Kikosicka, Katarzyna

Space - Society - Economy

Polish

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Biografia dr hab. Jerzego Zygmunta Dzieciuchowicza, prof. UŁ

Katarzyna Kikosicka

Directory of Open Access Journals

Crossref

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

BIOGRAFIA DR HAB. JERZEGO ZYGMUNTADZIECIUCHOWICZA, PROF. UŁ Profesor Jerzy Zygmunt Dzieciuchowicz urodził się 19 czerwca 1943 r. w Monachium (Niemcy). Jest synem Stanisława Dzieciuchowicza oraz Józefy z domu Stachowicz. Profesor wywodzi się z rodziny robotniczej. Dyplom dojrzałości uzyskał w 1961 r. po ukończeniu XXIII Liceum Ogólnokształ-cącego w Łodzi im. ks. prof. Józefa Tischnera (mieszczącego się przy al. Marsz. J. Piłsudskiego). Po ukończe-niu szkoły średniej rozpoczął studia na kierunku geograficznym Wydziału Bio-logii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Łódz-kiego. W 1966 r. przygotował oraz obronił pracę magisterską pt. Osiedle mieszkaniowe Widzew-Zachód w Łodzi. Monografia geograficzno-ekonomiczna. Promotorem tej pracy był prof. dr hab. Ludwik Straszewicz. Bezpośrednio po uzyskaniu dyplomu magistra ze specjalnością geografia ekonomiczna rozpoczął pracę naukowo-dydaktyczną w Katedrze Geografii Ekonomicznej UŁ na stano-wisku asystenta-stażysty, a po roku na stanowisku asystenta. Od roku 1969 J. Dzieciuchowicz pracował na stanowisku starszego asystenta. Stopień doktoranauk geograficznych uzyskał na podstawie rozprawy doktorskiej przedłożoneji obronionej w 1975 r. na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi UniwersytetuŁódzkiego. Praca ta dotyczyła wewnątrzmiejskich dojazdów do pracy. Promo-torem pracy pt. Stopień rozproszenia dojazdów do pracy ludności miasta, naprzykładzie Łodzi był ówczesny promotor pracy magisterskiej prof. dr hab.Ludwik Straszewicz. Recenzentami pracy byli – prof. dr hab. KazimierzDziewoński (Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PANw Warszawie) oraz doc. dr Adam Jelonek (Instytut Geografii UniwersytetuJagiellońskiego). Za skróconą wersję rozprawy, opublikowaną w 1979 r.w ramach Studiów Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PANhttp://dx.doi.org/10.18778/1733-3180.13.0212 Katarzyna Kikosicka  pt. Rozkłady przestrzenne dojazdów do pracy ludności wielkiego miasta (na przykładzie Łodzi) został nagrodzony przez Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki (1980 r.). Po uzyskaniu stopnia doktora Nauk Geogra-ficznych Profesor pracował na stanowisku asystenta, z kolei (po zmianach organizacyjnych) ‒ adiunkta w Katedrze Geografii Ekonomicznej, a następnie w Zakładzie Lokalizacji Produkcji i Gospodarki Przestrzennej. Później został adiunktem w Zakładzie Geografii Usług i Studiów Ludnościowych UŁ. W latach 1982‒1990 prof. J. Dzieciuchowicz pełnił funkcję kierownika Labora-torium Technik Graficznych i Obliczeniowych w Instytucie Geografii Ekono-micznej i Organizacji Przestrzeni Uniwersytetu Łódzkiego. Rozprawa habilitacyjna profesora pt. Determinanty demograficzne i spo-łeczno-ekonomiczne redystrybucji przestrzennej ludności aglomeracji miejskich. Przykład aglomeracji łódzkiej została obroniona w 1996 r. w Instytucie Geogra-fii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN w Warszawie. Funkcję recenzen-tów w przewodzie habilitacyjnym sprawowali prof. dr hab. Piotr Korcelli (Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN), prof. dr hab. J. Witkowski (Szkoła Główna Handlowa) oraz prof. dr hab. Robert Rauziński (Uniwersytet Śląski w Opolu). Recenzentem wydawniczym pracy był prof. dr hab. Andrzej Gawryszewski. Od 1997 r. Profesor kierował Zakładem Studiów Ludnościowych i Gospodarki Przestrzennej, a następnie od 2000 r. do 30.09.2013 r. Katedrą Gospodarki Przestrzennej i Planowania Przestrzennego Uniwersytetu Łódzkiego (ryc. 1). Obecnie posiada tytuł naukowy dr hab. i pracuje na stanowisku profesora nadzwyczajnego. W 2013 r. przeszedł na emeryturę, jednocześnie pracując na część etatu w Katedrze Studiów Ludnościowych i Badań nad Usługami (dawna Katedra Gospodarki Przestrzennej i Planowania Przestrzennego).  Ryc. 1. Ścieżka zawodowa prof. J. Dzieciuchowicza Źródło: opracowanie własne Katedra Geografii Ekonomicznej  Zakład Lokalizacji Produkcji iiGospodarki Przestrzennej Laboratorium Technik Graficznych iiObliczeniowych  woInstytucie Geografii Ekonomicznej iiOrganizacji Przestrzeni Zakład Studiów Ludnościowych  iiGospodarki Przestrzennej Katedra Gospodarki Przestrzennej iiPlanowania Przestrzennego Biografia dr hab. Jerzego Zygmunta Dzieciuchowicza, prof. UŁ 13 W latach 1976–1977 Profesor przebywał na czteromiesięcznym stażu naukowym w Instytucie Geografii Uniwersytetu Aix-Marseille we Francji. Prowadził tam wykłady z geografii społeczno-ekonomicznej Polski oraz geografii ludności i osadnictwa. Profesor zgłębiał tam wiedzę dotyczącą najnow-szych badań prowadzonych we Francji w zakresie geografii ludności oraz osadnictwa. Zapoznawał się także z aktualnymi problemami planowania przestrzennego regionu Marsylii, Paryża, Grenoble oraz tzw. Wielkiej Delty. Pobyt w Marsylii miał dla Profesora przełomowe znaczenie, jeżeli chodzi o zainteresowania naukowe. Odbyty staż naukowy oraz nawiązane kontaktynaukowe zaowocowały późniejszym opublikowaniem wielu artykułów doty-czących polonii francuskiej oraz współautorstwem Atlasu Polonii Francuskiej.Krótsze misje naukowe odbył w ośrodkach geograficznych w Lyonie (Francja),Lille (Francja), Tbilisi (Gruzja) oraz Portsmouth (Wielka Brytania) – ryc. 2.Rezultatem odbytych przez profesora krótszych i dłuższych wyjazdów orazstażów naukowych było m.in.: pogłębianie wiedzy, wymiana doświadczeń orazpoznawanie nowoczesnych programów dydaktycznych, a także prezentacjadorobku naukowego.Ryc. 2. Wyjazdy zagraniczne Profesora J. Dzieciuchowicza Źródło: opracowanie własne 14 Katarzyna Kikosicka Na uwagę zasługuje także dbałość Profesora J. Dzieciuchowicza o integrację środowiska geografów, zwłaszcza młodych pracowników naukowych. Świadczą o tym zorganizowane przez Profesora konferencje naukowe. J. Dzieciuchowiczbył organizatorem lub współorganizatorem wielu międzynarodowych orazkrajowych konferencji, zjazdów oraz seminariów naukowych (1975, 1978, 1990,1995, 1999, 2000, 2002, 2004, 2007, 2010), pełniąc rolę ich sekretarza nauko-wego, wiceprzewodniczącego lub przewodniczącego.Profesor uczestniczył także aktywnie w pracach wydziałowych, uniwersy-teckich komisji oraz rad. Uczestniczył m.in. w pracach: Komisji Nagród i Odznaczeń WNG, Komisji Badań i Finansów WNG, Komisji Dydaktycznej WNG, Komisji Wyborczej WBNZ UŁ, Rady Programowej Kierunku Gospo-darka Przestrzenna WNG i WZ UŁ, Rady Bibliotecznej UŁ, Rady Bibliotecznej WNG UŁ, senackiej Komisji Dyscyplinarnej dla pracowników naukowo- -dydaktycznych UŁ, czy Kolegium Elektorów UŁ. J. Dzieciuchowicz zorgani-zował współpracę Katedry Gospodarki Przestrzennej i Planowania Przestrzen-nego UŁ z wieloma instytucjami, biurami oraz jednostkami samorządowymi,towarzystwami i przedsiębiorstwami. Wśród wielu instytucji wymienić możnam.in.: Biuro Planowania Przestrzennego Województwa Łódzkiego, RegionalnyOśrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Łodzi, Instytut Europejski, Cen-tralne Muzeum Włókiennictwa, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Kinema-tografii w Łodzi, Towarzystwo Naukowe Nieruchomości, Kopalnia WęglaBrunatnego „Bełchatów”, czy Elektrownia „Bełchatów”.Poza działalnością naukowo-badawczą prof. J. Dzieciuchowicz od połowy lat 90. prowadził działalność redakcyjną czasopism naukowych. W latach 1996–1997 był sekretarzem Redakcji Naukowo-Dydaktycznej Folia Geographica UŁ,następnie w latach 1997–1999 został członkiem Rady Redakcyjnej tego czaso-pisma. W latach 2000–2012 pełnił funkcję redaktora naczelnego Redakcji Nau-kowo-Dydaktycznej Folia Geographica Socio-Oeconomica, zaś od 2001 r. jestczłonkiem Rady Konsultacyjnej Geographia Polonica Wydawnictwa InstytutuGeografii i Zagospodarowania Przestrzennego Polskiej Akademii Nauk. Prof.J. Dzieciuchowicz jest również od 2002 r. redaktorem naczelnym czasopismawydawanego w Katedrze Gospodarki Przestrzennej i Planowania PrzestrzennegoUŁ pt. Space‒Society‒Economy (Przestrzeń‒Społeczeństwo–Gospodarka).W ramach serii wydawniczej monografii naukowych Redakcji Naukowo- -Dydaktycznej Folia Geographica Socio-Oeconomica J. Dzieciuchowicz zreda-gował około 20 prac, natomiast w przypadku czasopisma „Folia GeographicaSocio-Oeconomica” był redaktorem naukowym 10 tomów. Oprócz czasopismoraz serii wydawniczych Profesor recenzował wiele prac zbiorowych, w tymhabilitacje oraz doktoraty. J. Dzieciuchowicz był członkiem PTG (w latachBiografia dr hab. Jerzego Zygmunta Dzieciuchowicza, prof. UŁ 15 1972–1975 pełnił funkcję sekretarza, a w 1987 r. – prezesa Oddziału Łódz-kiego). W latach 1996–1998 był również członkiem zespołu badawczego Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN. J. Dzieciuchowicz realizował swoje prace badawcze z skali globalnej, regio-nalnej, a także lokalnej, kładł przy tym nacisk zarówno na płaszczyznę poznawczą, jak i teoretyczno-metodologiczną. Badania prowadzone przez Profesora J. Dzieciuchowicza wchodzą w zakres geografii ludności, geografii społecznej, geografii miast, geografii usług, a także geografii regionalnej, gospodarki przestrzennej i planowania przestrzennego. Zrealizowane przez Profesora prace badawcze obejmują cztery główne nurty badawcze. Pierwszy z nich dotyczy przestrzennych procesów oraz struktur demograficznych i spo-łecznych w miastach, aglomeracjach oraz regionach miejskich, w tym proble-matyki definitywnych i wahadłowych migracji ludności, a także ewolucji przestrzennej i demograficzno-społecznej emigracji polskiej we Francji. Drugi nurt badawczy dotyczy stanu oraz rozwoju przestrzennego, struktury, walory-zacji oraz typologii przestrzennej budownictwa mieszkaniowego oraz rejonizacji warunków środowiska mieszkaniowego w ośrodkach i regionach miejskich. Natomiast do trzeciego nurtu należą studia nad kierunkami i czynnikami przemian struktury przestrzennej usług. Czwarty nurt reprezentują studia odnoszące się do Łodzi i regionu łódzkiego. Do najważniejszych badawczych osiągnięć teoretycznych J. Dzieciuchowicza należy autorstwo kognitywnej teorii zachowań migracyjnych oraz teorii migracji bazującej na koncepcji kapitału ludzkiego. Wśród wszystkich opracowań publikowanych przez Profesora ogromną rolę odgrywają prace dotyczące Łodzi oraz regionu łódzkiego (ponad 60 publikacji). J. Dzieciuchowicz był współautorem wielu publikacji, wśród których należywymienić: Zarys monografii województwa łódzkiego, S. Liszewski  (red.) (2001) czy Struktury i procesy kształtujące łódzki region społeczno-gospodarczy, A. Jewtuchowicz, A. Suliborski (red.) (2002), Rola wyznań religijnych w kształ-towaniu przestrzeni miejskiej Łodzi, J. Dzieciuchowicz (red.) (2004), Łódź.Monografia miasta wersja polska S. Liszewski (red.) (2006) oraz angielsko-języczna (2009). Należy także pamiętać o kilku wydaniach Atlasu Miasta Łodzi(wersja polskojęzyczna i angielskojęzyczna). W ciągu kilkudziesięciu latProfesor zajmował się badawczo budownictwem mieszkaniowym oraz warun-kami mieszkaniowymi, czego wynikiem była m.in. monografia pt. Środowiskomieszkaniowe wielkiego miasta. Przykład Łodzi (2011). Zainteresowanianaukowe skupiały się również na usługach, czego przykładem były: redakcjai współautorstwo trzech monografii naukowych pt. Usługi rynkowe w Łodziw okresie transformacji (2005), Usługi nierynkowe w przestrzeni miejskiej Łodzi(2006) i Usługi dla producentów i biznesu w przestrzeni wielkomiejskiej.16 Katarzyna Kikosicka Przykład Łodzi (2009), a także autorstwo publikacji Wielkie centrum handlowe w przestrzeni miejskiej i podmiejskiej. Manufaktura w Łodzi i Ptak w Rzgowie (2012) oraz Handel w przestrzeni wielkomiejskiej. Przykład Łodzi (2013). W całokształcie działalności naukowo-badawczej J. Dzieciuchowicza ważną dziedzinę stanowiły opracowania aplikacyjne. Profesor był autorem ponad 20 prac aplikacyjnych, prowadzonych w głównej mierze na potrzeby planowania przestrzennego. Przykładem mogą być m.in.: studia inwentaryzacji urba-nistycznej czy projekty badawcze: centralne, międzyresortowe i KBN. Profesor był autorem lub współautorem ekspertyzy dla potrzeb polityki mieszkaniowej na obszarze Bełchatowskiego Okręgu Przemysłowego (1984), ekspertyzy z zakresu polityki regionalnej dotyczącej zachowań migracyjnych ludności byłego województwa łódzkiego (1996), diagnozy potrzeb mieszkaniowych przygoto-wanych w ramach Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Łodzi (1998), prognozy demograficznej Sieradza na lata 1998‒ 2020 (1998), ekspertyzy funkcjonowania szlaku komunikacyjnego Łódź‒ Pabia-nice‒Dobroń (2000), czy studium zróżnicowania demograficznego regionu łódzkiego (2001–2002). Intensywnej oraz owocnej pracy naukowo-badawczej towarzyszyła praca dydaktyczna. Profesor prowadził zajęcia dydaktyczne głównie na kierunku geograficznym Uniwersytetu Łódzkiego m.in. z podstaw geografii społeczno- -ekonomicznej, geografii ludności, teorii regionalizacji ekonomicznych orazmetod analizy regionalnej, jak również metod kartografii społeczno-ekono-micznej, metod analiz przestrzennych i wybranych problemów rozwojuaglomeracji łódzkiej. W czasie swojej działalności naukowej profesor J. Dzie-ciuchowicz wypromował 131 magistrów. Był także promotorem 6 pracdoktorskich. Do grona doktorantów wypromowanych przez profesora należą:dr Stanisław Mordwa, dr Lidia Groeger, dr Anna Janiszewska, dr KarolinaDmochowska-Dudek oraz dr Wioletta Kucina i dr Paulina Tobiasz-Lis. W czasieswojej kariery naukowej profesor wydał dotychczas 196 publikacji. Szereg pracukazało się w renomowanych czasopismach zagranicznych (m.in. L’EspaceGeographique) oraz krajowych (m.in. Geographia Polonica czy PrzeglądGeograficzny). Największa liczba publikacji dotyczyła procesów, strukturdemograficznych oraz społecznych, a także migracji (ok. 60), środowiskamieszkaniowego (ok. 30) oraz usług (ok. 30). Profesor jest także autorem 47plansz w pięciu atlasach oraz sześciu opisów do plansz.Rzetelna oraz owocna praca naukowo-badawcza oraz dydaktyczno-wycho-wawcza Profesora została uhonorowana wieloma nagrodami naukowymi. W1977 uzyskał nagrodę indywidualną Rektora Uniwersytetu Łódzkiego za opublikowanie studium pt. Szczegółowa rejonizacja warunków mieszkaniowych ludności Łodzi w roku 1970. W roku 1980 Profesor został odznaczony nagrodą Biografia dr hab. Jerzego Zygmunta Dzieciuchowicza, prof. UŁ 17 indywidualną Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki za książkę pt. Rozkłady przestrzenne dojazdów do pracy ludności wielkiego miasta (na przy-kładzie Łodzi). W 1992 r. otrzymał nagrodę indywidualną Rektora UŁ za cykl trzech opublikowanych artykułów, omawiających przestrzenne struktury i pro-cesy demograficzne w aglomeracji łódzkiej. J. Dzieciuchowicz uzyskał cztery nagrody zespołowe za prace pt.: Problemy geografii nasielenija i prostran-stwiennoj organizacji (1984), Transformacja społeczno-ekonomiczna Polski Środkowej (1998), Atlas Polonii Francuskiej (2002) oraz Łódź – monografia miasta (2010). Za współautorstwo w publikacji Atlasu Miasta Łodzi Profesor został uhonorowany nagrodą Ministra Infrastruktury (2004). W roku 2004 Rada Miejska w Łodzi przyznała J. Dzieciuchowiczowi odznakę „Za Zasługi dla Miasta Łodzi”. W czasie swojej pracy naukowo-badawczej Profesor został wyróżniony także złotą odznaką Uniwersytetu Łódzkiego (1987), Złotym Krzyżem Zasługi (1988) oraz medalem UŁ w służbie społeczeństwu i nauce (1997) i Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2007). Profesor pozostaje w szczęśliwym związku małżeńskim. Ma dwoje dzieci. Życie rodzinne jest niezwykle cenione i celebrowane przez niego. Poza licznymi zainteresowaniami naukowymi profesor interesuje się także podróżami (choć dziś ich znaczenie jest znacznie mniejsze), literaturą, muzyką, a także filmem. J. Dzieciuchowicz posiada uprawnienia przewodnika górskiego oraz sternikajachtowego.LITERATURA Dzieciuchowicz J., 1995, Biogram naukowy: Jerzy Dzieciuchowicz [w:] Liszewski S. (red.), Geografia osadnictwa i ludności w niepodległej Polsce, lata 1918‒1993, t. III, Badacze, PTG, Komisja Geografii Osadnictwa i Ludności, Łódź, s. 26‒28. Dzieciuchowicz J., 1995, Determinanty demograficzne i społeczno-ekonomiczne redy-strybucji przestrzennej ludności aglomeracji miejskich (przykład aglomeracji łódzkiej), Wydawnictwo UŁ, Łódź, 224 s. Dzieciuchowicz J.Z., 2012, Bibliografia naukowa profesora J. Dzieciuchowicza [rozm. przepr. Kikosicka K., Łódź, 2012, materiały własne]. Strona Katedry Studiów Ludnościowych i Badań nad usługami, http://kgpipp.geo.uni. lodz.pl/index.php [dostęp 10 listopada 2013]. MGR KATARZYNA KIKOSICKA Uniwersytet Łódzki  Wydział Nauk Geograficznych Katedra Studiów Ludnościowych i Badań nad Usługami e-mail: kikosicka.k@gmail.com

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/22013/0_16_%5b11%5d-17_Kikosicka.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Biografia dr hab. Jerzego Zygmunta Dzieciuchowicza, prof. UŁ

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Directory of Open Access Journals

Crossref

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biografia dr hab. Jerzego Zygmunta Dzieciuchowicza, prof. UŁ

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Directory of Open Access Journals

Crossref

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w