Rodacka, Małgorzata

Turyzm/Tourism

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Christopher Holloway, "Podstawy turystyki", Polska Agencja Promocji Turystyki, 1996, Warszawa, ss. 69

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

związanymi np. z zarządzaniem hotelami, pensjonatami, domami wypoczynko­wymi itd. Prezentowane publikacje wypełniają częściowo dość dużą lukę w pol­skiej literaturze fachowej nt. hotelarstwa na poziomie średniej szkoły technicz­nej. Niezły poziom edytorski (z wyjątkiem fotografii odbiegających swoim po­ziomem nawet od wydawnictw gazetowych), układ treści, wyraźne zaznaczenie zagadnień najważniejszych, godnych zapamiętania, uwagi wydawcy polskiego, a także dobre językowo tłumaczenie, czynią z przedstawionych publikacji jedno z najbardziej przydatnych źródeł podstawowych wiadomości z zakresu hote­larstwa.M gr Bogdan W łodarczyk W płynęło:Katedra Geografii M iast i Turyzm u 10 m arca 1997 r.Uniwersytet Łódzki al. Kościuszki 21 9 0 -4 1 8  ŁódźJ. CHRISTOPHER HOLLOWAY, PODSTAW Y TURYSTYKI, POLSKA AGEN­CJA PROMOCJI TURYSTYKI, WARSZAWA, 1996, ss. 69Prezentowana praca została wydana w ramach programu PHARE „Rozwój Turystyki w Polsce”, przy udziale finansowym Komisji Wspólnot Europejskich. Wykorzystuje ona materiały z publikacji English Tourist Board i World Tou- rism Organisation i ma charakter podręcznika wprowadzającego w naukę przed­miotu. Opracowanie składa się z 10 rozdziałów o nierównej objętości, od 3 do 8 stron.Rozdział pierwszy odgrywa rolę wprowadzającą w zagadnienia dotyczące istoty podróżowania i zatytułowany jest „Największy przemysł świata”. Rozwój przemysłu turystycznego autor traktuje jako  funkcję czasu wolnego i zasobności społeczeństwa. Dodatkowymi elementami go kształtującymi są relatywnie niż­sze koszty podróży niż kilkadziesiąt lat temu, niższa cena jednostkowa i lepsza promocja, a także potrzeba zmiany otoczenia, nawyki i chęć podniesienia włas­nego prestiżu.Rozdział drugi nosi tytuł „Rodzaje turystów”, co sugeruje, że zostaniemy za­poznani z kryterium podziału i klasyfikacją turystyki. Jednakże autor ogranicza się do wyliczenia cech charakteryzujących turystę i podkreślenia trudnościz poszufladkowaniem i rejestracją podróżnych. Wybiórczo przytacza przykłady podróżowania z obowiązku i dla wypoczynku oraz wyjazdów typu VER (od­wiedziny krewnych i przyjaciół). Klasyfikację sprowadza do podziału na wy­cieczkowiczów i turystów, turystów krajowych i zagranicznych, przyjazdowych i wyjazdowych. Znacznym walorem tej części pracy jest duża liczba pytań i poleceń, za pomocą których autor próbuje uzmysłowić nam różnice pomiędzy poszczególnymi pojęciami.Rozdział trzeci poświęcony został roli i rodzajom transportu publicznego. Przedstawiono w nim podstawowe czynniki wyboru odpowiedniego środka tran­sportu: szybkość, dostępność, koszt i wygoda. Omówione zostały poszczególne rodzaje komunikacji, ich wady, zalety i konkurencyjność oraz niektóre z ele­mentów zagospodarowania (m.in. terminale). Na koniec wymienione zostały al­ternatywne formy podróżowania, ze szczególnym uwzględnieniem wędrówek pieszych, będących odzwierciedleniem mody na zieloną turystykę. Przy oma­wianiu poszczególnych zagadnień autor zwraca uwagę na nowoczesne rozwiąza­nia oraz na działania mające na celu przyciągnięcie klienta.Dwa kolejne rozdziały dotyczą atrakcji turystycznych. Do podstawowych walorów wypoczynkowych związanych ze środowiskiem naturalnym zaliczone zostały rzeźba terenu, wybrzeża morskie, wody śródlądowe i klimat. Spośród innych atrakcji autor wymienia rezerwaty zwierząt i dziew iczą przyrodę. Pod­kreśla również walor nowości, który posiadają tereny uważane do niedawna za nieatrakcyjne turystycznie, jak  Syberia, Sahara czy obszary podbiegunowe.W przypadku walorów antropogenicznych autor nie dokonuje klasyfikacji, lecz wymienia 10 największych atrakcji turystycznych Anglii, celem ukazania ich różnorodności. Jako atrakcyjne traktuje także imprezy -  festiwale i igrzyska olimpijskie. Zwrócenie uwagi na walory miast i obiektów przemysłowych jest, zdaniem autora, sposobem na odciągnięcie ruchu turystycznego od tradycyjnych ośrodków wypoczynkowych. Ogromne znaczenie dla siły przyciągania ma po­nadto lokalizacja obiektów w stosunku do innych atrakcji, rozrywek i centrum miejskiego. Zagadnienia dóbr turystycznych potraktowane zostały bardziej problemowo niż faktograficznie, dlatego wybaczyć można wybiórczą prezenta­cję rodzajów atrakcji. Szkoda jednak, iż pominięto całkowicie walory związane z kulturą ludową czy kultem religijnym.Rozdział szósty poświęcony został bazie noclegowej i gastronomicznej. Omawia on podstawowe rodzaje zakwaterowania. Szczególnie dużo miejsca zajmuje w nim charakterystyka usług hotelarskich, w tym także form własności i zarządzania. Temat usług gastronomicznych sprowadzony został do podkreśle­nia renomy kuchni regionalnej oraz omówienia jednego z typów sieci restauracji samoobsługowych.Rozdział siódmy dotyczy w całości roli, jak ą  w branży turystycznej pełnią touroperatorzy. Autor omawia m.in sposób ich funkcjonowania, systemy dystry­bucji oferty, rolę agencji turystycznych. Wyrokuje, że w przyszłości rozwiną się nowe formy sprzedaży bezpośredniej za pomocą systemów komputerowych,dostępne dla klientów indywidualnych i zadaje pytanie: co w rezultacie stan ie  się z agencjam i tu rystycznym i?Rozdział ósmy zatytułowany został Planowanie i kontrola. Uwypuklono w nim rolę jak ą  w rozwoju i regulacji działań turystycznych odgrywa państwo i władze lokalne, poprzez stosowanie narzędzi kontroli i bodźców (barier poli­tycznych, finansowych, przestrzennych, koncesji, subwencji). Poruszony zastał także temat turystyki socjalnej. Jego znaczeniu w wypoczynku mieszkańców krajów Europy Środkowowschodniej poświęcono jednak zaledwie jedno zda­nie.Kolejny rozdział dotyczy marketingu i promocji. Autor podkreśla znaczenie działalności organów państwowych i samodzielnych podmiotów gospodarczych dla kształtowania świadomości. Przedstawia podstawowe formy promocji bez­pośredniej, działalność centrów informacji turystycznej w Wielkiej Brytanii oraz rolę, jak ą  w reklamie odgrywają środki masowego przekazu.Rozdział ostatni pełni funkcję podsumowującą. Autor próbuje uświadomić nam społeczne i ekonomiczne znaczenie turystyki oraz jej pozytywne jak  i nega­tywne skutki. Interesujący jest zaprezentowany na zakończenie cykl życia miej­scowości wypoczynkowej. Głównymi jego fazami są: wzrost popularności, gwałtowny rozwój prowadzący do zatłoczenia i w konsekwencji spadek liczby przyjeżdżających. W ostatnich zdaniach autor zadaje pytanie o przyszłość turys­tyki. Prognoza brzmi raczej optymistycznie: przy umiejętnym zarządzaniu, kon­troli i równomiernym rozkładzie w przestrzeni, turystyka może nadal się roz­wijać i być czynnikiem sprzyjającym.Na końcu zamieszczony został indeks zawierający alfabetyczny spis haseł, nazw miejscowości, obiektów i instytucji wymienionych w publikacji.Zaprezentowana praca nawiązuje do najnowszych wydarzeń i trendów, jakie m ają miejsce w turystyce na świecie. Podstawowym jej walorem jako podręcz­nika jes t duża liczba przykładów, poleceń i ćwiczeń. W wielu przypadkach pozwalają one na znacznie lepsze zrozumienie niektórych pojęć i zależności, niż poprzez wyjaśnienia teoretyczne.Opracowanie nie zawiera głębszych rozważań terminologicznych i metodo­logicznych. Nie daje również podstaw historycznych czy geograficznych, ani nie prezentuje wyników badań. Wiele z zagadnień potraktowanych zostało z dużym uproszczeniem, a niektóre jedynie zasygnalizowano. Tak jak  sugeruje tytuł pra­cy, ukazuje ona podstawy turystyki. Sama jej objętość nie pozwala na szersze rozwinięcie tematu. Przykłady przytaczane przez autora pochodzą głównie z Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych, a rzadko naw iązują do sytuacji w krajach Europy W schodniej, dlatego często odbiegają od polskich realiów. Z tych względów publikacja nie może być traktowana jako podręcznik podsta­wowy, lecz jako pozycja uzupełniająca podręczniki zawierające zagadnienia terminologiczne i metodyczne, bądź jako wprowadzenie do prac specjalistycz­nych.Dużym walorem Podstaw turystyki jest bardzo przejrzysta szata graficzna. Brak w nich niestety, bibliografii, a o materiałach źródłowych dowiadujemy się z podziękowań zamieszczonych na początku książki. Praca napisana jes t pros­tym, przystępnym językiem, bez stosowania niezrozumiałych terminów i żargo­nu naukowego. Sposób prezentacji treści i mnogość ćwiczeń kwalifikują opra­cowanie do prac o charakterze popularno-dydaktycznym, skierowanym do osób rozpoczynających działalność turystyczną i studentów na poziomie początkują­cym. Dla praktyków, a tym bardziej fachowców, będzie raczej mało przydatna. Niemniej należy podkreślić, iż w stosunku do innych książek, które ukazały się ostatnio na polskim rynku, je s t to publikacja ciekawa i nowatorska, odbiegająca od tradycyjnych podręczników.M gr M ałgorzata Rodacka W płynęło:Studium  Doktoranckie Geografii 15 stycznia 1997 r.Uniwersytet Łódzki al. Kościuszki 21 90 -418  Łódź