Druk materiałów sfinansowano ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa
Wyższego w ramach projektu „Kreator innowacyjności – wsparcie innowacyjnej
przedsiębiorczości akademickiej”

Katner, Wojciech Jan

Trzmielak, Dariusz

Polish

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

5  Wprowadzenie   Z satysfakcją przekazujemy Czytelnikom zebrane w jednym dziele opraco-wanie zagadnień dotyczących zarządzania własnością intelektualną, transferu oraz komercjalizacji wyników badań naukowych i nowoczesnych technologii. Wspólnym mianownikiem dla każdego z odrębnych zagadnień, mających wła-snych autorów jest potrzeba ochrony własności dóbr niematerialnych, do jakich należą dobra intelektualne objawiające się w odkryciach naukowych i w coraz to nowych pomysłach technologicznych, wdrażanych następnie do gospodarki. Dzięki temu staje się ona innowacyjna. Z kolei, innowacyjna gospodarka stano-wi obecnie o sile ekonomicznej państw, które na niej opierają swój postęp, no-woczesność i dobrobyt. Powszechnie już dzisiaj wiadomo, że pomyślna przy-szłość czeka te kraje i narody, które skierowały swoją uwagę i przeznaczyły środki finansowe na rozwój gospodarki opartej na wiedzy. Aspektom zarząd-czym i ekonomicznym w tych przedsięwzięciach muszą towarzyszyć korzystne i dobrze przygotowane rozwiązania prawne i organizacyjne.  Przedstawiana publikacja stara się połączyć te aspekty i dlatego składa się z czterech części, z których każda zawiera dwa rozdziały. Pierwsza część, pt. „Problemy ochrony własności intelektualnej i transferu wyników badań na-ukowych do przemysłu” obejmuje dwa rozdziały. Skupiają one uwagę na mo-delach komercjalizacji i transferu technologii oraz na strategiach transferu wła-sności intelektualnej (IP) do przemysłu, odnosząc się do modeli ochrony tej wła-sności na uczelniach polskich, innych krajów europejskich i w USA. Są tu omó-wione definicje i wybrane modele komercjalizacji i transferu technologii, a wśród nich zasługujący na szczególną uwagę model komercjalizacji technolo-gii, uwzględniający proces zarządzania własnością intelektualną. W dalszej ko-lejności przedstawione są modele komercjalizacji, uwzględniające podział ko-rzyści ekonomicznych na uczelniach amerykańskich i europejskich. W ramach części praktycznej przedstawiono sześć uczelni (cztery amerykańskie i dwie eu-ropejskie) i ich systemy zarządzania własnością intelektualną, w celu komercja-lizacji wyników badań i zdobytej wiedzy. W drugim rozdziale przedstawione zo-stały również wnioski płynące z mechanizmów zarządczych wdrożonych na uczelniach amerykańskich, w Wielkiej Brytanii i w Hiszpanii.  Druga część prezentowanej monografii obejmuje zagadnienia prawne ochrony własności intelektualnej na uczelniach, z uwzględnieniem problemów praw autorskich w Internecie. W Polsce kwestie twórczości pracowniczej oraz modelu ochrony dóbr niematerialnych na uczelniach, są dopiero od niedawna przedmiotem szerszej dyskusji. W szczególności dotyczy to stworzenia wynalaz-6 ku. Autorka trzeciego rozdziału rozważa sytuacje powstania bezwzględnego prawa podmiotowego dającego możliwość wyłącznego korzystania z wynalazku. Prawo do wynalazku pracowniczego oraz sytuacje udzielania licencji na korzy-stanie z wynalazku powstałego przy pomocy przedsiębiorcy są analizowane na gruncie prawa polskiego i innych państw europejskich. Walor poznawczy trze-ciego rozdziału wskazują przykłady rozwiązań przyjętych w uczelniach polskich w odniesieniu do pracowniczego utworu naukowego. Końcowe rozważania trzeciego rozdziału są ściśle powiązane z zarządzaniem prawami własności przemysłowej i komercjalizacją przedstawioną w części pierwszej publikacji, przy czym decyzje komercjalizacyjne prezentowane są na podstawie obowiązu-jących uregulowań prawnych. Istotne jest też zwrócenie uwagi na zaawanso-wane prace legislacyjne, zmierzające wkrótce do powiązania źródła finansowa-nia prac badawczych z późniejszą własnością wyników tych badań.  Rozdział czwarty stanowi reakcję na gwałtownie rosnące znaczenie praw au-torskich i ochronę wartości intelektualnych w związku z posługiwaniem się In-ternetem. Autor przedstawia naruszenia, których przedmiotem są oznaczenia odróżniające umieszczone w nazwie domenowej. Usługi internetowe, w szcze-gólności system WWW stał się sposobem nieuczciwej walki konkurencyjnej, mającej w poważnym stopniu na celu wprowadzenie w błąd co do tożsamości przedsiębiorcy. Dlatego problematyka nieuczciwego wykorzystania narzędzi internetowych w walce konkurencyjnej, dokonywaniu transakcji handlowych oraz komercjalizacji kończy część drugą publikacji przedstawioną przez specjali-stów z prawa własności intelektualnej i przemysłowej.  Cześć trzecia monografii objaśnia zagadnienia transferu wiedzy w progra-mach edukacyjnych z przedsiębiorczości i komercjalizacji technologii. Swoje doświadczenia przedstawia kadra zarządzająca programami edukacyjnymi: The Chartered Institute of Marketing w Londynie oraz wspólny program Master of Science in Science Comercialization Uniwersytetów w Austin i w Łodzi. Ame-rykańsko-polskie spojrzenie na profesjonalizację edukacji poprzez transfer wie-dzy z USA i Wielkiej Brytanii ma związek z pierwszymi dwiema częściami niniej-szego opracowania, poprzez rozwinięcie problemów ochrony własności intelek-tualnej dla uzyskiwania przewagi konkurencyjnej osób, organizacji, krajów i ich gospodarek. Z tego powodu rozdział piąty pt. „Międzynarodowe kwalifikacje profesjonalne. Standardy, problemy jakości i transferu wiedzy” jest przykładem poszukiwania, identyfikowania i wdrażania dobrej wiedzy, wychodząc od rynku (pracowników i pracodawców), określania standardów i sposobów ich osiągania i weryfikacji, dążąc do transferu wiedzy między uczestnikami i organizacjami innowacyjnymi. Rozdział szósty prezentowany jest przez dyrektorów amerykań-skiego i polsko-amerykańskiego programu studiów magisterskich z komercjali-zacji wiedzy i technologii (Intellectual Property Challanges in Replicating an 7  American Graduate Program in Poland. Experiences, Perspectives, and Lessons Learned). Jego głównym zadaniem jest ukazanie spektrum problemów własno-ści intelektualnej podczas transferu wiedzy i najlepszych praktyk z uczelni ame-rykańskiej do warunków polskich. Autorzy i wieloletni zarządzający programami edukacyjnymi w USA i w Polsce objaśniają istotne bariery i stymulanty dla współpracy dwóch uczelni na płaszczyznach edukacyjnej, prawnej i kompeten-cyjnej. Otwarcie Polski na gospodarkę światową stwarza wiele zalet współpracy międzynarodowej w dziedzinie transferu wiedzy. Dostrzeżenie problemów i ich rozwiązanie staje się kluczowym aspektem transferu wiedzy i wdrażania najlep-szych zagranicznych praktyk, co próbuje się umiejętnie zaprezentować w szó-stym rozdziale.  Część czwarta, to rozważania na temat strategii przedsiębiorstw w zakresie własności intelektualnej oraz internacjonalizacji małych i średnich firm, które posiadają prawa do patentu. Opracowania w tej części są oparte na wiedzy i doświadczeniach naukowców z Polski i Holandii. Współczesne przedsiębior-stwa coraz częściej muszą zwracać uwagę na konieczność ochrony własności intelektualnej wytworzonej przez ich pracowników i wiedzy jaką zgromadziły. Zagadnienie jest szczególnie ważne w małych i średnich firmach. Dlatego dużym walorem publikacji jest przedstawienie obecnych tendencji w zakresie ochrony praw własności intelektualnej na świecie, w Europie, w tym także w Polsce, a także pokazanie aktualnych zagrożeń bezpieczeństwa własności intelektualnej oraz korzyści wynikających z jej ochrony. W rozdziale siódmym przedstawiono wiele strategii związanych z ochroną własności intelektualnej, które mogą być wykorzystywane przez współczesne przedsiębiorstwa w celu zabezpieczenia ważnych zasobów strategicznych. Z kolei, rozdział ósmy obejmuje analizę teo-retyczną i empiryczną podejmowania wysiłków w celu ochrony własności prze-mysłowej małych i średnich firm (Patent Strategies of Small High-tech Firms in a Broader Context: the Case of International Learning). Zaprezentowany w tym rozdziale model empiryczny jest przykładem możliwych strategii patentowania albo konkurowania na rynku bez ochrony intelektualnych zasobów przez firmy określane mianem spin-off. Przedstawiona publikacja jest następnym przejawem korzyści, jakie w dotąd mało znanej, a niezwykle praktycznie istotnej dla gospodarki dziedzinie komer-cjalizacji nowoczesnych technologii - z punktu widzenia ochrony praw własności intelektualnej - przyniosła współpraca amerykańsko-polska, zaczęta w 2003 r. zawarciem umowy między Uniwersytetem Teksańskim w Austin a Uniwersyte-tem Łódzkim w ramach tzw. programu offsetowego Polski i USA. Wtedy też powstały w UŁ studia podyplomowe o komercjalizacji high-tech, pierwsze w Polsce, prowadzone wspólnie z Instytutem IC2 Uniwersytetu w Austin.  8 Mamy nadzieję, że monografia okaże się przydatna w dalszych badaniach naukowych i wzbudzi zainteresowanie przedsiębiorców, zwłaszcza z dziedziny rozwiniętych technologii.  Prof. zw. dr hab. Wojciech J. Katner b. Dyrektor Amerykańsko-Polskiego Programu Offsetowego,  Uniwersytet Teksański – Uniwersytet Łódzki  Dr Dariusz Trzmielak b. Dyrektor Centrum Innowacji, Amerykańsko-Polski Program  Offsetowy, Uniwersytet Teksański – Uniwersytet Łódzki 

Wprowadzenie

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/21365/1/5_komercjalizacja-wiedzy-i-technologii-a-wlasnosc-intelektualna.pdf

Wprowadzenie

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)