Kruczek, Zygmunt

Turyzm/Tourism

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Zygmunt KruczekĆWICZENIA TERENOWE I PRAKTYKI W KSZTAŁCENIU KADRY TURYSTYCZNEJ AKADEMII WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W KRAKOWIELES EXERCICES SUR LE TERRAIN ET LES PRACTIQUES DANS L’ENSEIGNEMENT DES CADRES TOURISTIQUES À L’ACADÉMIE D ’EDUCATION PHYSIQUE DE CRACOVIEFIELD STUDY AND PRACTICE AS A PART OF TEACHING TOU­RISM SPECIALIST'S AT THE PHYSICAL EDUCATION ACADEMY IN CRACOWStudia turystyczne na wydziałach turystyki i rekreacji akademii wychowa­nia fizycznego są w wysokim stopniu nasycone zajęciami praktycznymi. W pierwszym rzędzie należy wymienić przedmioty o dużej zawartości prak­tycznej, ukierunkowane na kształcenie umiejętności z zakresu obsługi ruchu turystycznego. W aktualnie obowiązującym programie można zaliczyć dotakich przedmiotów:-  krajoznawstwo 46 godz.-  obsługę ruchu turystycznego 96 godz.-  ekonomikę turystyki 65 godz.-  podstawy informatyki (komputery) 66 godz.-  zajęcia fakultatywne (pilotaż, przewodnictwo, hotelarstwo, podstawy informatyki) 100 godz.Z nowego planu studiów, obowiązującego od ł X  1991 r., należy dodać jeszcze takie przedmioty praktyczne, jak:-  organizacja pracy biurowej;-  negocjacje i sprzedaż;-  turystyka kwalifikowana i środowiskowa.Szereg przedmiotów wspiera przekaz wiedzy realizowany w murach uczelni ćwiczeniami terenowymi. Aktualnie organizowane są następujące ćwiczenia terenowe w wymiarze 1 tygodnia zajęć:-  z geografii turystycznej;-  z ekologii;-  z historii kultury i sztuki;-  z krajoznawstwa;-  z obsługi ruchu turystycznego;-  z zagospodarowania turystycznego;-  objazd turystyczny (w ostatnich latach udział w Międzynarodowych Targach Turystycznych w Berlinie).Ćwiczenia z geografii, ekologii, krajoznawstwa czy zagospodarowania turystycznego mają najczęściej charakter zadaniowy, połączone są z badaniami terenowymi, zbieraniem i przetwarzaniem informacji dotyczących różnorod­nych zjawisk z pogranicza zakresu danej dyscypliny akademickiej i turystyki. Ćwiczenia te mają na celu przede wszystkim nauczyć metodologii prowadzenia badań terenowych, a w drugiej kolejności umożliwić poznanie terenu, atrakcji turystycznych. W ostatnim roku ćwiczenia z geografii turystyki, krajoznaw­stwa i ekologii zlokalizowane zostały na terenie gminy Krzeszowice, a ich celem -  oprócz dydaktyki -  jest zebranie różnorodnych materiałów do programu badawczego nad modelem rozwoju turystyki w tej gminie, jaki zostanie opracowany przez interdyscyplinarny zespół pracowników AWF z udziałem studentów.Ćwiczenia terenowe z krajoznawstwa często łączone są z inwentaryzacją krajoznawczą gminy, w której zlokalizowane są zajęcia. Kompleksowa metoda inwentaryzagi opracowana przez PTTK umożliwia wszechstronne zaprezen­towanie studentom wielorakich problemów i dziedzin składających się na metodykę krajoznawczą. Zbieranie informacji, sporządzenie kart inwentaryza­cyjnych wymaga zastosowania wielu metod od opisu poprzez pomiar, foto­grafię, szkic terenowy i zapis komputerowy. W oparciu o program komputero­wy tworzona jest dokumentacja inwentaryzacji krajoznawczej gmin wojewódz­twa miejskiego krakowskiego służąca również PTTK.Ćwiczenia z historii kultury i sztuki najczęściej mają charakter pokazo- wo-inwentaryzacyjny; oprócz poznawania w terenie obiektów i zjawisk z za­kresu kultury -  będących atrakcjami turystycznymi -  prowadzone są prace zmierzające do pokazania studentom metod oceny wartości takich obiektów, sposobów zapisu, inwentaryzacji. W ten sposób założona została komputero­wa baza walorów krajoznawczych dla miasta Krakowa licząca ponad 1000 obiektów. W ramach kolejnych ćwiczeń jest ona uzupełniana i weryfikowana.Ćwiczenia z obsługi ruchu turystycznego w ostatnich latach lokalizowane są na promach w ramach tzw. „szkoły na morzu” , l  aka formuła ćwiczeń umożliwia pokazanie i udział w wielu ogniwach składających się na przygoto­wanie i realizację imprezy turystycznej: od programu poprzez transport, odprawy graniczne celne i paszportowe, kwaterowanie turystów, obieg doku­mentacji wycieczkowej, programowanie i prowadzenie zajęć krajoznawczych, kulturalno-rozrywkowych, współpraca z grupą itp. Taki charakter ćwiczeń nawiązuje w dużej mierze do umiejętności pilota wycieczek zagranicznych, obejmujących większość zagadnień obsługi turystycznej. Studenci kierunku turystyki w większości mają możliwość zdobycia takich uprawnień (pouzupełnieniu wiedzy praktycznej) oraz złożeniu egzaminu przed komisją zatwierdzoną przez Główną Komisję ds. pilotów przy UKFiT.Pewnego rodzaju podsumowaniem zajęć praktycznych jest udział w Mię­dzynarodowych Targach Turystycznych w Berlinie. Harmonogram takiej imprezy zakłada pewnego rodzaju samoobsługę studentów w przygotowaniu i realizowaniu programu wyjazdu na targi (rezerwacja świadczeń, prowadzenie wycieczki), a z drugiej strony poznanie zasad sprzedaży oferty turystycznej, promocji i reklamy, specjalizacji w usługach światowych firm turystycznych. Targi turystyczne służą również doskonaleniu umiejętności językowych po­przez wyznaczenie studentom zadań prowadzenia negoq'acji handlowych z wybranymi wystawcami, zbierania dokumentami handlowej, ofert, nawiąza­nia kontaktów. W przyszłości Uczelnia zamierza uruchomić na targach swoją ekspozyq'ę na wzór szkół niemieckich.W nowym planie studiów, ze względów zarówno finansowych (zajęcia terenowe są coraz bardziej kosztowne), jak i merytorycznych -  kierując się podobieństwem zajęć terenowych sprowadzono je do czterech rodzajów ćwiczeń, realizowanych w wymiarze 1 tygodnia każde. Są to:-  ćwiczenia o tematyce przestrzenno-kulturowej (geografia, ekologia, kra­joznawstwo, historia kultury i sztuki);-  ćwiczenia terenowe o tematyce organizacyjno-ekonomicznej, i zagos­podarowania turystycznego;-  ćwiczenia związane ze specjalizacją1;-  udział w Międzynarodowych Targach Turystycznych.1. OBOZYAktualnie prowadzone są następujące obozy:-  obóz letni stały;-  obóz zimowy stały;-  obóz letni wędrowny.Obozy stałe (letni i zimowy) mają na celu poznanie specyfki sportów wodnych (pływanie, kajakarstwo, żeglarstwo, gry i zabawy nad wodą) oraz narciarstwa zjazdowego, biegowego i turystycznego. Obozy te, nie poparte jednak dodatkowymi zajęciami specjalizacyjnymi, nie kończą się nadaniem odpowiednich uprawnień sportowych. Mając na uwadze ich znaczny koszt, przy „rekreacyjnym” programie, skreślono je w nowym planie studiów.1 W nowym planie studiów przewidziano cztery specjalizacje realizowane na trzecim roku studiów: obsługa ruchu turystycznego, hotelarstwo, regionalna polityka turystyczna, turystyka międzynarodowa.Pozostawiono natomiast obóz wędrowy (najmniej kosztowny) oraz dodano tramping. Są to formy, w których studenci wykazać się muszą swoimi umiejętnościami na etapie programowania obozu, jego organizacji oraz prowadzenia. Umieszczenie w planie trampingu jest natomiast wyjściem naprzeciw popularnej w środowisku młodzieżowym i taniej formie podróżowa­nia po świecie.2. PRAKTYKIW aktualnym planie studiów realizowane były cztery praktyki studenckie:-  organizacyjno-terenowa -  w 4 semestrze, 4 tygodnie po sesji;-  zawodowa I (w ramach V semestru -  4 tygodnie);-  zawodowa II (w ramach VII semestru, 4 tygodnie);-  dyplomowa -  rozliczana w VII semestrze, 4 tygodnie przed rozpoczęciem zajęć.W ostatnich latach zrezygnowano z praktyki dyplomowej (ze względów finansowych oraz małej jej przydatności dla postępu prac magisterskich). Zamiast tej praktyki zmniejszono liczbę godzin w czasie ostatniego semestru, umożliwiając studentom przygotowanie pracy magisterskiej.Biorąc pod uwagę efektywność praktyk, ponoszenie nakładów finan­sowych, niewspółmiernych do efektów dydaktycznych, w nowym planie studiów praktyki zostały sprowadzone do dwóch miesięcy. Zamierzamy je organizować w oparciu o własny hotel i tworzone na bazie pracowni obsługi ruchu turystycznego uczelniane biuro turystyczne. Wymaga to zmiany zasad odbywania praktyk (ciągłość pracy eksploatacyjnej tych jednostek), ale umożliwi poznanie pracy w turystyce na zasadzie działania, a nie przy­słowiowego „przybijania pieczątek” , jak to ma miejsce w wielu praktykach lokalizowanych w biurach turystycznych. Druga praktyka związana jest z wybraną na trzecim roku studiów specjalizacją.3. ZAJĘCIA FAKULTATYWNEUruchamiane są one na wniosek Rady Wydziału po akceptacji rektora w wymiarze 100-150 godz. (np. pilotaż wycieczek zagranicznych, przewodni­ctwo turystyczne, wspinaczka skałkowa, zajęcia prowadzące do zdobycia tytułu przodownika lub instruktora turystyki kwalifikowanej itp)..4. UWAGI I WNIOSKI KOŃCOWEUpraktycznienie studiów turystycznych oraz nadanie wysokiej rangi zaję­ciom terenowym i praktykom jest ważnym kierunkiem reformowania studiów turystycznych w Polsce. Wynika to z wymogów rozwijającego się rynku turystycznego jak i z konieczności dostosowania się do europejskich standar­dów w tym zakresie.Upodobnianie się rynków turystycznych w jednoczącej się Europie stawia również inne jakościowo wymagania przed wyższym szkolnictwem turystycz­nym. Turystyka międzynarodowa wymaga np. porównywalności dyplomów studiów wyższych. Obserwujemy tendencje do tworzenia się międzynarodo­wych centrów studiów turystycznych, np. IIIM w Paryżu czy European Tourism Management. W ETM poszczególne semestry studiów podyplomo­wych realizowane są w różnych ośrodkach -  Bredzie, Dorset, Madrycie, Chambery czy Heilbroon. Krakowska AWF podjęła współpracę z ETM w przygotowaniu jednego semestru takich studiów w Krakowie z zakresu turystyki zagospodarowania czasu wolnego.Osobnym problemem, jaki pojawił się w ostatnich latach, są koszty zajęć terenowych i praktyk. Brak środków finansowych w budżecie państwa ogranicza umieszczone w planie zajęcia, tak pod względem ilościowym jak i jakościowym. Pilną sprawą jest zatem usprawnienie systemu finansowego uczelni -  wybór strategii -  czy odpłatność za studia (czesne), czy dotacje budżetowe, czy też szukanie środków finansowych w prowadzeniu własnej działalności gospodarczej (np. usługi turystyczne).Dla lepszego wykorzystania kosztownych ćwiczeń i obozów konieczna jest bardziej wydajna praca nauczycieli z małymi grupami studentów, dbałość0 dokumentację, kontrolę praktyk, sprawne przygotowanie zadań badawczych na ćwiczenia terenowe. Nadanie wykonywanym pracom waloru użyteczności dodatnio motywuje studentów do przykładnego traktowania zajęć terenowych1 praktyk. W przyszłości natomiast należy dążyć do studiów przemiennych, np. przez przeznaczenie jednego semestru na praktykę (pracę) studenta w jednostce turystycznej.Dr Zygmunt Kruczek Wpłynęio:Katedra Turystyki 15 sierpnia 1992 r.Wydział Rekreacji i TurystykiAkademia Wychowania Fizycznego w Krakowieal. Jana Pawła II 62a31-571 Kraków

Field Study and Practice as a Part of Teaching Tourism Specialists at the Physical Education Academy in Cracow

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/27650/1/Turyzm%201993_3_1_Kruczek.pdf

Field Study and Practice as a Part of Teaching Tourism Specialists at the Physical Education Academy in Cracow

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)