Jackowski, Antoni

Turyzm/Tourism

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Antoni JackowskiPROFESOR JADWIGA WARSZYŃSKA -b a d a c z  i n a u c z y c i e l  a k a d e m ic k il e  PROFESSEUR JADWIGA WARSZYŃSKA -  CHERCHEUR ET PROFESSEUR ACADÉMIQUEp r o f e s s o r  j a d w ig a  w a r s z y ń s k a  -A RESEARCHER AND ACADEMIC TEACHERProf. zw. dr liab. Jadwiga Warszyńska (córka Antoniny i Stanisława Szy­mańskich) urodziła się 18 lipca 1925 r. w Tarnowie w rodzinie nauczycielskiej. Studia wyższe odbyła w latach 1947-1952 na Wydziale Matematyczno-Przy- 'odniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego uzyskując stopień magistra Filozofii (ty­tuł pracy magisterskiej: Więźprzestrzenno-spoleczna w Krakowie). Stopień na­ukowy doktora nauk przyrodniczych nadała Jej w 1961 r. Rada Wydziału Bio- ,0gii i Nauk o Ziemi UJ na podstawie rozprawy pt. Rozwój sieci komunikacyjnej Vv województwie krakowskim. Stopień doktora habilitowanego nadała Jej ta sa- ^ a  Rada Wydziału w 1974 r. (tytuł rozprawy habilitacyjnej: Ocena zasobów lodow iska naturalnego dla potrzeb turystyki). Tytuł profesora nadzwyczajnego uZyskała w 1983 r., zaś profesora zwyczajnego w 1989 r.Profesor Jadwiga Warszyńska pracowała w latach 1951-1954 jako nauczy- C|elka Liceum Pedagogicznego w Tarnowie, następnie od 1954 do 1958 r. odby­wała studia aspiranckie -  najpierw przy Uniwersytecie Warszawskim, później przy Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1958 r. pracuje nieprzerwanie jako nauczy­l i  akademicki i badacz w Instytucie Geografii Uniwersytetu Jagiellońskiego (1958-1961 asystent, 1961-1964 starszy asystent, 1964-1976 adiunkt, 1976-1983 d°cent, 1983-1989 profesor nadzwyczajny, od 1989 r. profesor zwyczajny).Opublikowany dorobek obejmuje łącznie blisko 100 pozycji. Na Jej dorobek naukowy składają się również liczne prace nie publikowane (studia, analizy, o- Pracowania metodyczne) wykonane na zlecenie instytucji naukowych i admini­stracji państwowej.Przedmiotem badań prof. J. Warszyńskiej w początkowym okresie Jej dzia­łalności naukowej była geografia transportu i usług. Problematyki tej dotyczy szereg studiów regionalnych o charakterze analitycznym (w tym również roz­prawa doktorska), a także opracowań syntetycznych zmierzających do typologii i klasyfikacji przestrzennej. Prace te posiadają walor metodyczny, zawierają bo­wiem próby zastosowań wprowadzanych wówczas do badań z zakresu geografii społeczno-ekonomicznej metod statystycznych, zwłaszcza metod koncentracji i taksonomii numerycznej.Od drugiej połowy lat 60. do chwili obecnej, główną dziedziną zaintereso­wań jest geografia turyzmu. Należą tu liczne opracowania monograficzne ob­szarów byłego województwa krakowskiego oraz miasta Krakowa. Na szcze­gólną uwagę zasługują zwłaszcza studia teoretyczno-metodologiczne, które od­noszą się zarówno do teorii geografii turyzmu jako młodej dyscypliny geogra­ficznej, jak i do konkretnych rozwiązań metodologicznych. Te ostatnie dotyczy­ły najczęściej ilościowej oceny zasobów środowiska przyrodniczego dla potrzeb turystyki. Do nich należy też praca habilitacyjna, w której Autorka przedstawiła propozycję metody, polegającej na zastosowaniu modelu matematycznego do oceny atrakcyjności poszczególnych elementów środowiska w skali miejscowo­ści. Metoda, referowana kilkakrotnie na spotkaniach międzynarodowych, znala­zła zastosowanie w praktyce. Jej nieco odmienna wersja posłużyła również do określenia zasad oceny atrakcyjności podmiejskich stref rekreacyjnych (Kon­gres MUG w Moskwie).Charakter metodyczny mają również prace dotyczące prognozowania ruchu turystycznego. Zagadnienia teoretyczne zostały usystematyzowane w publikacji typu podręcznikowego Podstawy geografii turyzmu (z A. Jackowskim). Studia teoretyczno-metodologiczne, stale pogłębiane, stały się podstawowymi w litera­turze polskiej (i nie tylko!) pracami rozszerzającymi naszą wiedzę o istocie geo­grafii turyzmu, odegrały też one ważną rolę w badaniach nad możliwościa­mi i kierunkami rozwoju turystyki, zwłaszcza na obszarach górskich i wyżyn­nych.Przedstawiona w latach 80. zmodyfikowana koncepcja geografii turyzmu, o rozszerzonym polu badawczym, spotkała się z zainteresowaniem ośrodków zagranicznych, czego dowodem było zlecenie przez Komisję Geografii Turyzmu Międzynarodowej Unii Geograficznej (MUG) opracowanie odpowiedniej infor­macji (publikacja w czasopiśmie „GeoJournal”). Kontynuując i rozwijając po­dejmowaną wcześniej problematykę przedstawiła również zasady systemowych badań prognostycznych ruchu turystycznego (Kongres MUG w Paryżu).Duży udział w twórczości naukowej ostatniego okresu mają także opraco­wania regionalne, w których przeważają ujęcia kompleksowe z uwzględnie­niem podstaw historycznych, a także problematyki wchodzącej w zakres geogra­fii kultury. Syntezą regionalną jest m. in. studium o charakterze metodycznym, które zawiera próbę określenia stopnia rozwoju funkcji turystycznej polskichKarpat. Inny typ reprezentują opracowania regionalne, ukierunkowane na pro­blem zróżnicowania pod względem skuteczności wypoczynku konkretnych śro­dowisk przyrodniczych, a także przemian atrakcyjności pod wpływem inwes­tycji w budownictwie wodnym.Do działalności popularyzatorskiej należy zaliczyć opracowanie licznych ha­seł o tematyce komunikacyjnej i turystycznej do słowników (WSP 1982, PWN 1983), a także map do atlasów wojewódzkich (krakowskiego 1979, bielskiego 1981, tarnowskiego 1988) i m. Krakowa (1988).Odrębną sferą działalności naukowej prof. Jadwigi Warszyńskiej jest Jej udział jako inspiratora i organizatora badań i opracowań zbiorowych, zarównoo charakterze monografii regionalnych, jak i podręczników akademickich. Zna­czącą pozycję, której była redaktorem i współautorem, zajmuje obszerne stu­dium monograficzne Województwo tarnowskie (Ossolineum 1988). Szczególne miejsce w Jej dorobku zajmuje dwutomowy podręcznik Geografia turystyczna świata (PWN 1994, 1995). Dzieło to powstało z inspiracji prof. J. Warszyńskiej, Ona też je  redagowała. Prace nad tym podręcznikiem trwały od 1983 r. Pierwsza wersja ukazała się w formie skryptu Uniwersytetu Jagiellońskiego (1988, 1989). Geografia turystyczna świata jest pierwszym w światowej literaturze przed­miotu podręcznikiem o tak szerokim zakresie merytorycznym. Profesor Jadwiga Warszyńska kieruje również pracami nad całościową Monografią turystyczną Karpat, z której pierwsza część, dotycząca Karpat Rumuńskich, ukazała się w 1988 r. Redagowała też część pt. Stosunki społeczno-ekonomiczne w Mo­nografii dorzecza górnej Wisły. W połowie 1995 r. ukazała się redagowana Przez N ią monografia Karpat (tytuł: Karpaty Polskie -przyroda, człowiek i jego  działalność). W tym przypadku inspiratorem i autorem koncepcji opracowania była prof. J. Warszyńska. Również ta pozycja stanowić będzie pierwszą w lite­raturze tak obszerną monografię Karpat. Upór i konsekwencja działania prof. J- Warszyńskiej w pokonywaniu trudności związanych z publikacją, Jej wielki autorytet naukowy pozwoliły pokonać przeszkody, łącznie z kłopotami natury finansowej. Na Jej apel o finansowanie pozycji odpowiedziało szereg instytucji ' fundacji. Bez przesady można powiedzieć, że ta monografia jest w całości Jej dziełem, mimo, że skupiła ona kilkudziesięciu autorów. Jest to również bez wąt­pienia najważniejsze kompleksowe opracowanie Kaipat, jakie ukazało się w bie­żącym stuleciu.Dla pełnego obrazu osiągnięć prof. J. Warszyńskiej w zakresie prac redak- cyjnych należy wymienić Jej projekt wydawniczy Atlasu turystyki Polski (zanie­chany niestety z przyczyn natury finansowej). Jest też redaktorem „Zeszytów Naukowych UJ. Prac Geograficznych” (seria Geografia Ekonomiczna). Uczest­niczy w pracach Komitetów Redakcyjnych wielu wydawnictw, m. in. „Folia Geo- graphica. Series Geographica-Oeconomica”, (Komisja Nauk Geograficznych Oddział PAN w Krakowie), „Turyzm” (Uniwersytet Łódzki), jest także człon­kiem Komitetu Programowego „Problemów Turystyki” (Instytut Turystyki).Jako geograf turyzmu prof. J. Warszyńska zajmuje w kraju pozycję pionier­ską, ma również uznanie za granicą. Prace Jej cytowane są przez różnych auto­rów. Od 1973 r. była członkiem Grupy Roboczej Geografii Turyzmu Międzyna­rodowej Unii Geograficznej, w 1980 r. została mianowana członkiem -  utwo­rzonej w miejsce Grupy Roboczej -  Komisji. Uczestniczyła czynnie w Między­narodowych Kongresach MUG (Moskwa 1976, Paryż 1984), sympozjach; była współorganizatorem sympozjum w Polsce (1974). Brała udział w pracach Ko­misji, m. in. w tematach „Problemy badawcze i metody w geografii turyzmu”, „Kartografia turystyczna” .W ciągu swojej 30-letniej praktyki dydaktyczno-wychowawczej, prof. J. Warszyńska prowadziła wszelkie typy zajęć z zakresu geografii społeczno- -ekonomicznej, regionalnej, a także statystyki i ekonometrii. Poprzez swoje oso­biste zaangażowanie przyczyniła się w dużym stopniu do utworzenia w 1977 r. w Instytucie Geografii UJ pierwszej wówczas w Polsce specjalności dydaktycz­nej z geografii turyzmu. Od tego też czasu Jej praca dydaktyczna koncentruje się głównie na przedmiotach tej specjalności. Pod Jej kierunkiem w latach 1977-1995 dyplom magistra uzyskało około 250 absolwentów. Prace magister­skie przekazywane były wielokrotnie zainteresowanym instytucjom dla celów praktycznych.Była promotorem 3 doktorów, a także opiekunem 3 przewodów habilitacyj­nych. Spośród Jej uczniów dwie osoby uzyskały już stopień doktora habilitowa­nego, a jedna osoba -  stopień doktora habilitowanego i tytuł profesora.Przez 10 lat (1974-1984) prof. J. Warszyńska pełniła funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Geografii UJ, w tym przez 7 lat (1974-1981) ds. dydakty­czno-wychowawczych. W latach 1979-1984 była członkiem Zespołu Dydakty­czno-Wychowawczego przy MNSzWiT. Od 1979 r. do 1994 r. była kierowni­kiem Zakładu Geografii Turyzmu. W ramach działalności UJ na rzecz gospo­darki narodowej była pełnomocnikiem ds. porozumienia między Uniwersytetem Jagiellońskim a Ministerstwem Komunikacji. Prowadzi rozległą współpracę z innymi uczelniami, Polską Akademią Nauk, instytucjami resortowymi, a także organizacjami społecznymi i urzędami administracji państwowej.Należy do Komisji Nauk Geograficznych Oddziału PAN w Krakowie, jest członkiem Rady Naukowej Instytutu Turystyki oraz zespołu doradczego tegoż Instytutu. Wchodziła w skład zespołów doradczych przy Wojewódzkim Urzę­dzie Statystycznym w Krakowie, Biurze Rozwoju Krakowa, Urzędzie Woje­wódzkim w Nowym Sączu. Pracowała społecznie w Polskim Towarzystwie Geograficznym jako przewodnicząca Komisji Geografii Turyzmu (1977-1993).Za działalność naukową otrzymała dwie Nagrody Ministerstwa NSzWiT: trzeciego stopnia za pracę habilitacyjną, drugiego stopnia za podręcznik Pod­stawy geografii turyzmu (z A. Jackowskim) oraz nagrodę Zespołową Minister­stwa Edukacji Narodowej I stopnia za współudział w opracowaniu Atlasu mia­sta Krakowa (1989). Za osiągnięcia naukowe, dydaktyczno-wychowawcze orazza koordynację porozumień z jednostkami gospodarki narodowej była wielo­krotnie wyróżniana Nagrodami Rektora UJ.Z odznaczeń państwowych posiada Złoty Krzyż Zasługi (1976) oraz Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1984). Za działalność w Polskim Towa­rzystwie Geograficznym otrzymała Złotą Odznakę PTG (1985).Zarysowane powyżej osiągnięcia naukowe i dydaktyczne dobitnie świadczą0 wielkim wkładzie prof. Jadwigi Warszyńskiej w naukę polską. Jest Ona nie­kwestionowanym w gronie geografów twórcą współczesnych badań w zakresie geografii turyzmu. Jej inicjatywy przyciągają do utworzonego przez Nią Zakła­du Geografii Turyzmu wiele osób z różnych ośrodków naukowych w Polsce1 z zagranicy. Wszystkich gości prof. Jadwiga Warszyńska zawsze podejmuje niezwykle serdecznie. Te liczne wizyty z pewnością sankcjonują niejako bez­sporny fakt wykształcenia się -  dzięki Profesor Jadwidze Warszyńskiej -  kra­kowskiej szkoły w dziedzinie geografii turyzmu.Prof. d r hab. Antoni Jackowski W płynęło:Instytut Geografii 21 października 1995 r.Uniwersytet Jagielloński ul. G rodzka 64 31-044  Kraków

Professor Jadwiga Warszyńska - a Researcher and Academic Teacher

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/27768/1/Jackowski.pdf

Professor Jadwiga Warszyńska - a Researcher and Academic Teacher

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)