Szczesio, Sławomir

Przegląd Nauk Historycznych

Sławomir Lucjan Szczesio

Directory of Open Access Journals

PRZEGLĄD NAUK HISTORYCZNYCH 2017, R. XVI, NR 2http://dx.doi.org/10.18778/1644-857X.16.02.17Sprawozdanie z panelu dyskusyjnego pt. Bałkany – „miękkie podbrzusze Europy”?, Łódź, 21 listopada 2016 r.Centrum Naukowo-Badawcze Uniwersytetu Łódzkiego (dalej: UŁ) „Bałkany na przełomie XX/XXI w.” powstało w czerwcu 2011 r. Idea jego stworzenia narodziła się podczas ogólnopol-skiej konferencji pt. Bośnia i Hercegowina 15 lat po Dayton. Prze-szłość, teraźniejszość i przyszłość, zorganizowanej w Łodzi w grudniu 2010 r. przez Katedrę Historii Europy Wschodniej UŁ. Uczestnicy tego spotkania uznali, że istnieje potrzeba powołania interdyscy-plinarnego ośrodka naukowego, który zajmowałby się koordynacją i organizacją badań nad problematyką byłej federacji jugosłowiań-skiej, jej rozpadu, jak również funkcjonowania nowych państw na obszarze tzw. Bałkanów Zachodnich. Twórcą i pierwszym kierowni-kiem Centrum był prof. nadzw. dr hab. Paweł Chmielewski.W 2011 r., przy współpracy z Wydawnictwem UŁ, powstała seria wydawnicza Centrum: „Bałkany XX/XXI”, której pierwszymi publi-kacjami były praca zbiorowa pt. Bośnia i Hercegowina 15 lat po Dayton. Przeszłość – teraźniejszość – perspektywy. Studia i szkice pod redakcją P. Chmielewskiego i Sławomira Lucjana Szczesia oraz monografia w języku polskim i angielskim autorstwa Jana Musia i Marty Szpali pt. Chorwacja w Unii Europejskiej = Croatia in the European Union.Kolejnymi przedsięwzięciami Centrum, kierowanego przez prof. nadzw. dr. hab. P. Chmielewskiego, były dwie duże konferencje interdyscyplinarne, poświęcone 20. rocznicy rozpadu Jugosławii (w grudniu 2011 r., z udziałem blisko 40 referentów) oraz funk-cjonowaniu tzw. Bałkanów Zachodnich w systemie bezpieczeństwa euroatlantyckiego (w maju 2013 r.). W tych spotkaniach naukowych wzięło udział wielu wybitnych bałkanistów, m.in. prof. prof. Ewa KRONIKA NAUKOWARetrieved from https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh [26.07.2021]PNHKronika naukowa320Bujwid-Kurek, Tadeusz Czekalski, Irena Stawowy-Kawka, Marek Waldenberg, Wiesław Walkiewicz, Jacek Wojnicki, Michał Jerzy Zacharias. Natomiast podczas konferencji w 2011 r., którą zaszczy-cił swoją obecnością również Ambasador Republiki Chorwacji Ivan Del Vechio, jej uczestnicy wystosowali apel do władz Polski i przy-wódców Unii Europejskiej (dalej: UE) o kontynuację zdecydowanych działań zmierzających do ściślejszej integracji wszystkich państw bałkańskich z UE.W roku 2013 ukazały się kolejne cztery książki w serii wydawni-czej Centrum: praca zbiorowa Bałkany Zachodnie między przeszło-ścią a przyszłością pod redakcją P. Chmielewskiego i S.L. Szczesia oraz monografie: Mity narodowe i ich rola w kreowaniu polityki na przykładzie państw byłej Jugosławii Magdaleny Rekść, Sys-tem partyjny Królestwa Rumunii. Uwarunkowania i funkcjonowa-nie Andrzeja Dubickiego i System rządów w Republice Chorwacji Konrada Składowskiego.Wówczas odszedł nagle kierownik Centrum – w dniu 25 lipca 2013 r., przeżywszy jedynie 67 lat, zmarł prof. nadzw. dr hab. P. Chmielewski. Jak zauważył dr Wojciech Szczepański: „Środo-wisko polskich bałkanistów zapamięta go […] przede wszystkim jako organizatora cennych łódzkich inicjatyw, ukierunkowanych na zgłębianie najnowszej historii oraz teraźniejszości Bałkanów Zachodnich”1.Centrum, na czele którego stanął prof. nadzw. dr hab. Konrad Składowski, kontynuowało swoją działalność, m.in. organizując kolejną konferencję naukową pt. Serbia – od rozpadu Jugosławii do Unii Europejskiej? (w maju 2016 r.) i przygotowując kolejną publi-kację z serii „Bałkany XX/XXI”, która została poświęcona pamięci Profesora Chmielewskiego.W dniu 21 listopada 2016 r. w klubie 6. Dzielnica w Łodzi Cen-trum Naukowo-Badawcze UŁ „Bałkany na przełomie XX/XXI w.” zorganizowało panel dyskusyjny pt. Bałkany – „miękkie podbrzu-sze Europy”?, połączony z promocją książki pt. Bałkany Zachodnie w systemie bezpieczeństwa euroatlantyckiego pod redakcją Albina Głowackiego i S.L. Szczesia. O tej publikacji, jak również o aktu-alnych problemach, wyzwaniach i zagrożeniach dla Bałkanów roz-mawiali reprezentujący UŁ: prof. nadzw. dr hab. K. Składowski, 1 W. S z c z e p a ń s k i, In Memoriam. Paweł Chmielewski (1 IV 1946 – 25 VII 2013), „Balcanica Posnaniensia. Acta et studia” 2013, t. XX, s. 231.Retrieved from https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh [26.07.2021]PNHKronika naukowa 321dr M. Rekść i dr S.L. Szczesio (sekretarze naukowi Centrum) oraz politolog z Uniwersytetu Jagiellońskiego – dr Rafał Woźnica. Spo-tkanie poprowadził dr Tomasz Lachowski (UŁ).Panel rozpoczął się od zaprezentowania przez przedstawicieli Centrum sylwetki Profesora P. Chmielewskiego, jak również dzia-łalności łódzkiego ośrodka naukowego, zajmującego się obszarem Bałkanów, w tym zorganizowanych konferencjach i serii wydawni-czej. Następnie współredaktor i współautor najnowszej publikacji (już siódmej), dr S.L. Szczesio przedstawił ideę powstania pracy oraz jej zawartość. W tomie tym, liczącym blisko 670 stron, zna-lazły się teksty 23 badaczy z Polski i zagranicy (z Serbii, Bośni i Hercegowiny oraz Włoch) – historyków, politologów, prawników, etnologów, ekspertów ds. terroryzmu. Poruszono w nich m.in. pro-blematykę roli regionu w systemie bezpieczeństwa euroatlantyc-kiego, przestępczości zorganizowanej na Bałkanach, problemów funkcjonowania poszczególnych państw powstałych na gruzach federacji jugosłowiańskiej, w ciągu 25 lat po dezintegracji tego kra-ju na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Redakto-rzy książki we wstępie wyrazili nadzieję, że stanie się ona „aktualną i ciekawą lekturą” oraz „pobudzi do refleksji, pozwoli sformułować postulaty i wnioski, które mogą pomóc w choćby częściowym roz-wiązywaniu nabrzmiałych problemów państw regionu Bałkanów Zachodnich”2.Prowadzący to spotkanie dr T. Lechowski zauważył, że mówiąc o Bałkanach, często myślimy zazwyczaj o państwach byłej Jugosła-wii. Co jednak z Bałkanami Wschodnimi? Wówczas głos w dyskusji zabrał dr R. Woźnica, który przypomniał, że Bułgaria i Rumunia już od 2004 r. są członkami NATO, a od 2007 r. UE. I chociaż człon-kostwo Sofii i Bukaresztu w strukturach euroatlantyckich dopro-wadziło do wielu korzystnych zmian w tych krajach, to cały czas ich władze muszą zmagać się z wieloma problemami, jak chociażby korupcją czy przestępczością zorganizowaną. Organy ścigania są zbyt mało aktywne w wyłapywaniu i doprowadzaniu do ukarania sprawców. Zdaniem dr. Woźnicy walka z tymi zagrożeniami nie powinna obejmować tylko modyfikacji przepisów i optymalizacji działań instytucji państwowych, lecz także kompleksowe działania w dziedzinie zwalczania przestępczości zorganizowanej.2 A. G ł o w a c k i, S.L. S z c z e s i o, Od Redakcji, [w:] Bałkany Zachodnie w sys-temie bezpieczeństwa euroatlantyckiego, red. eorundem, Łódź 2015, s. 16–17.Retrieved from https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh [26.07.2021]PNHKronika naukowa322Kolejny mówca – prof. nadzw. dr hab. K. Składowski – pod-kreślił, że kraje byłej Jugosławii są zróżnicowane względem sie-bie w kontekście obecności w strukturach euroatlantyckich, gdyż Słowenia i Chorwacja są już w NATO i UE, reszta regionu jeszcze nie. Kierownik Centrum omówił też najważniejsze problemy ustro-ju Republiki Chorwacji oraz aktualną sytuację polityczną w tym państwie. We wrześniu 2016 r. odbyły się w nim przedterminowe wybory, zakończone zwycięstwem konserwatywnej Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej (HDZ). W państwie tym, od momentu uzyskania niepodległości, zaszły daleko idące zmiany. Ich egzem-plifikacją jest chociażby konstytucja z 1990 r., kilkukrotnie nowe-lizowana, co prowadziło do głębokich przekształceń dotychczas obowiązującego systemu. Jest to niezwykle ciekawe pole badań naukowych dla historyków, politologów czy prawników. Zdaniem prof. Składowskiego przemiany w Chorwacji, która została pełno-prawnym członkiem Unii Europejskiej, są uważnie obserwowane przez inne państwa regionu także aspirujące do przynależności do struktur UE.1. Paneliści (od lewej): dr Magdalena Rekść, dr Tomasz Lachowski (moderator) dr Sławomir Lucjan Szczesio (ze zbiorów S.L. Szczesia)Retrieved from https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh [26.07.2021]PNHKronika naukowa 323W czasie debaty nie mogło zabraknąć wątku zaangażowania na Bałkanach supermocarstwa – Stanów Zjednoczonych. Doktor S.L. Szczesio przypomniał rolę Amerykanów w zakończeniu kon-fliktów w Bośni i Hercegowinie oraz w Chorwacji w 1995 r. (np. „dyplomacja wahadłowa” Richarda Holbrooke’a, nieoficjalne wspar-cie koalicji antyserbskiej, doprowadzenie do porozumieniem wal-czących stron w Dayton), jak również w Kosowie w roku 1999. Doktor M. Rekść nawiązała także do aktualnej sytuacji w USA i państwach bałkańskich po wygranej Donalda Trumpa. Niektórzy politycy i obserwatorzy sceny politycznej, szczególnie w Słowenii, liczą na większą przychylność nowej administracji wobec regio-nu, mając nadzieję na wsparcie obecnej małżonki amerykańskiego przywódcy supermocarstwa, Melanii Trump. Pierwsza dama uro-dziła się i wychowała w Słowenii, będącej wówczas jedną z sześciu republik Jugosławii. Ponadto sekretarz Centrum zwróciła uwagę 2. Wystąpienie kierownika Centrum prof. nadzw. dr. hab. Konrada Składow- skiego (pierwszy z lewej), dr. Rafała Woźnicy (UJ), dr Magdaleny Rekść i dr. Tomasza Lachowskiego (ze zbiorów S.L. Szczesia)Retrieved from https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh [26.07.2021]PNHKronika naukowa324na problemy państw bałkańskich, które w 2014 r. zostały dotknię-te klęską żywiołową – powodzią. Jednak dramat tysięcy obywateli Bośni i Hercegowiny, Serbii czy Chorwacji sprzyjał także działa-niom oddolnym, akcjom pomocy i wsparcia poszkodowanym ponad podziałami narodowymi czy religijnymi.Uczestnicy debaty starali się także odpowiedzieć na pytanie mode-ratora, czy relacje poszczególnych państw byłej Jugosławii już się unormowały, czy jednak wciąż istnieje ryzyko „powrotu demonów przeszłości” i „bałkańskiej beczki prochu”? Z jednej strony bowiem bośniaccy Serbowie dążą do pełnej niepodległości Republiki Serb-skiej od Bośni i Hercegowiny, z drugiej strony często wskazuje się na ponadnarodowe fora współpracy państw byłej Jugosławii. Ciągłym problemem są chociażby kwestia niepodległości Kosowa i stosunków Serbów z Albańczykami czy sytuacja w Macedonii. Nadzieje państw regionu na poprawę swojej sytuacji przez m.in. proces akcesyjny do struktur euroatlantyckich są „studzone” przez problemy Brukseli, w tym np. Brexit. Paneliści ponadto pesymistycznie ocenili szanse krajów bałkańskich na szybki akces do Wspólnoty Europejskiej.W dyskusję włączyli się także słuchacze, którzy zastanawiali się, czy istnieje możliwość doprowadzenia do „Dayton 2”, czyli ponow-nych negocjacji o przyszłości państw regionu i ich funkcjonowania na nowych zasadach, w ponad 20 lat od porozumienia kończącego wojnę w 1995 r., i na ile na sytuację na Bałkanach mogą wpłynąć wydarzenia we wschodniej części kontynentu europejskiego, jak chociażby konflikty o Krym czy na Kaukazie.Niewątpliwie panel dyskusyjny, któremu przysłuchiwało się po- nad 30 osób, w tym studenci i pracownicy naukowi, również spoza Łodzi, był potwierdzeniem ciągłego zainteresowania problematyką Bałkanów, jak i możliwością zaprezentowania dorobku Centrum Naukowo-Badawczego UŁ „Bałkany na przełomie XX/XXI w.”, w tym kolejnej książki z serii wydawniczej. Nie do końca ustabilizowana sytuacja wewnętrzna i wyzwania geopolityczne państw regionu oraz „bagaż przeszłości” będą z pewnością jeszcze niejednokrotnie oka-zją do opracowania kolejnych publikacji, jak i organizacji spotkań naukowych czy popularnonaukowych oraz rozmów o przyszłości Półwyspu Bałkańskiego.Sławomir Lucjan SzczeSiouniwerSytet łódzki* 3* Wydział Filozoficzno-Historyczny, Instytut Historii, Katedra Historii Polski i Świata po 1945 r., e-mail: szczesioslawomir@uni.lodz.pl.Retrieved from https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh [26.07.2021]PNHPowered by TCPDF (www.tcpdf.org)

Sprawozdanie z panelu dyskusyjnego pt. Bałkany – „miękkie podbrzusze Europy”?, Łódź, 21 listopada 2016 r.

Crossref

Szczesio, Sławomir Lucjan

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

PRZEGLĄD NAUK HISTORYCZNYCH 2017, R. XVI, NR 2http://dx.doi.org/10.18778/1644-857X.16.02.17Sprawozdanie z panelu dyskusyjnego pt. Bałkany – „miękkie podbrzusze Europy”?, Łódź, 21 listopada 2016 r.Centrum Naukowo-Badawcze Uniwersytetu Łódzkiego (dalej: UŁ) „Bałkany na przełomie XX/XXI w.” powstało w czerwcu 2011 r. Idea jego stworzenia narodziła się podczas ogólnopol-skiej konferencji pt. Bośnia i Hercegowina 15 lat po Dayton. Prze-szłość, teraźniejszość i przyszłość, zorganizowanej w Łodzi w grudniu 2010 r. przez Katedrę Historii Europy Wschodniej UŁ. Uczestnicy tego spotkania uznali, że istnieje potrzeba powołania interdyscy-plinarnego ośrodka naukowego, który zajmowałby się koordynacją i organizacją badań nad problematyką byłej federacji jugosłowiań-skiej, jej rozpadu, jak również funkcjonowania nowych państw na obszarze tzw. Bałkanów Zachodnich. Twórcą i pierwszym kierowni-kiem Centrum był prof. nadzw. dr hab. Paweł Chmielewski.W 2011 r., przy współpracy z Wydawnictwem UŁ, powstała seria wydawnicza Centrum: „Bałkany XX/XXI”, której pierwszymi publi-kacjami były praca zbiorowa pt. Bośnia i Hercegowina 15 lat po Dayton. Przeszłość – teraźniejszość – perspektywy. Studia i szkice pod redakcją P. Chmielewskiego i Sławomira Lucjana Szczesia oraz monografia w języku polskim i angielskim autorstwa Jana Musia i Marty Szpali pt. Chorwacja w Unii Europejskiej = Croatia in the European Union.Kolejnymi przedsięwzięciami Centrum, kierowanego przez prof. nadzw. dr. hab. P. Chmielewskiego, były dwie duże konferencje interdyscyplinarne, poświęcone 20. rocznicy rozpadu Jugosławii (w grudniu 2011 r., z udziałem blisko 40 referentów) oraz funk-cjonowaniu tzw. Bałkanów Zachodnich w systemie bezpieczeństwa euroatlantyckiego (w maju 2013 r.). W tych spotkaniach naukowych wzięło udział wielu wybitnych bałkanistów, m.in. prof. prof. Ewa KRONIKA NAUKOWAKronika naukowa320Bujwid-Kurek, Tadeusz Czekalski, Irena Stawowy-Kawka, Marek Waldenberg, Wiesław Walkiewicz, Jacek Wojnicki, Michał Jerzy Zacharias. Natomiast podczas konferencji w 2011 r., którą zaszczy-cił swoją obecnością również Ambasador Republiki Chorwacji Ivan Del Vechio, jej uczestnicy wystosowali apel do władz Polski i przy-wódców Unii Europejskiej (dalej: UE) o kontynuację zdecydowanych działań zmierzających do ściślejszej integracji wszystkich państw bałkańskich z UE.W roku 2013 ukazały się kolejne cztery książki w serii wydawni-czej Centrum: praca zbiorowa Bałkany Zachodnie między przeszło-ścią a przyszłością pod redakcją P. Chmielewskiego i S.L. Szczesia oraz monografie: Mity narodowe i ich rola w kreowaniu polityki na przykładzie państw byłej Jugosławii Magdaleny Rekść, Sys-tem partyjny Królestwa Rumunii. Uwarunkowania i funkcjonowa-nie Andrzeja Dubickiego i System rządów w Republice Chorwacji Konrada Składowskiego.Wówczas odszedł nagle kierownik Centrum – w dniu 25 lipca 2013 r., przeżywszy jedynie 67 lat, zmarł prof. nadzw. dr hab. P. Chmielewski. Jak zauważył dr Wojciech Szczepański: „Środo-wisko polskich bałkanistów zapamięta go […] przede wszystkim jako organizatora cennych łódzkich inicjatyw, ukierunkowanych na zgłębianie najnowszej historii oraz teraźniejszości Bałkanów Zachodnich”1.Centrum, na czele którego stanął prof. nadzw. dr hab. Konrad Składowski, kontynuowało swoją działalność, m.in. organizując kolejną konferencję naukową pt. Serbia – od rozpadu Jugosławii do Unii Europejskiej? (w maju 2016 r.) i przygotowując kolejną publi-kację z serii „Bałkany XX/XXI”, która została poświęcona pamięci Profesora Chmielewskiego.W dniu 21 listopada 2016 r. w klubie 6. Dzielnica w Łodzi Cen-trum Naukowo-Badawcze UŁ „Bałkany na przełomie XX/XXI w.” zorganizowało panel dyskusyjny pt. Bałkany – „miękkie podbrzu-sze Europy”?, połączony z promocją książki pt. Bałkany Zachodnie w systemie bezpieczeństwa euroatlantyckiego pod redakcją Albina Głowackiego i S.L. Szczesia. O tej publikacji, jak również o aktu-alnych problemach, wyzwaniach i zagrożeniach dla Bałkanów roz-mawiali reprezentujący UŁ: prof. nadzw. dr hab. K. Składowski, 1 W. S z c z e p a ń s k i, In Memoriam. Paweł Chmielewski (1 IV 1946 – 25 VII 2013), „Balcanica Posnaniensia. Acta et studia” 2013, t. XX, s. 231.Kronika naukowa 321dr M. Rekść i dr S.L. Szczesio (sekretarze naukowi Centrum) oraz politolog z Uniwersytetu Jagiellońskiego – dr Rafał Woźnica. Spo-tkanie poprowadził dr Tomasz Lachowski (UŁ).Panel rozpoczął się od zaprezentowania przez przedstawicieli Centrum sylwetki Profesora P. Chmielewskiego, jak również dzia-łalności łódzkiego ośrodka naukowego, zajmującego się obszarem Bałkanów, w tym zorganizowanych konferencjach i serii wydawni-czej. Następnie współredaktor i współautor najnowszej publikacji (już siódmej), dr S.L. Szczesio przedstawił ideę powstania pracy oraz jej zawartość. W tomie tym, liczącym blisko 670 stron, zna-lazły się teksty 23 badaczy z Polski i zagranicy (z Serbii, Bośni i Hercegowiny oraz Włoch) – historyków, politologów, prawników, etnologów, ekspertów ds. terroryzmu. Poruszono w nich m.in. pro-blematykę roli regionu w systemie bezpieczeństwa euroatlantyc-kiego, przestępczości zorganizowanej na Bałkanach, problemów funkcjonowania poszczególnych państw powstałych na gruzach federacji jugosłowiańskiej, w ciągu 25 lat po dezintegracji tego kra-ju na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Redakto-rzy książki we wstępie wyrazili nadzieję, że stanie się ona „aktualną i ciekawą lekturą” oraz „pobudzi do refleksji, pozwoli sformułować postulaty i wnioski, które mogą pomóc w choćby częściowym roz-wiązywaniu nabrzmiałych problemów państw regionu Bałkanów Zachodnich”2.Prowadzący to spotkanie dr T. Lechowski zauważył, że mówiąc o Bałkanach, często myślimy zazwyczaj o państwach byłej Jugosła-wii. Co jednak z Bałkanami Wschodnimi? Wówczas głos w dyskusji zabrał dr R. Woźnica, który przypomniał, że Bułgaria i Rumunia już od 2004 r. są członkami NATO, a od 2007 r. UE. I chociaż człon-kostwo Sofii i Bukaresztu w strukturach euroatlantyckich dopro-wadziło do wielu korzystnych zmian w tych krajach, to cały czas ich władze muszą zmagać się z wieloma problemami, jak chociażby korupcją czy przestępczością zorganizowaną. Organy ścigania są zbyt mało aktywne w wyłapywaniu i doprowadzaniu do ukarania sprawców. Zdaniem dr. Woźnicy walka z tymi zagrożeniami nie powinna obejmować tylko modyfikacji przepisów i optymalizacji działań instytucji państwowych, lecz także kompleksowe działania w dziedzinie zwalczania przestępczości zorganizowanej.2 A. G ł o w a c k i, S.L. S z c z e s i o, Od Redakcji, [w:] Bałkany Zachodnie w sys-temie bezpieczeństwa euroatlantyckiego, red. eorundem, Łódź 2015, s. 16–17.Kronika naukowa322Kolejny mówca – prof. nadzw. dr hab. K. Składowski – pod-kreślił, że kraje byłej Jugosławii są zróżnicowane względem sie-bie w kontekście obecności w strukturach euroatlantyckich, gdyż Słowenia i Chorwacja są już w NATO i UE, reszta regionu jeszcze nie. Kierownik Centrum omówił też najważniejsze problemy ustro-ju Republiki Chorwacji oraz aktualną sytuację polityczną w tym państwie. We wrześniu 2016 r. odbyły się w nim przedterminowe wybory, zakończone zwycięstwem konserwatywnej Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej (HDZ). W państwie tym, od momentu uzyskania niepodległości, zaszły daleko idące zmiany. Ich egzem-plifikacją jest chociażby konstytucja z 1990 r., kilkukrotnie nowe-lizowana, co prowadziło do głębokich przekształceń dotychczas obowiązującego systemu. Jest to niezwykle ciekawe pole badań naukowych dla historyków, politologów czy prawników. Zdaniem prof. Składowskiego przemiany w Chorwacji, która została pełno-prawnym członkiem Unii Europejskiej, są uważnie obserwowane przez inne państwa regionu także aspirujące do przynależności do struktur UE.1. Paneliści (od lewej): dr Magdalena Rekść, dr Tomasz Lachowski (moderator) dr Sławomir Lucjan Szczesio (ze zbiorów S.L. Szczesia)Kronika naukowa 323W czasie debaty nie mogło zabraknąć wątku zaangażowania na Bałkanach supermocarstwa – Stanów Zjednoczonych. Doktor S.L. Szczesio przypomniał rolę Amerykanów w zakończeniu kon-fliktów w Bośni i Hercegowinie oraz w Chorwacji w 1995 r. (np. „dyplomacja wahadłowa” Richarda Holbrooke’a, nieoficjalne wspar-cie koalicji antyserbskiej, doprowadzenie do porozumieniem wal-czących stron w Dayton), jak również w Kosowie w roku 1999. Doktor M. Rekść nawiązała także do aktualnej sytuacji w USA i państwach bałkańskich po wygranej Donalda Trumpa. Niektórzy politycy i obserwatorzy sceny politycznej, szczególnie w Słowenii, liczą na większą przychylność nowej administracji wobec regio-nu, mając nadzieję na wsparcie obecnej małżonki amerykańskiego przywódcy supermocarstwa, Melanii Trump. Pierwsza dama uro-dziła się i wychowała w Słowenii, będącej wówczas jedną z sześciu republik Jugosławii. Ponadto sekretarz Centrum zwróciła uwagę 2. Wystąpienie kierownika Centrum prof. nadzw. dr. hab. Konrada Składow- skiego (pierwszy z lewej), dr. Rafała Woźnicy (UJ), dr Magdaleny Rekść i dr. Tomasza Lachowskiego (ze zbiorów S.L. Szczesia)Kronika naukowa324na problemy państw bałkańskich, które w 2014 r. zostały dotknię-te klęską żywiołową – powodzią. Jednak dramat tysięcy obywateli Bośni i Hercegowiny, Serbii czy Chorwacji sprzyjał także działa-niom oddolnym, akcjom pomocy i wsparcia poszkodowanym ponad podziałami narodowymi czy religijnymi.Uczestnicy debaty starali się także odpowiedzieć na pytanie mode-ratora, czy relacje poszczególnych państw byłej Jugosławii już się unormowały, czy jednak wciąż istnieje ryzyko „powrotu demonów przeszłości” i „bałkańskiej beczki prochu”? Z jednej strony bowiem bośniaccy Serbowie dążą do pełnej niepodległości Republiki Serb-skiej od Bośni i Hercegowiny, z drugiej strony często wskazuje się na ponadnarodowe fora współpracy państw byłej Jugosławii. Ciągłym problemem są chociażby kwestia niepodległości Kosowa i stosunków Serbów z Albańczykami czy sytuacja w Macedonii. Nadzieje państw regionu na poprawę swojej sytuacji przez m.in. proces akcesyjny do struktur euroatlantyckich są „studzone” przez problemy Brukseli, w tym np. Brexit. Paneliści ponadto pesymistycznie ocenili szanse krajów bałkańskich na szybki akces do Wspólnoty Europejskiej.W dyskusję włączyli się także słuchacze, którzy zastanawiali się, czy istnieje możliwość doprowadzenia do „Dayton 2”, czyli ponow-nych negocjacji o przyszłości państw regionu i ich funkcjonowania na nowych zasadach, w ponad 20 lat od porozumienia kończącego wojnę w 1995 r., i na ile na sytuację na Bałkanach mogą wpłynąć wydarzenia we wschodniej części kontynentu europejskiego, jak chociażby konflikty o Krym czy na Kaukazie.Niewątpliwie panel dyskusyjny, któremu przysłuchiwało się po- nad 30 osób, w tym studenci i pracownicy naukowi, również spoza Łodzi, był potwierdzeniem ciągłego zainteresowania problematyką Bałkanów, jak i możliwością zaprezentowania dorobku Centrum Naukowo-Badawczego UŁ „Bałkany na przełomie XX/XXI w.”, w tym kolejnej książki z serii wydawniczej. Nie do końca ustabilizowana sytuacja wewnętrzna i wyzwania geopolityczne państw regionu oraz „bagaż przeszłości” będą z pewnością jeszcze niejednokrotnie oka-zją do opracowania kolejnych publikacji, jak i organizacji spotkań naukowych czy popularnonaukowych oraz rozmów o przyszłości Półwyspu Bałkańskiego.Sławomir Lucjan SzczeSiouniwerSytet łódzki*3* Wydział Filozoficzno-Historyczny, Instytut Historii, Katedra Historii Polski i Świata po 1945 r., e-mail: szczesioslawomir@uni.lodz.pl.

https://czasopisma.uni.lodz.pl/pnh/article/download/3086/2704

Sprawozdanie z panelu dyskusyjnego pt. Bałkany – „miękkie podbrzusze Europy”?, Łódź, 21 listopada 2016 r.

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Directory of Open Access Journals

Crossref

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Sprawozdanie z panelu dyskusyjnego pt. Bałkany – „miękkie podbrzusze Europy”?, Łódź, 21 listopada 2016 r.

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Directory of Open Access Journals

Crossref

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w