagradzane książki obrazkowe dla dzieci w ocenach nauczycieli przedszkola, w którym Autorka zreferowała wyniki badań opinii nauczycieli przedszkolnych na temat książek obrazkowych nagrodzonych w krajowych konkursach. Jako metodę badawczą przyjęła sąd wartościujący. Na początku przypomniała, jak ważną rolę w inicjacji czytelniczej pełni książ-ka obrazkowa, jak istotna jest jej warstwa graficzna. Autorka zwróciła uwagę, iż rynek książki dla najmłodszych jest bardzo bogaty, niestety nie zawsze są to pozycje wartościowe. Dlatego bardzo ważną w tym aspekcie rolę pełni Polska Sekcja IBBY, która od lat organizuje konkurs Książka Roku Polskiej Sekcji IBBY, wyłaniając m.in. dobre książki obrazkowe z artystycznymi ilustracjami oraz ciekawą koncepcją graficzną. Prof. nadzw. dr hab. Beata Szczepańska (Uniwersytet Łódzki, Katedra Historii Wychowania i Pedeutologii) zaprezentowała referat Rozwijanie kultury czytelniczej w łódzkich przedszkolach, przygotowany wspólnie z Mirosławą Walczak. Pozostając w temacie czytelnictwa najmłodszych, dr Agata Walczak- -Niewiadomska (Uniwersytet Łódzki, Katedra Informatologii i Bibliologii) przedstawiła wyniki badań w zakresie usług dla dzieci w wieku 0–5 i ich ro-dziców (Polska biblioteka publiczna bardziej rodzinna). Bardzo ciekawe i wyczekiwane było wystąpienie Miroslava Jindry (Masary-kova Univerzita, Pedagogická fakulta) Homoseksualizm w literaturze dla dzieci  – dzieci i homoseksualne rodzicielstwo. Temat homoseksualizmu jest wciąż bardzo trudny. Także w literaturze dziecięcej, w której pojawia się od lat 80. XX wie-ku, wzbudza kontrowersje. Obecnie, jak zaprezentował autor, dominują trzy główne tematy: coming out, życie homoseksualistów i homoseksualne rodzi-cielstwo. Środowisko łódzkich bibliotekarzy czekało na wystąpienie Pawła Brauna, od stycznia 2018 r. dyrektora Biblioteki Miejskiej w Łodzi, który zaprezentował Nieodkryty potencjał bibliotek. Co nowoczesna biblioteka oferuje młodym ludziom?  W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na zmianę charakteru bibliotek bez względu na to, na jakiego odbiorcę są one nastawione. Za R. Davidem Lanke-sem powtórzył: „Bad Libraries build collections. Good libraries build services (of which a collection is only one). Great libraries build Communities”. (Złe M i ę d z y n a r o d o w a  K o n f e r e n c j a  N a u k o w a…  [163] biblioteki tworzą kolekcje. Dobre biblioteki tworzą usługi, z których tylko jedna jest zbiorem. Wielkie biblioteki budują społeczności). Zaprezentował też jego najnowszą publikację The New Librarianship Field Guide, w której autor wskazuje, w jaki sposób można radykalnie wprowadzać pozytywne zmiany w swoich społecznościach lokalnych. Przed Biblioteką Miejską, po-wstałą w styczniu 2018 r. z połączenia bibliotek pięciu łódzkich dzielnic, tak-że stoją ambitne wyzwania, na których efekty mieszkańcy Łodzi czekają z nie-cierpliwością. Jednym z nich są nowe karty biblioteczne, które będą funkcjonować w Bibliotece Miejskiej w Łodzi od przyszłego roku wraz z no-wym systemem bibliotecznym. Skierowane będą do trzech grup wiekowych: dzieci młodszych, młodzieży i użytkowników dorosłych. Karty będą także umożliwiały niższe opłaty wstępu do wielu instytucji w mieście oraz na wyda-rzenia dedykowane dla danej grupy wiekowej. Czytelnictwo młodzieży leżało w kręgu zainteresowań także innych pre-legentów. Dr Sylwia Bielawska (Biblioteka Państwowej Wyższej Szkoły Za-wodowej im. Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu) przedstawiła Analizę rynku wydawniczego za lata 2010–2016 pt. Co czytają nastolatki? Na podstawie da-nych z GUS, Biblioteki Narodowej, Biblioteki Analiz oraz Polskiej Izby Książki Prelegentka podjęła próbę analizy rynku wydawniczego dla młodzieży w latach 2010–2016 zarówno ilościową, jak i jakościową. W swoim wystąpie-niu omawiała determinanty tego okresu: sukces J. K. Rowling, zmiany oferty wydawniczej coraz częściej opartej na licencjach zagranicznych, nastawienie bardziej na sukces komercyjny niż na jakość merytoryczną tekstu. Zwróciła także uwagę na ożywienie środowisk związanych z rodzimym rynkiem. Wyniki podobnych badań zaprezentował także dr Kamil Kuracki (Aka-demia Pedagogiki Specjalnej, Zakład Terapii Pedagogicznej) w wystąpieniu zatytułowanym Praktyka czytelnicza dorastających uczniów – stosunek do książki i znaczenie czytelnictwa dla rozwoju psychospołecznego adolescentów . Zwrócił on uwagę, iż życie umysłowe człowieka rozwija się poprzez używanie kodów kulturowych. Czytamy książki, by odkryć, kim jesteśmy. Dla młodzieży naj-ważniejsze wyznaczniki dobrej książki to czas i miejsce zdarzeń, rodzaj opi-sów i typ bohatera. Powody, z jakich młodzi ludzie sięgają po książki to chęć oderwania się od rzeczywistości, zapomnienie o codzienności oraz traktowa-nie czytanie jako sposobu na nudę, relaks i odpoczynek, poszerzanie wiedzy i słownictwa, przeżywanie przygód, rozwijanie wyobraźni i osobowości. Dr Kamila Słupska (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Zakład Pedagogiki Społecznej) swoim komunikatem Ważna czy nieistotna? Książka w codzienności współczesnej młodzieży zwróciła uwagę na rolę książki w życiu młodych ludzi. Bardzo ciekawe było również wystąpienie dr hab. prof. UP Michała Rogoża (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Instytut D o r o t a  T a r n o w s k a  [164] Nauk o Informacji) na temat skandynawskiej powieści detektywistycznej dla dzieci i młodzieży w polskiej przestrzeni medialnej. Uwagę uczestników zwróciło także wystąpienie Moniki Janusz- -Lorkowskiej (Fundacja Kultury „Dwukropek”) Prosumpcja książki dla dzieci i młodzieży a promocja czytelnictwa . Autorka wyjaśniła znaczenie terminu pro-sumpcja nie tylko w dziedzinie książki, ale także w szerokim kontekście w wie-lu dziedzinach życia. Zaprezentowała także wybrane aktualne przykłady pro-sumpcji książki dla dzieci i młodzieży w Polsce oraz ich wpływ na promocję czytelnictwa. Podjęła również próbę oszacowania zasięgu prosumpcji w kultu-rze czytelniczej młodego pokolenia oraz znalezienia odpowiedzi na pytanie o rolę i miejsce współczesnych bibliotek w odniesieniu do tego zjawiska. Kolejny referat – dr. Mikołaja Ochmańskiego (Uniwersytet Warszawski, Katedra Książki i Historii Mediów) Blogujący rodzice – opinie na temat książek dla dzieci na łamach blogów prezentował rolę rodziców w kształtowaniu gustów czytelniczych zarówno dzieci, jak i ich rodziców. Zaprezentowano także nawyki czytelnicze bułgarskich uczniów w wieku do 11 lat na podstawie wyników badań dr Lubomiry Parijkovej oraz dr Polly Mukanovej (Współczesne praktyki czytelnicze w Bułgarii). Prelegenci pochylili się ponadto nad zagadnieniami prasy i czasopism. Dr hab. Magdalena Przybysz-Stawska (Uniwersytet Łódzki, Katedra Informa-tologii i Bibliologii) przedstawiła zarys problematyki związanej z Polską prasą katolicką dla młodzieży w latach 1989–2014. Nie tylko scharakteryzowała ten typ prasy, ale również omówiła reprezentatywne dla niej tytuły i postawiła interesujące pytanie, dlaczego periodyki tego typu nie cieszą się, na co wskazu-ją ich nakłady, zbyt dużym zainteresowaniem odbiorców. Dodatkową atrakcją dla wszystkich uczestników w drugim dniu konfe-rencji była wycieczka do kompleksu EC1 Łódź – Miasto Kultury. W trakcie konferencji jej uczestnicy mieli również okazję, dzięki wy-stąpieniom sponsorów, poznać ofertę wydawniczą Agencji Wydawniczej  Aga-Press (Warszawa), Wydawnictwa Akapit Press (Łódź), Wydawnictwa Literatura (Łódź) oraz Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego. W trakcie pierwszego dnia spotkania rozlosowano zestawy książek dla  bibliotek, ofiarowane przez sponsorów. Obrady zakończyła prof. Mariola Antczak, dziękując Komitetowi Orga-nizacyjnemu za pracę przy organizacji konferencji. Pokłosiem konferencji będzie recenzowana publikacja, która pozwoli raz jeszcze sięgnąć do najciekawszych wyników badań i wystąpień. Kolejna, VI edycja konferencji, zaplanowana jest na 2020 rok. 

Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Kultura czytelnicza młodego pokolenia” – V jubileuszowa edycja (Łódź, 24–25 września 2018)

Dorota Tarnowska

Directory of Open Access Journals

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/26737/1/0_14_159-164_Tarnowska%20D..pdf

Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Kultura czytelnicza młodego pokolenia” – V jubileuszowa edycja (Łódź, 24–25 września 2018)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Directory of Open Access Journals

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Kultura czytelnicza młodego pokolenia” – V jubileuszowa edycja (Łódź, 24–25 września 2018)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Directory of Open Access Journals

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w