Mikołajuk, Lidia

Acta Univeristatis Lodziensis Folia Librorum

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Zjazd Koalicji Otwartej Edukacji (Jabłonna, 8–9 sierpnia 2017 r.)

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA LIBRORUM 2 (25), 2017 ISSN 0860-7435 Lidia Mikołajuk Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego e-mail: lidia.mikolajuk@lib.uni.lodz.pl Zjazd Koalicji Otwartej Edukacji  (Jabłonna, 8–9 sierpnia 2017 r.) DOI: http://dx.doi.org/10.18778/0860-7435.25.15 Koalicję Otwartej Edukacji (dalej: KOED) tworzą polskie organizacje pozarządowe oraz instytucje działające w obszarze edukacji, nauki i kultury. Koalicja ta została założona 27 listopada 2008 r. przez cztery organizacje re-prezentujące naukę i edukację: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, Inter-dyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego, Fundację Nowoczesna Polska oraz Stowarzy-szenie Wikimedia Polska. Uniwersytet Łódzki przystąpił do KOED w 2015 roku. Z każdym rokiem powiększa się liczba koalicjantów; obecnie jest to bli-sko 40 instytucji i organizacji. Misją Koalicji Otwartej Edukacji jest wspieranie tworzenia otwartych zasobów edukacyjnych i promowanie związanych z nimi dobrych praktyk i narzędzi (Nasza misja, 2017). Ideą, która przyświeca Koali-cji, jest przekonanie, że wiedza to dobro publiczne i wszyscy powinni móc swobodnie z niej korzystać. KOED promuje otwarte zasoby edukacyjne ro-zumiane jako treści z szeroko pojętego obszaru edukacji, nauki i kultury, udo-stępniane w sposób gwarantujący wszystkim swobodny i bezpłatny dostęp oraz prawo kopiowania, ponownego wykorzystania: przetwarzania, modyfi-kowania i remiksowania w dowolnym celu. Koalicja jest koordynatorem obchodów Tygodnia Otwartego Dostępu, Tygodnia Otwartej Edukacji oraz Dnia Domeny Publicznej. Istotnym ele-mentem działań stowarzyszenia jest praca nad przygotowaniem opinii i reko-mendacji w kluczowych zagadnieniach związanych z prawem autorskim, na-[ L i d i a  M i k o ł a j u k   [190] uką i edukacją. Prawnicy współpracujący z KOED przygotowują analizy prawne, mające forsować korzyści otwartych rozwiązań w tych obszarach. Raz w roku przedstawiciele organizacji koalicyjnych spotykają się na zjeź-dzie federacji, będącym okazją do podsumowania zrealizowanych przedsię-wzięć, wymiany doświadczeń oraz przygotowania planu działania na następny okres. Tegoroczne spotkanie zorganizowano w dniach 8–9 sierpnia w pięk-nych wnętrzach pałacu w Jabłonnie pod Warszawą. Zjazd rozpoczął przewod-niczący KOED, Kamil Śliwowski, który przedstawił sprawozdanie z działań zrealizowanych przez Koalicję w minionym roku (rys. 1). Wymienił Festiwal Aplikacji i Gier Mobilnych, który KOED objął swoim patronatem. Wiele miejsca poświęcił obchodom Dnia Domeny Publicznej, zorganizowanych w Krakowie i Warszawie oraz Tygodniowi Otwartej Edukacji, w ramach któ-rego przeprowadzono cykl spotkań w 12 miastach oraz szkolenie w formie webinarium. Omówił przygotowaną petycję Reforma Prawa Autorskiego dla Edukacji, której celem jest powiększanie domeny publicznej, rozszerzanie do-stępu do nauki i sztuki oraz swobodnego korzystania z nich. Wymienił zorgani-zowane przez KOED webinaria: Domena Publiczna w kulturze, Wieczorne rozmowy o Otwartej Edukacji oraz Re-use w muzeach, bibliotekach i archiwach. Rys. 1. Wystąpienie Kamila Śliwowskiego  Źródło: Fot. L. Mikołajuk Z j a z d  K o a l i c j i  O t w a r t e j  E d u k a c j i…   [191] Kolejnym punktem programu były warsztaty prawne, prowadzone przez Alka Tarkowskiego i Natalię Mileszyk, którzy przedstawili projekt dyrektywy Unii Europejskiej w sprawie praw autorskich na jednolitym rynku cyfrowym. Jest to istotny dokument dla wszystkich zaangażowanych w debatę nad re-formą prawa autorskiego, z uwagi na nowe wyzwania, które stoją przed regu-lacjami prawnymi w czasach Internetu. Prelegenci omówili dozwolony użytek gwarantujący podmiotom badawczym, edukacyjnym i instytucjom kultury możliwość korzystania z utworów przy pomocy narzędzi nowych technologii. Skomentowali również propozycję nowych praw wydawców, które mogłyby stać się zagrożeniem dla domeny publicznej. Zwrócili uwagę na niektóre spo-soby korzystania przez serwisy internetowe z treści chronionych. Budzą one wiele wątpliwości ze względu na brak precyzyjnego określenia relacji pomię-dzy nowymi przepisami a dotychczasowymi zasadami odpowiedzialności po-średników internetowych. Obowiązujące reguły ułatwiają prywatną cenzurę i nie dają użytkownikom praktycznych narzędzi do obrony. Karolina Grodecka przygotowała dla uczestników zjazdu warsztaty Pod-stawy prowadzenia webinarów (rys. 2). Podczas zajęć położyła nacisk na kwe-stie praktyczne. Punktem wyjścia było określenie adresata konkretnego webi-narium. Bardzo istotnym elementem działań wstępnych jest planowanie otoczenia dla osoby prowadzącej webinar, zadbanie o właściwy kadr, oświe-tlenie i dźwięk. Kolejnym etapem jest opracowanie scenariusza, zdefiniowanie celu, przygotowanie treści zajęć i zarezerwowanie czasu na pytania i działania uczestników. W planie webinarium należy uwzględnić takie elementy, jak za-poznanie się ze słuchaczami, eksploracja stanu ich wiedzy na temat przedmio-tu szkolenia, zawartość merytoryczna oraz wdrożenie – wciągnięcie uczestni-ków w dialog i aktywizowanie ich. K. Grodecka zalecała również podział wystąpienia na 10-minutowe moduły oraz zastosowanie dużej liczby slajdów w prezentacji, co ułatwi właściwy odbiór wykładu.  Warsztaty prowadzone przez Monikę Koblak poświęcone były nauce obywatelskiej. Zagadnienie to definiowała ona jako aktywne i dobrowolne działania wolontariuszy, zaangażowanych w projekty badawcze. Jest to poję-cie wielofunkcyjne, które można adaptować i stosować w rozmaitych sytu-acjach i dziedzinach. Nauka obywatelska uznawana jest za podejście badaw-cze, daje też szansę szerszego zaangażowania społecznego i demokratyzacji nauki. W trakcie warsztatów podawano wiele przykładów takich praktyk, jak np. Projekt Galaxy Zoo, BioWeatherMap. Uczestnicy warsztatów zastanawiali się, czy możliwe jest zastosowanie takiej formy działalności w ich jednostkach macierzystych. L i d i a  M i k o ł a j u k   [192] Rys. 2. Warsztaty Podstawy prowadzenia webinarów   Źródło: Fot. L. Mikołajuk Tomasz Ganicz przedstawił projekty Wiki GLAM. Stowarzyszenie  WikiMedia Polska współpracuje z polskimi muzeami, archiwami, biblioteka-mi, galeriami oraz innymi instytucjami kultury i dziedzictwa i działa na rzecz wzbogacenia biblioteki mediów o reprodukcje dzieł sztuki, materiały archi-walne, fotografie, filmy czy nagrania oraz ich ponowne wykorzystanie w arty-kułach Wikipedii. Instytucje kultury udostępniają swoje zbiory znajdujące się w domenie publicznej lub przekazują do Wikimedia Commons wybrane ma-teriały na wolnych licencjach (GLAM–WIKI, 2017). W swojej prezentacji T. Ganicz przybliżył projekty Etno-Karpaty, Ślady ognia, Faras oraz Nowo-czesne archiwa społeczne. Alicja Pacewicz (Centrum Edukacji Obywatelskiej) mówiła na temat otwartości społecznej w edukacji. W swoim wystąpieniu przedstawiła szkołę, rozumianą jako społeczność uczniów, nauczycieli i rodziców. Zachęcała do poprawienia wzajemnej komunikacji i relacji między tymi grupami oraz wprowadzania zmian w duchu współpracy i otwarcia się na potrzeby całego środowiska szkolnego. Duży nacisk położyła na planowanie zespołowe, ba-danie potrzeb i oczekiwań społeczności szkolnej oraz działania praktyczne. Podawała wiele przykładów szkół, które wprowadziły nowe formy pracy z uczniami i uzyskały wymierne korzyści edukacyjne. Z j a z d  K o a l i c j i  O t w a r t e j  E d u k a c j i…   [193] Ważną część programu zjazdu KOED stanowiły warsztaty nad zaplano-wanymi wspólnymi działaniami w roku akademickim 2017/2018. Wymienio-no wśród nich szkolenie dla prawników z instytucji i organizacji, instruktaż wypełniania obowiązków ustawowych w zakresie otwartości dla instytucji publicznych, organizację cyklu webinariów, publikację nowych i zaktualizo-wanych materiałów na temat otwartości w edukacji i kulturze. Drugi moduł warsztatów stanowiła praca w trzech grupach, które przygotowały szczegó-łowy plan organizacji Tygodnia Otwartej Nauki, Dnia Domeny Publicznej oraz Tygodnia Otwartej Edukacji.  Ostatnim punktem był wykład Karola Piekarskiego (Medialab Katowice) na temat projektu badania kultury poprzez dane, zrealizowanego w ramach platformy „Shared Cities”. Badano w nim wpływ wydarzeń kulturalnych na przestrzeń miejską Katowic. Jego celem jest skupienie osób i społeczności zaangażowanych w projekty kulturalne, społeczne i architektoniczne. Uczestnicy zjazdu KOED z uwagą wysłuchali wszystkich wystąpień, zy-skując inspirację do nowych działań. Był to także czas na dyskusję, wymianę poglądów i dotychczasowych doświadczeń. Bibliografia Nasza misja (2017). Koalicja Otwartej Nauki. Pobrane 10 sierpnia 2017, z: http://koed.org.pl/ pl/nasza-misja/ GLAM–WIKI (2017). Stowarzyszenie Wikimedia Polska. Pobrane 10 sierpnia 2017, z: https://pl.wikimedia.org/wiki/GLAM/ 

Lidia Mikołajuk

Directory of Open Access Journals

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS 
FOLIA LIBRORUM 2 (25), 2017 
ISSN 0860-7435 
Lidia Mikołajuk 
Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego 
e-mail: lidia.mikolajuk@lib.uni.lodz.pl 
Zjazd Koalicji Otwartej Edukacji  
(Jabłonna, 8–9 sierpnia 2017 r.) 
DOI: http://dx.doi.org/10.18778/0860-7435.25.15 
Koalicję Otwartej Edukacji (dalej: KOED) tworzą polskie organizacje 
pozarządowe oraz instytucje działające w obszarze edukacji, nauki i kultury. 
Koalicja ta została założona 27 listopada 2008 r. przez cztery organizacje re-
prezentujące naukę i edukację: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, Inter-
dyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego 
Uniwersytetu Warszawskiego, Fundację Nowoczesna Polska oraz Stowarzy-
szenie Wikimedia Polska. Uniwersytet Łódzki przystąpił do KOED w 2015 
roku. Z każdym rokiem powiększa się liczba koalicjantów; obecnie jest to bli-
sko 40 instytucji i organizacji. Misją Koalicji Otwartej Edukacji jest wspieranie 
tworzenia otwartych zasobów edukacyjnych i promowanie związanych z nimi 
dobrych praktyk i narzędzi (Nasza misja, 2017). Ideą, która przyświeca Koali-
cji, jest przekonanie, że wiedza to dobro publiczne i wszyscy powinni móc 
swobodnie z niej korzystać. KOED promuje otwarte zasoby edukacyjne ro-
zumiane jako treści z szeroko pojętego obszaru edukacji, nauki i kultury, udo-
stępniane w sposób gwarantujący wszystkim swobodny i bezpłatny dostęp 
oraz prawo kopiowania, ponownego wykorzystania: przetwarzania, modyfi-
kowania i remiksowania w dowolnym celu. 
Koalicja jest koordynatorem obchodów Tygodnia Otwartego Dostępu, 
Tygodnia Otwartej Edukacji oraz Dnia Domeny Publicznej. Istotnym ele-
mentem działań stowarzyszenia jest praca nad przygotowaniem opinii i reko-
mendacji w kluczowych zagadnieniach związanych z prawem autorskim, na-
[ 
L i d i a  M i k o ł a j u k  
 
[190] 
uką i edukacją. Prawnicy współpracujący z KOED przygotowują analizy 
prawne, mające forsować korzyści otwartych rozwiązań w tych obszarach. 
Raz w roku przedstawiciele organizacji koalicyjnych spotykają się na zjeź-
dzie federacji, będącym okazją do podsumowania zrealizowanych przedsię-
wzięć, wymiany doświadczeń oraz przygotowania planu działania na następny 
okres. Tegoroczne spotkanie zorganizowano w dniach 8–9 sierpnia w pięk-
nych wnętrzach pałacu w Jabłonnie pod Warszawą. Zjazd rozpoczął przewod-
niczący KOED, Kamil Śliwowski, który przedstawił sprawozdanie z działań 
zrealizowanych przez Koalicję w minionym roku (rys. 1). Wymienił Festiwal 
Aplikacji i Gier Mobilnych, który KOED objął swoim patronatem. Wiele 
miejsca poświęcił obchodom Dnia Domeny Publicznej, zorganizowanych 
w Krakowie i Warszawie oraz Tygodniowi Otwartej Edukacji, w ramach któ-
rego przeprowadzono cykl spotkań w 12 miastach oraz szkolenie w formie 
webinarium. Omówił przygotowaną petycję Reforma Prawa Autorskiego dla 
Edukacji, której celem jest powiększanie domeny publicznej, rozszerzanie do-
stępu do nauki i sztuki oraz swobodnego korzystania z nich. Wymienił zorgani-
zowane przez KOED webinaria: Domena Publiczna w kulturze, Wieczorne 
rozmowy o Otwartej Edukacji oraz Re-use w muzeach, bibliotekach i archiwach. 
Rys. 1. Wystąpienie Kamila Śliwowskiego 
 
Źródło: Fot. L. Mikołajuk 
Z j a z d  K o a l i c j i  O t w a r t e j  E d u k a c j i…  
 
[191] 
Kolejnym punktem programu były warsztaty prawne, prowadzone przez 
Alka Tarkowskiego i Natalię Mileszyk, którzy przedstawili projekt dyrektywy 
Unii Europejskiej w sprawie praw autorskich na jednolitym rynku cyfrowym. 
Jest to istotny dokument dla wszystkich zaangażowanych w debatę nad re-
formą prawa autorskiego, z uwagi na nowe wyzwania, które stoją przed regu-
lacjami prawnymi w czasach Internetu. Prelegenci omówili dozwolony użytek 
gwarantujący podmiotom badawczym, edukacyjnym i instytucjom kultury 
możliwość korzystania z utworów przy pomocy narzędzi nowych technologii. 
Skomentowali również propozycję nowych praw wydawców, które mogłyby 
stać się zagrożeniem dla domeny publicznej. Zwrócili uwagę na niektóre spo-
soby korzystania przez serwisy internetowe z treści chronionych. Budzą one 
wiele wątpliwości ze względu na brak precyzyjnego określenia relacji pomię-
dzy nowymi przepisami a dotychczasowymi zasadami odpowiedzialności po-
średników internetowych. Obowiązujące reguły ułatwiają prywatną cenzurę 
i nie dają użytkownikom praktycznych narzędzi do obrony. 
Karolina Grodecka przygotowała dla uczestników zjazdu warsztaty Pod-
stawy prowadzenia webinarów (rys. 2). Podczas zajęć położyła nacisk na kwe-
stie praktyczne. Punktem wyjścia było określenie adresata konkretnego webi-
narium. Bardzo istotnym elementem działań wstępnych jest planowanie 
otoczenia dla osoby prowadzącej webinar, zadbanie o właściwy kadr, oświe-
tlenie i dźwięk. Kolejnym etapem jest opracowanie scenariusza, zdefiniowanie 
celu, przygotowanie treści zajęć i zarezerwowanie czasu na pytania i działania 
uczestników. W planie webinarium należy uwzględnić takie elementy, jak za-
poznanie się ze słuchaczami, eksploracja stanu ich wiedzy na temat przedmio-
tu szkolenia, zawartość merytoryczna oraz wdrożenie – wciągnięcie uczestni-
ków w dialog i aktywizowanie ich. K. Grodecka zalecała również podział 
wystąpienia na 10-minutowe moduły oraz zastosowanie dużej liczby slajdów 
w prezentacji, co ułatwi właściwy odbiór wykładu.  
Warsztaty prowadzone przez Monikę Koblak poświęcone były nauce 
obywatelskiej. Zagadnienie to definiowała ona jako aktywne i dobrowolne 
działania wolontariuszy, zaangażowanych w projekty badawcze. Jest to poję-
cie wielofunkcyjne, które można adaptować i stosować w rozmaitych sytu-
acjach i dziedzinach. Nauka obywatelska uznawana jest za podejście badaw-
cze, daje też szansę szerszego zaangażowania społecznego i demokratyzacji 
nauki. W trakcie warsztatów podawano wiele przykładów takich praktyk, jak 
np. Projekt Galaxy Zoo, BioWeatherMap. Uczestnicy warsztatów zastanawiali 
się, czy możliwe jest zastosowanie takiej formy działalności w ich jednostkach 
macierzystych. 
L i d i a  M i k o ł a j u k  
 
[192] 
Rys. 2. Warsztaty Podstawy prowadzenia webinarów  
 
Źródło: Fot. L. Mikołajuk 
Tomasz Ganicz przedstawił projekty Wiki GLAM. Stowarzyszenie  
WikiMedia Polska współpracuje z polskimi muzeami, archiwami, biblioteka-
mi, galeriami oraz innymi instytucjami kultury i dziedzictwa i działa na rzecz 
wzbogacenia biblioteki mediów o reprodukcje dzieł sztuki, materiały archi-
walne, fotografie, filmy czy nagrania oraz ich ponowne wykorzystanie w arty-
kułach Wikipedii. Instytucje kultury udostępniają swoje zbiory znajdujące się 
w domenie publicznej lub przekazują do Wikimedia Commons wybrane ma-
teriały na wolnych licencjach (GLAM–WIKI, 2017). W swojej prezentacji 
T. Ganicz przybliżył projekty Etno-Karpaty, Ślady ognia, Faras oraz Nowo-
czesne archiwa społeczne. 
Alicja Pacewicz (Centrum Edukacji Obywatelskiej) mówiła na temat 
otwartości społecznej w edukacji. W swoim wystąpieniu przedstawiła szkołę, 
rozumianą jako społeczność uczniów, nauczycieli i rodziców. Zachęcała do 
poprawienia wzajemnej komunikacji i relacji między tymi grupami oraz 
wprowadzania zmian w duchu współpracy i otwarcia się na potrzeby całego 
środowiska szkolnego. Duży nacisk położyła na planowanie zespołowe, ba-
danie potrzeb i oczekiwań społeczności szkolnej oraz działania praktyczne. 
Podawała wiele przykładów szkół, które wprowadziły nowe formy pracy 
z uczniami i uzyskały wymierne korzyści edukacyjne. 
Z j a z d  K o a l i c j i  O t w a r t e j  E d u k a c j i…  
 
[193] 
Ważną część programu zjazdu KOED stanowiły warsztaty nad zaplano-
wanymi wspólnymi działaniami w roku akademickim 2017/2018. Wymienio-
no wśród nich szkolenie dla prawników z instytucji i organizacji, instruktaż 
wypełniania obowiązków ustawowych w zakresie otwartości dla instytucji 
publicznych, organizację cyklu webinariów, publikację nowych i zaktualizo-
wanych materiałów na temat otwartości w edukacji i kulturze. Drugi moduł 
warsztatów stanowiła praca w trzech grupach, które przygotowały szczegó-
łowy plan organizacji Tygodnia Otwartej Nauki, Dnia Domeny Publicznej 
oraz Tygodnia Otwartej Edukacji.  
Ostatnim punktem był wykład Karola Piekarskiego (Medialab Katowice) 
na temat projektu badania kultury poprzez dane, zrealizowanego w ramach 
platformy „Shared Cities”. Badano w nim wpływ wydarzeń kulturalnych na 
przestrzeń miejską Katowic. Jego celem jest skupienie osób i społeczności 
zaangażowanych w projekty kulturalne, społeczne i architektoniczne. 
Uczestnicy zjazdu KOED z uwagą wysłuchali wszystkich wystąpień, zy-
skując inspirację do nowych działań. Był to także czas na dyskusję, wymianę 
poglądów i dotychczasowych doświadczeń. 
Bibliografia 
Nasza misja (2017). Koalicja Otwartej Nauki. Pobrane 10 sierpnia 2017, z: http://koed.org.pl/ 
pl/nasza-misja/ 
GLAM–WIKI (2017). Stowarzyszenie Wikimedia Polska. Pobrane 10 sierpnia 2017, 
z: https://pl.wikimedia.org/wiki/GLAM/ 


http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/24126/0_16_%5b189%5d-193_Miko%c5%82ajuk%20L..pdf?sequence=1&isAllowed=y

Zjazd Koalicji Otwartej Edukacji (Jabłonna, 8–9 sierpnia 2017 r.)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Directory of Open Access Journals

Zjazd Koalicji Otwartej Edukacji (Jabłonna, 8–9 sierpnia 2017 r.)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Directory of Open Access Journals

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w