Recenzja specjalnego numeru lyońskiego przeglądu greograficznego zatytułowana: Panorama
turyzmu we Francji. Publikacja została przygotowana przez geografów francuscuskich z okazji XXV Kongresu Międzynarodowej Unii Geograficznej, który odbył się w 1984 r. w Paryżu

Dziegieć, Elżbieta

Polish

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

A C T A  U N I  V E R S I T A T I S  L O D Z I E N S I STUR YZM  2, 1986RECENZJE CRITIQUESPA N O R A M A  DU TOURISME EN FRANCE, 1984,REVUE DE GÉOGRAPHIE DE LYON, VOL. 59, NO. 1— 2Z okazji X X V  Kongresu Międzynarodowej Unii Geograficznej, który odbył się w 1984 r. w Paryżu, geografowie francuscy przygotowali spe-cjalny numer lyońskiego przeglądu greograficznego zatytułowany Pa-norama turyzmu we Francji. Zeszyt ten został przygotowany głównie z myślą o zagranicznych uczestnikach Kongresu.Turystyka we Francji jest zjawiskiem masowym, stąd też odgrywa istotne znaczenie w sferze ekonomicznej kraju, jak również rosnącą rolę w  bilansie handlowym. W  1983 r. saldo turystycznego bilansu handlowego wynosiło +21,5 mld franków. Cudzoziemscy turyści wydali we Francji 54,3 mld franków, zaś Francuzi wydatkowali za granicą 32,8 mld. Znaczenie międzynarodowe turystyki francuskiej jest także podkreślone faktem, iż Francja posiada największy w  Europie park hotelowy (1,6 min łóżek).Ze względu na wspomnianą masowość wyjazdów turystycznych za-równo krajowych, jak i zagranicznych a także związane z nimi różno-rodne konsekwencje społeczne, gospodarcze i przestrzenne, geografowie francuscy od wielu lat prowadzą intensywne badania naukowe tych zjawisk. Znacznie mniejsze natomiast zainteresowanie wzbudzały wśród geografów studia nad wypoczynkiem loisirs. W ynikało to głównie z te-go, iż geografowie francuscy, bardzo przywiązani do studiów prze-strzennych, dostrzegali w turystyce przedmiot badań geograficznych, natomiast nie widzieli go w wypoczynku. Należy jednak podkreślić, iż obecnie zaznacza się trend w orientacji badań w tym kierunku; prze-prowadzane są one często we współpracy z socjologami.Prezentowany zeszyt „Revue de Géographie de Lyon” daje ogólny przegląd podstawowej problematyki badawczej turyzmu we Francji. W y -razem wspomnianych tendencji badawczych jest zaprezentowanie ażośmiu artykułów z tematyki tradycjonalnej (wakacje Francuzów, dru-gie rezydencje, baza noclegowa i regiony turystyczne, turystyka w śro-dowisku rolniczym, turystyka nadmorska, górska, zagraniczna, tury-styczne wyjazdy zagraniczne Francuzów) i tylko jednego poświęconego problematyce wykorzystania czasu wolnego w  aspekcie geograficznym. Autorami prac są znani profesorowie uniwersytetcy, od wielu lat spe-cjalizujący się w problematyce turyzmu. Artykuły zamieszczone w pre-zentowanym tomie można podzielić na dwie grupy. Do pierwszej, licz-niejszej, należą te, które omawiają dane zjawisko na podstawie istnie-jących statystyk (artykuły: Emila Flamenta, Joëla Mirloupa, Janine Renucci, Bernarda Barbiera, Jeana-Michela Dewailly oraz Georgesa Ca- zesa). Do drugiej zaś te, które dokonują na podstawie istniejącego do-robku bilansu badań danego zagadnienia czy problemu (artykuły: Mi- chela Bonneau, Jacky Herbina, Daniela Clary). Prace te zawierają bo-gate zestawy wybranych pozycji bibliograficznych.Pierwszą prezentowaną pracą jest artykuł pt. Wakacje Francuzów. Autor —  E. Flament —  na podstawie wyników ankiet przeprowadzonych przez Narodowy Instytut Statystyki i Studiów Ekonomicznych (odpo-wiednik polskiego GUS) analizuje zmiany, iakie zaszły w  ciąqu 10-lecia (1972— 1981) w  wielkości wyjazdów wakacyjnych*, dokonuje podsta-wowych charakterystyk uczestników tych wyjazdów, a także miejsc i regionów docelowych oraz rodzajów wykorzystywanej bazy nocle-gowej.Artykuł J. Mirloupa Wypoczynek Francuzów: podejście geograficzne, poświecony wykorzystaniu czasu wolnego, reprezentuje geograficzne podejście w  badaniach nad wypoczynkiem. Jak pisze autor na wstępie, był to temat zaniedbany przez geografów francuskich, którzy dostrze-gali w  nim tylko aspekt sociolooiczny. Wedłucr autora czas wolny sta-nowi pole do badań dla różnych dyscyplin. Zaimuie bowiem ciągle rosnącą pozycię w  życiu i budżecie rodzin iak również implikuje zmia-ny w  przestrzeni i rrospodarce recrionów. J. Mirloup omawia zmiany dłucrości czasu wolnego, jego mieisce w  budżetach gospodarstw domo-wych, a także sposoby wypoczynku w aspekcie neograficznym. Autor wydziela typy wykorzystywanych przestrzeni, a także wskazuje na róż-ne sprzeczności (ekonomiczne, środowiskowe, socjalne), wynikające z czasu wolnego i użytkowania przestrzeni.* W  1964 r. Narodow y Instytut Statystyki i Studiów Ekonomicznych (1'INSEE) ustalił defin icję w yjazd ów  wakacyjnych, obowiązującą po dzień dzisiejszy. Do w y -jazdów  wakacyjnych zaliczane są wszystkie pobyty poza m iejscem stałego zamiesz-kania trwające pow yże j 4 dni (М. В o y  e r, 1972, Le tourisme, Edidions du Seuil, Paris, s. 9).Masowy rozwój drugich domów we Francji (w 1982 r. —  2 258 342) spowodował, iż geografowie interesują się tym zjawiskiem od wielu lat. W  omawianym tomie artykuł Drugie rezydencje we Francji pre-zentuje J. Renucci. Autorka, głównie na podstawie danych z 1982 r., analizuje ten specyficzny dla Francji fenomen w wielu płaszczyznach. Omówione zostały: wzrost ilościowy drugich domów, ich rozmieszczenie w  poszczególnych departamentach, a także wielkość, wyposażenie, czas użytkowania oraz kategorie społeczne właścicieli. W  artykule zwró-cono uwagę na konsekwencje socjoekonomiczne dla przestrzeni w iej-skich i miejskich wynikające z obecności drugich domów. Należy bo-wiem zaznaczyć, iż 41,4% wszystkich drugich domów we Francji znaj-duje się w  miastach.Artykuł nt. bazy noclegowej i regionów turystycznych prezentujeB. Barbier. W  opracowaniu tym autor analizuje —  wg departamentów — wielkość bazy turystyczno-wypoczynkowej (drugie domy, hotele, kem-pingi i pozostałe). Dane te, jak również dotyczące ruchu turystyczne-go posłużyły do przeprowadzenia zgeneralizowanej regionalizacji. B. Bar-bier dzieli Francję na cztery podstawowe regiony (nadmorski, górski, region paryski i reszta kraju), a także dokonuje ich charaktery-styk.Zupełnie inny charakter od opracowań dotychczas omówionych ma artykuł M. Bonneau zatytułowany Turyzm i wypoczynek w środowisku tolniczym We Francji. Bilans 30 lat badań geograficznych. Zaprezentowa-no w  nim cztery tematy: turyzm wiejski i jego związki z miastem, tu-ryzm wiejski w aspekcie nowej szansy dla środowiska rolniczego, za-gospodarowanie turystyczne przestrzeni rolniczych oraz turyzm wiejski a środowisko naturalne. Tematy te odzwierciedlają prowadzoną przez francuskich geografów problematykę badań. Zawarte są w  nich aktual-ny stan oraz ewolucja turyzmu na terenach rolniczych na przestrzeni ostatnich 30 lat, jak i główne prace poświęcone tej nowej funkcji gospo-darczej i społecznej w  środowisku rolniczym. Autor powołuje się na 29 pozycji bibliograficznych.Artykuł D. Clary Turyzm nadmorski. Bilans badań omawia podsta-wowe kierunki badań prowadzonych w regionach nadmorskich, począ-wszy od pierwszej pracy naukowej (robionej na stopień), a poświęco-nej wyłącznie problemom turystyki na wybrzeżach, tj. od 1963 r., do prac ostatnich z 1982 r. Autor analizuje procesy konsumpcji przestrze-ni przez turyzm, politykę zagospodarowania turystycznego terenów nad-morskich, jak również rolę turyzmu w życiu gospodarczym i społecz-nym. Różne aspekty turyzmu nadmorskiego są we Francji przedmiotem bardzo licznych opracowań. Świadczy o tym m. in. ilość cyto-wanych przez autora najważniejszych opracowań w tym zakre-sie (44).Obok turyzmu nadmorskiego, najpopularniejszym tematem badaw-czym jest turyzm górski. Badania geograficzne poświęcone przestrze-niom górskim użytkowanym turystycznie (szczególnie alpejskim) są we Francji coraz liczniejsze i różnorodne. J. Herbin w  artykule nt. podejś-cia naukowego w badaniach turyzmu górskiego dokonuje bilansu współ-czesnego stanu badań (z lat osiemdziesiątych). W  krótkich sześciu częś-ciach autor omawia kolejno: źródła statystyczne, politykę i modele za-gospodarowania turystycznego w górach, percepcję przestrzeni turys-tycznej, formy turystyki górskiej, wpływ turyzmu na życie ekonomicz-ne i społeczne a także jego związki ze środowiskiem naturalnym. Mimo iż artykuł opiera się na wybranych pracach, które ukazały się w  latach osiemdziesiątych, wykaz bibliograficzny obejmuje 72 pozycje.Dwa ostatnie opracowania poświęcone są turystyce zagranicznej. Francja jest bowiem krajem, w  którym zagraniczny ruch turystyczny odgrywa dużą rolę. Kraj ten mieści się w światowej czołówce zarówno pod względem wyjeżdżających (1982 r. —  17 min osób), jak i przyjmu-jących (1981 r. —  27,5 min osób) największą liczbę turystów.J. M. Dewailly w artykule Turystyka zagraniczna we Francji w  ko-lejnych podrozdziałach analizuje źródła statystyczne, turystykę zagrani-czną jako zjawisko masowe (ewolucję frekwencji turystycznych, rodza-je pobytów, pochodzenie zagranicznych turystów), regiony koncentracji zagranicznego ruchu turystycznego (w tym rodzaje wykorzystywanej bazy noclegowej) a także konsekwencje dla przestrzeni. Załączony w y-kaz najważniejszych prac obejmuje 19 pozycji.Artykuł G. Cazesa poświęcony jest turystycznym wyjazdom Francu-zów. Autor omawia ewolucję wyjazdów (1957— 1982), kierunki, a tak-że ekonomiczny bilans turystyczny na przestrzeni 22 lat (1960— — 1981).Do prezentowanego tomu załączony jest aneks statystyczny, opra-cowany przez Lise Coulet, zawierający podstawowe dane dotyczące francuskiej turystyki zarówno krajowej, jak i zagranicznej.Ponadto zeszyt „Revue de Géographie de Lyon" zawiera bardzo bo-gaty wykaz prac traktujących o regionie Rodan-Alpy, a także dział re- cencji oraz wspomnienie pośmiertne o Charlesie Avocat wraz z wyka-zem jego publikacji.Dzięki temu specjalnemu numerowi lyońskiego przeglądu geograficz-nego, czytelnik może sobie wyrobić pogląd na znaczenie ekonomiczne i społeczne turyzmu francuskiego, zrozumieć jego oryginalność, dostrzecrolę, jaką odgrywa w organizacji przestrzeni a także poznać wkład, któ ry wnoszą geografowie francuscy w  tę wiedzę.Dr Elżbieta D ziegieć Zakład Geografii Miast i Turyzmu Instytutu Geografii Ekonomicznej i Organizacji Przestrzeni Uniwersytetu Łódzkiego al. Kościuszki 21 90-418 ŁódźSTEPHEN L. J. S M I T H ,  1983, RECREATION GEOGRAPHY, LO NGM AN GROUP LTD., LONDON — NEW YORK, S. 220W  ramach serii wydawniczej „Themes in resource management" pu-blikowanej pod kierunkiem prof. Bruce Marshalla z Uniwersytetu W a-terloo (Ontario, Kanada) ukazała się w roku 1983 interesująca i wartoś-ciowa praca S. L. J. Smitha Geogralia rekreacji.Autor, profesor Uniwersytetu Waterloo, jest znanym specjalistą w dziedzinie geografii rekreacji, naczelnym redaktorem „Recreation Re-search Review", pisma o zasięgu międzynarodowym. Głównym przed-miotem jego zainteresowań są problemy teoretyczno-metodyczne i w tym zakresie posiada on znaczący dorobek.Recenzowana książka stanowi właściwie przegląd metod i technik przydatnych geografom w badaniach nad rekreacją. W  tym miejscu chciałbym zwrócić uwagę Czytelnika na dwie sprawy: doboru metodi sposobu ich prezentacji oraz zakresu, w jakim autor używa terminu „rekreacja".W  pierwszym przypadku rzuca się w oczy swobodne korzystanie z dorobku światowego, co jest raczej ewenementem w literaturze ame-rykańskiej. Autor koncentrując się przede wszystkim na osiągnięciach północnoamerykańskich prezentuje i omawia krytycznie propozycje me-todyczne z innych krajów w tym również socjalistycznych (głównie Związku Radzieckiego, Czechosłowacji, Polski, NRD, Bułgarii i Jugosła-wii). Szeroka znajomość literatury światowej, ograniczona jedynie ba-rierą językową (autor omawia tylko prace opublikowane po angielsku lub niemiecku), pozwoliły S. L. J. Smithowi ująć problemy metodyczne bardziej wszechstronnie, dzięki czemu wysuwane przezeń propozycje mają szerszy, ponadregionalny wymiar.Druga sprawa dotyczy stosowanego przez S. L. J. Smitha zakresuW płynęło: 10 czerwca 1985 r.

Panorama du tourisme en France, 1984, „Revue de Géographie de Lyon", vol. 59, no. 1-2

Recenzja specjalnego numeru lyońskiego przeglądu geograficznego zatytułowana: Panorama turyzmu we Francji. Publikacja została przygotowana przez geografów francuskich z okazji XXV Kongresu Międzynarodowej Unii Geograficznej, który odbył się w 1984 r. w Paryżu

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Panorama du tourisme en France, 1984, „Revue de Géographie de Lyon&quot;, vol. 59, no. 1-2

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/23637/Turyzm_II_1986_%5b76-80%5d_Dziegie%c4%87.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Panorama du tourisme en France, 1984, „Revue de Géographie de Lyon", vol. 59, no. 1-2

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Panorama du tourisme en France, 1984, „Revue de Géographie de Lyon", vol. 59, no. 1-2

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w