Andrysiak, Ewa

Obała, Ewa

Acta Univeristatis Lodziensis Folia Librorum

Polish

Ewa Andrysiak

Ewa Obała

Crossref

Nowe Ogólnopolskie Forum Bibliotek Pedagogicznych „Czytelnictwo – nowa jakość” (Kraków, 16–17 czerwca 2016 r.)

Directory of Open Access Journals

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS 
FOLIA LIBRORUM 1 (24), 2017 
ISSN 0860-7435 
Ewa Andrysiak 
Katedra Informatologii i Bibliologii 
Uniwersytet Łódzki 
e-mail: eandrysiak@kp.kalisz.pl 
Ewa Obała 
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa  
im. Prezydenta S. Wojciechowskiego w Kaliszu 
e-mail: ewa132@autograf.pl 
Nowe Ogólnopolskie Forum Bibliotek 
Pedagogicznych „Czytelnictwo – nowa jakość” 
(Kraków, 16–17 czerwca 2016 r.) 
DOI: http://dx.doi.org/10.18778/0860-7435.24.11 
Po raz czwarty w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej im. Hugona 
Kołłątaja w Krakowie odbyło się w dniach 16–17 czerwca 2016 r. (pod nieco 
zmienioną nazwą) tak ważne dla środowiska nauczycieli bibliotekarzy Nowe 
Ogólnopolskie Forum Bibliotek Pedagogicznych1. Jego temat Czytelnictwo  
– nowa jakość, znakomicie wpasowuje się w Narodowy Program Rozwoju 
Czytelnictwa wyznaczony na lata 2016–2020. Zgodnie z planem Ministerstwa 
Edukacji Narodowej ma on m.in. poszerzyć zakres działań bibliotek pedago-
gicznych, by jeszcze intensywniej pełniły one rolę placówek organizujących 
i prowadzących wspomaganie szkół. 
W forum udział wzięli przedstawiciele 34 bibliotek pedagogicznych oraz 
5 ośrodków i instytucji naukowych. W progu biblioteki witała ich uczennica 
w stroju krakowskim. W holu placówki prezentowana była wystawa ekslibrisu 
                                                 
1 Poprzednie edycje odbywały się pod nazwą: Ogólnopolskie Forum Bibliotek Pedagogicznych. 
[ 
E w a  A n d r y s i a k ,  E w a  O b a ł a  
 
[150] 
polskiego zorganizowana dla uczczenia 500-lecia ekslibrisu polskiego, pokazująca 
historię znaków własnościowych, których motywem przewodnim była książka. 
Organizatorem konferencji była Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka 
w Krakowie, honorowym patronatem spotkanie objął Jacek Krupa (Marsza-
łek Województwa Małopolskiego), a po powitaniu uczestników spotkania 
przez Annę Piotrowską (dyrektor PBW), otwarcia dokonała Agata Suszczyń-
ska (zastępca dyrektora Departamentu Edukacji i Kształcenia Ustawicznego 
Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego), która mówiła m.in. 
o projekcie „Małopolska chmura edukacyjna”, mającym pobudzić do współ-
pracy wiele ośrodków oświatowych, w tym biblioteki pedagogiczne, by wy-
pracować nowy wymiar nauczania. 
Panel pierwszy konferencji poprowadził prof. Zdzisław Pietrzyk (dyrek-
tor Biblioteki Jagiellońskiej), a wykłady zainaugurował gość honorowy forum, 
prof. Jacek Wojciechowski (długoletni dyrektor Wojewódzkiej Biblioteki Pu-
blicznej w Krakowie oraz wykładowca w Instytucie Informacji Naukowej 
i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie). Tematem 
jego wystąpienia był Stan czytelnictwa i komunikacji cyfrowej . J. Wojciechowski 
przybliżył wyniki badań, wskaźniki i porównania dowodzące, iż skala czytel-
nictwa w Polsce nie odbiega zbyt od norm europejskich. Podkreślił również, 
że czytanie tekstów w Internecie osłabia percepcję, dlatego do prawidłowego 
rozwoju człowieka i jego kształcenia konieczna jest tradycyjna książka. Drugi 
gość honorowy Janusz Kostecki (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie), 
przedstawił referat Czytelnictwo książek w Polsce. Jak «czytać» wyniki badań . 
Wypowiedź ta obejmowała zagadnienia związane z techniką badań czytelni-
czych, opracowywanymi sondażami oraz interpretacją statystycznych wyni-
ków czytelnictwa Biblioteki Narodowej. Kolejną prelegentką była Sylwia  
Czacharowska (dyrektor Warmińsko-Mazurskiej Biblioteki Pedagogicznej 
w Olsztynie), która w wystąpieniu Czytanie – tradycja a współczesność na pod-
stawie analiz i statystyk czytelnictwa lektur w szkołach oraz osobistych do-
świadczeń postawiła tezę, że to od szkoły zależy kultura czytania, a także 
kwestia, czy kultura książki przetrwa. S. Czacharowska stwierdziła, że szkoła 
powinna uczyć i wychowywać, ale też przy zmianach cywilizacyjnych we 
współczesnym świecie powinna opierać się na książce i wychodzić z ini-
cjatywą jej powrotu. W dyskusji na koniec panelu odniesiono się m.in. do za-
kupów tradycyjnych książek ze środków Narodowego Programu Rozwoju 
Czytelnictwa, sondażowych badań czytelnictwa, braku ich wiarygodności 
i zachowania ostrożności w badaniach. 
Moderatorem drugiego panelu był dr hab. Andrzej Kaliszewski (Instytut 
Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagielloń-
skiego), zaś pierwsza z komunikatem pt. Edukacja czytelnicza, promocja czytelni-
N o w e  O g ó l n o p o l s k i e  F o r u m  B i b l i o t e k…  
 
[151] 
cza w działaniach Ośrodka Rozwoju Edukacji w latach 2014–2016 wystąpiła 
Agnieszka Pietryka, koordynator współpracy w sieci na rzecz promocji czy-
telnictwa. Referentka przedstawiła działania wdrażane w bibliotekach pedago-
gicznych i w ośrodkach doskonalenia nauczycieli w ostatnich latach, a wśród 
nich: lobbing na rzecz wizerunku bibliotek w środowisku edukacyjnym, anga-
żowanie się książnic w ogólnopolskie wydarzenia i akcje edukacyjne, różnego 
rodzaju szkolenia, sieci współpracy i samokształcenia oraz wspomagające ma-
teriały edukacyjne i publikacje. Doktor Magdalena Wójcik (Instytut Informacji 
Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego) omawiała  
Nowe pomysły na promocję czytelnictwa – stan badań i przykłady dobrych praktyk. 
Prelegentka przeprowadziła analizę na temat metod i technik promocji czytel-
nictwa, przytaczając przy tym wiele ciekawych przykładów wdrażanych 
w polskich i zagranicznych bibliotekach, m.in.: powszechne akcje popularyzu-
jące książkę (np. Cała Polska Czyta Dzieciom, Narodowe Czytanie, Noc Bi-
bliotek), imprezy plenerowe i biblioteczne (np. Odjazdowy Bibliotekarz, czy-
telniane pikniki rodzinne), konkursy, wystawy, dyskusyjne kluby książki, gry, 
promocje w mediach społecznościowych; podkreśliła, że promocja działań 
biblioteki nie ogranicza się tylko do jej czytelników. Kolejna wypowiedź, 
Aleksandry Więk (Biblioteka Główna Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN 
w Krakowie), dotyczyła Znaczenia i form promowania czytelnictwa w bibliotece 
uczelnianej na przykładzie Biblioteki Głównej Uniwersytetu Pedagogicznego w Kra-
kowie. Referentka proponowała słuchaczom opracowywanie planów działania 
bibliotek na rzecz promocji czytelnictwa oraz korzystanie przy tym z najnow-
szych innowacji technologicznych, takich jak: internetowe blogi, serwisy spo-
łecznościowe i inne aplikacje, przedstawiła również, w jaki sposób radzi sobie 
w tej kwestii Biblioteka Główna UP. Kontynuując zagadnienie, dr Dagmara 
Kawoń-Noga (dyrektor Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Opolu; 
Wyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu), omówiła Wybrane zagadnienia kultu-
ry czytelniczej nauczycieli – w świetle badań przeprowadzonych w województwie opo l-
skim. Z przedstawionych przez nią wyników analiz widać, że przedstawiciele 
tej grupy zawodowej plasują się na wyższym poziomie niż inni Polacy, czytają 
przede wszystkim beletrystykę, a z literatury branżowej: pedagogikę i metody-
kę; są też najlepszymi sprzymierzeńcami w działaniach promocji czytelnictwa 
wśród dzieci i młodzieży. Na temat Wspomagania do czytania wypowiadała się 
Maja Wilczewska-Wojczyszyn (Wojewódzki Ośrodek Metodyczny Biblioteki 
Pedagogicznej w Gorzowie Wielkopolskim). Referentka omówiła wiele spo-
sobów promowania literatury i kształtowania nawyków czytelniczych, które 
mogą pomóc przy wspomaganiu szkół i placówek oświatowych, a wśród nich: 
warsztaty pod hasłami „Skąd się bierze książka?”, „Papierowy teatr Kamishi-
bai”, „Gimnastyka głów” czy „Gąsienica bawi i uczy”. Dała także przykłady 
E w a  A n d r y s i a k ,  E w a  O b a ł a  
 
[152] 
form promowania czytelnictwa w gorzowskim WOM: Klub Czytających Ro-
dzin „Przystanek Czytankowo” i „Bajkownia”; projekt „Z książką w miasto”, 
czyli czytanie w różnych formach i różnych miejscach; np. na stadionach, 
skwerach, w tramwajach, na schodach lub w galeriach handlowych czy czyta-
nie w nocy („Nocnym szlakiem kulturalnym”). Ostatnia w tym panelu wystą-
piła Dorota Fortuna (Biblioteka Narodowa w Warszawie), zapoznając uczest-
ników forum z Academicą – cyfrową wypożyczalnią międzybiblioteczną publikacji 
naukowych. Projekt realizowany w latach 2010–2014 przez Bibliotekę Narodo-
wą, której partnerem była Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa działa 
nadal i otwarty jest dla bibliotek na terenie Polski. Academica oferuje bezpłat-
ne korzystanie z ponad 620 tys. pozycji z domeny publicznej, ponad 950 tys. 
publikacji chronionych prawem autorskim, w tym ponad 2,100 tytułów cza-
sopism naukowych. Powiększające się stale poprzez digitalizację zasoby dają 
możliwość błyskawicznego dostępu do setek tysięcy współczesnych publikacji 
pełnotekstowych. 
Pierwszego dnia konferencji organizatorzy zaproponowali uczestnikom 
udział w warsztatach: Sztuka teatralna na papierze… Wykorzystanie Kamishibai 
do zajęć z elementami bajkoterapii oraz Wykorzystanie potencjału gier miejskich 
i technologii mobilnych do promocji biblioteki i czytelnictwa  a wieczorem spektakl 
Teatru Ludowego pt. Sarenki Tomáša Svobody na Scenie Pod Ratuszem. 
Drugiego dnia forum moderatorem pierwszego panelu był prof. UWr 
dr hab. Krzysztof Walczak z Instytutu Informacji Naukowej i Biblioteko-
znawstwa oraz dyrektor Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Ka-
liszu. Obrady rozpoczęła Katarzyna Sendecka z warszawskiego wydawnictwa 
„Egmont”, która w wystąpieniu pt. Czytanie – nowa jakość. Nie zmuszajmy 
dzieci do czytania mówiła o książkach edukacyjnych i literackich dla dzieci 
z serii „Czytam sobie” (m.in. Elementarz współczesny). Gwarancją „Egmontu” 
jest dobra jakość książek, zapraszani do współpracy najlepsi pisarze 
i ilustratorzy, a celem wydawnictwa pobudzanie dziecka do samodzielnego 
czytania. Kolejny referat, Promocja książki i czytelnictwa w działaniach  
kaliskiej biblioteki pedagogicznej , przygotowany został przez prof. UŁ dr hab. 
Ewę Andrysiak i mgr Mariannę Marciniak z Książnicy Pedagogicznej 
im. A. Parczewskiego w Kaliszu, a wygłosiła go pierwsza z wymienionych. 
W referacie przedstawione zostały działania, które już od wielu lat przynoszą 
efekty bibliotekom, a ukierunkowane są na popularyzowanie idei czytania. 
Wśród inicjatyw kaliskiej książnicy można wymienić: czynny udział w ogólno-
polskich akcjach „Narodowe Czytanie”, „Noc Bibliotek”, promocje książek, 
wystawy („Motyw sakralny w ekslibrisie”, „Kalisz w grafice Czesława Wosia”), 
czy wystawki tematyczne (w galerii na wieszaku „Pan spotkał Panią, czyli ogło-
szenia matrymonialne 1904–1930” – z kaliskich czasopism lub „Tytułu nie pa-
N o w e  O g ó l n o p o l s k i e  F o r u m  B i b l i o t e k…  
 
[153] 
miętam, ale okładka była czerwona…”). Książnica Pedagogiczna współpracuje 
także z wieloma szkołami i przedszkolami, z Uniwersytetem Trzeciego Wieku, 
Towarzystwem Przyjaciół Książki i Kaliskim Towarzystwem Przyjaciół Nauk, 
wydaje czasopismo „Bliżej Biblioteki”. Z tematem Organizacyjne uczenie się 
a promocja czytelnictwa w Warmińsko-Mazurskiej Bibliotece Pedagogicznej w El-
blągu – refleksje praktyka wystąpiła Elżbieta Mieczkowska, dyrektor tej pla-
cówki. Jej wypowiedź koncentrowała się na problematyce przygotowania ka-
dry do zespołowej refleksji, ocenie dokonań, tworzeniu wizji, zasadach 
postępowania oraz doskonaleniu pracowników z uwzględnieniem korzyści dla 
placówki i klienta. Twórcze pomysły na promocję czytelnictwa prezentowały 
również Anna Aleksandrowicz i Marzena Szafińska-Chadała z Pedagogicznej 
Biblioteki Wojewódzkiej w Zielonej Górze, autorki referatu Promocja czytelnic-
twa w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej im. M. Grzegorzewskiego w Zielonej 
Górze. M. Szafińska-Chadała przytoczyła szereg przykładów aktywności bi-
blioteki, którą reprezentowała: spotkania literackie i autorskie (z pisarzami, 
artystami), wystawy, konkursy, kiermasze wymiany książek, gawędy z udzia-
łem nauczycieli w cyklu „Mistrzowie nie odchodzą…”, spotkania promujące 
albumy, przewodniki pt. „Bibliotekarz w podróży”, czy Bibliotekarskie Festi-
wale Kulinarne pod hasłem: „Kuchnia i literatura”, „Czytanie i gotowanie 
łączy pokolenia” oraz „Inspiracje literacko-kulinarne”. Zielonogórska biblio-
teka jest też organizatorem Forum Bibliotek Szkolnych Województwa Lubu-
skiego. Szereg pomysłów na promocję czytelnictwa przedstawiła dr Beata 
Janik (Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Krakowie) w wystąpieniu Jak 
zachęcić do czytania? Formy promocji czytelnictwa na przykładzie  działalności bi-
bliotek i szkół za granicą. Referentka zwróciła uwagę na znaczenie tworzenia 
przyjaznego dziecku środowiska czytania (klasowe biblioteki, wolny dobór 
książek, tworzenie czytającej społeczności). Przytaczając pomysły z Finlandii, 
Wielkiej Brytanii, Szwecji oraz z własnego środowiska dr B. Janik inspirowała 
nowatorskimi projektami upowszechniania książki. Podkreślała, że to nauczy-
ciele powinni wychodzić z coraz to nowymi pomysłami w pracy z uczniem, 
np. dzielenie się z dziećmi wrażeniami z lektury (dzienniki lektur), dyskusje 
o młodzieżowych bestsellerach, tworzenie mapy miejsc „zwiedzonych” dzięki 
czytaniu. Kolejne propozycje zachęcające do czytania to: booktalkingi (gawę-
dy o książkach) i Book Tastingi („degustacja” książek) w Internecie, czytanie 
poezji z wykorzystaniem podkładu muzycznego (np. hip-hop), adaptacje lite-
ratury w formie komiksów, tworzenie „karty menu” z tytułami lektur, zapra-
szanie ludzi znanych do promowania czytania. Ponadto wykorzystanie do 
promowania czytelnictwa TIK, plakatu, prezentacji w programie Prezi, wystaw 
bibliotecznych. Panel zakończył się wystąpieniem zatytułowanym Kółko te-
atralne formą promocji czytelnictwa dr Anny Biernackiej (Szkoła Podstawowa 
E w a  A n d r y s i a k ,  E w a  O b a ł a  
 
[154] 
nr 80 w Krakowie), a właściwie występem uczniów koła teatralnego tej szko-
ły. Uczniowie jako formę promocji czytelnictwa zaprezentowali przedstawie-
nie „Romeo i Julia na wesoło”, stanowiące znakomity przykład pracy z litera-
turą, kształtowania kreatywności oraz aktywności twórczej młodzieży. 
Ostatnią część obrad rozpoczęły migawki z lokalnej telewizji. W Kronice 
Krakowskiej media informowały o odbywającym się Forum Bibliotek Pedago-
gicznych i jego celu, czyli szukaniu nowych pomysłów na czytelnictwo w Pol-
sce, a wypowiedzi udzielili: dyrektor PBW Anna Piotrowska, dr. Agnieszka Flu-
da-Krokos, prof. J. Wojciechowski, prof. J. Kostecki, dr hab. Grzegorz Nieć. 
Drugi panel poprowadziła dr hab. Maria Konopka (członek Rady  
Naukowej PBW w Krakowie), a pierwsza wystąpiła w nim dr Lidia Ippoldt 
(Biblioteka Pedagogiczna w Skawinie) z referatem Z książką w dziecięcą krainę 
nieczytania – prezentacja z elementami warsztatu . Referentka, wykorzystując baj-
kę swojego autorstwa, dowodziła, że choć czytanie uczy myślenia, pobudza 
wyobraźnię, dostarcza emocji, poszerza wiedzę, przynosi dobre wzorce, roz-
wija umiejętności, wyrabia cierpliwość, to uczniowie czytają coraz mniej. Pyta-
ła „czy sięgnęliby po książkę gdyby była zabroniona?”. W referacie pojawiły 
się pytania i odpowiedzi nawiązujące do metod pracy z książką w przedszkolu, 
w szkołach w klasach młodszych oraz na warsztatach propagujących czytel-
nictwo. Teatrzyk obrazkowy Kamishibai jako narzędzie edukacyjne i alternatyw-
na forma czytania był przedmiotem wystąpienia doktorantki Instytutu Filologii 
Polskiej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie Anny Walaskiej (Pedago-
giczna Biblioteka Wojewódzka w Krakowie). Prelegentka skupiła się na omó-
wieniu pomysłu zapożyczonego z Japonii, służącego jako nowa pomoc dy-
daktyczna i edukacyjna, a także niecodzienne spotkanie z książką. O wzroście 
popularności teatrzyku świadczy fakt, że obecnie trzy oficyny zajmują się wy-
dawaniem kartonowych plansz (kart narracyjnych) potrzebnych, poza para-
wanem i osobą opowiadającą lub czytającą tekst, do prowadzenia zajęć. Na 
zajęciach dziecko pełni rolę widza, ale też może być narratorem, ilustratorem 
obrazków lub autorem przedstawianych opowiadań. Kamishibai jest doskona-
ły jako element bajkoterapii. Ofertę Wydawnictwa Naukowego PWN IBUK 
Libra – sprawdzona technologia dla edukacji i rozwoju zaprezentowała Anna Ra-
doszewska. Mówiła o bogatym księgozbiorze biblioteki internetowej (ponad 
21 tys. książek), w tym publikacji specjalistycznych, naukowych i beletrystycz-
nych. Przedstawiła korzyści, płynące dla instytucji, a wynikające z tej formy 
udostępniania zbiorów (narzędzie wspierające komunikację z czytelnikiem, 
intuicyjna wyszukiwarka, rozbudowane statystyki) oraz wynikach opinii użyt-
kowników zebranych w przeprowadzonym sondażu i bezpłatnych szkole- 
N o w e  O g ó l n o p o l s k i e  F o r u m  B i b l i o t e k…  
 
 
niach dla bibliotekarzy. Jako ostatnie z referatem pt. Przygoda z książką  
– warsztatem dla ucznia i nauczyciela wystąpiły Elżbieta Rafalska i Aleksandra 
Kopczyńska (Biblioteka Pedagogiczna w Zamościu), przedstawiając alterna-
tywne formy czytania, uczące wyobraźni (np. Kamishibai, grafoskopowe etiu-
dy teatralne, gry i zabawy dydaktyczne), aktywizujące formy zajęć (np. cykl 
„Poezja to radość i emocje”), a także udział w ogólnopolskich kampaniach 
promujących książki i akcjach organizowanych przez zamojską bibliotekę. 
Konferencja zakończyła się dyskusją. Znalazły się tu refleksje na temat pra-
cy nauczyciela bibliotekarza, która nie należy do bezstresowych, ale w której 
trzeba wychodzić naprzeciw określonym priorytetom. Dalej przypomniano 
bogactwo pomysłów i inspiracji w zaprezentowanych referatach oraz chęć dzie-
lenia się nimi. Edukacja czytelnicza powinna trafić do środowiska bibliotek 
szkolnych, apelowano zatem o szukanie nowych przestrzeni do działań. W dys-
kusji podkreślono rolę nauczyciela bibliotekarza dziś, bibliotekarza zachęcające-
go młode pokolenie do czytania, poszukującego sposobów do zaciekawienia 
książką. Wskazywano na rolę wychowania domowego oraz na znaczenie śro-
dowiska szkolnego mającego wpływ na postawę ucznia, który obcując z cyfro-
wym światem powinien odczuwać też potrzebę sięgania po książkę tradycyjną. 


Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA LIBRORUM 1 (24), 2017 ISSN 0860-7435 Ewa Andrysiak Katedra Informatologii i Bibliologii Uniwersytet Łódzki e-mail: eandrysiak@kp.kalisz.pl Ewa Obała Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa  im. Prezydenta S. Wojciechowskiego w Kaliszu e-mail: ewa132@autograf.pl Nowe Ogólnopolskie Forum Bibliotek Pedagogicznych „Czytelnictwo – nowa jakość” (Kraków, 16–17 czerwca 2016 r.) DOI: http://dx.doi.org/10.18778/0860-7435.24.11 Po raz czwarty w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie odbyło się w dniach 16–17 czerwca 2016 r. (pod nieco zmienioną nazwą) tak ważne dla środowiska nauczycieli bibliotekarzy Nowe Ogólnopolskie Forum Bibliotek Pedagogicznych1. Jego temat Czytelnictwo  – nowa jakość, znakomicie wpasowuje się w Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa wyznaczony na lata 2016–2020. Zgodnie z planem Ministerstwa Edukacji Narodowej ma on m.in. poszerzyć zakres działań bibliotek pedago-gicznych, by jeszcze intensywniej pełniły one rolę placówek organizujących i prowadzących wspomaganie szkół. W forum udział wzięli przedstawiciele 34 bibliotek pedagogicznych oraz 5 ośrodków i instytucji naukowych. W progu biblioteki witała ich uczennica w stroju krakowskim. W holu placówki prezentowana była wystawa ekslibrisu                                                  1 Poprzednie edycje odbywały się pod nazwą: Ogólnopolskie Forum Bibliotek Pedagogicznych. [ E w a  A n d r y s i a k ,  E w a  O b a ł a   [150] polskiego zorganizowana dla uczczenia 500-lecia ekslibrisu polskiego, pokazująca historię znaków własnościowych, których motywem przewodnim była książka. Organizatorem konferencji była Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Krakowie, honorowym patronatem spotkanie objął Jacek Krupa (Marsza-łek Województwa Małopolskiego), a po powitaniu uczestników spotkania przez Annę Piotrowską (dyrektor PBW), otwarcia dokonała Agata Suszczyń-ska (zastępca dyrektora Departamentu Edukacji i Kształcenia Ustawicznego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego), która mówiła m.in. o projekcie „Małopolska chmura edukacyjna”, mającym pobudzić do współ-pracy wiele ośrodków oświatowych, w tym biblioteki pedagogiczne, by wy-pracować nowy wymiar nauczania. Panel pierwszy konferencji poprowadził prof. Zdzisław Pietrzyk (dyrek-tor Biblioteki Jagiellońskiej), a wykłady zainaugurował gość honorowy forum, prof. Jacek Wojciechowski (długoletni dyrektor Wojewódzkiej Biblioteki Pu-blicznej w Krakowie oraz wykładowca w Instytucie Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie). Tematem jego wystąpienia był Stan czytelnictwa i komunikacji cyfrowej . J. Wojciechowski przybliżył wyniki badań, wskaźniki i porównania dowodzące, iż skala czytel-nictwa w Polsce nie odbiega zbyt od norm europejskich. Podkreślił również, że czytanie tekstów w Internecie osłabia percepcję, dlatego do prawidłowego rozwoju człowieka i jego kształcenia konieczna jest tradycyjna książka. Drugi gość honorowy Janusz Kostecki (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie), przedstawił referat Czytelnictwo książek w Polsce. Jak «czytać» wyniki badań . Wypowiedź ta obejmowała zagadnienia związane z techniką badań czytelni-czych, opracowywanymi sondażami oraz interpretacją statystycznych wyni-ków czytelnictwa Biblioteki Narodowej. Kolejną prelegentką była Sylwia  Czacharowska (dyrektor Warmińsko-Mazurskiej Biblioteki Pedagogicznej w Olsztynie), która w wystąpieniu Czytanie – tradycja a współczesność na pod-stawie analiz i statystyk czytelnictwa lektur w szkołach oraz osobistych do-świadczeń postawiła tezę, że to od szkoły zależy kultura czytania, a także kwestia, czy kultura książki przetrwa. S. Czacharowska stwierdziła, że szkoła powinna uczyć i wychowywać, ale też przy zmianach cywilizacyjnych we współczesnym świecie powinna opierać się na książce i wychodzić z ini-cjatywą jej powrotu. W dyskusji na koniec panelu odniesiono się m.in. do za-kupów tradycyjnych książek ze środków Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa, sondażowych badań czytelnictwa, braku ich wiarygodności i zachowania ostrożności w badaniach. Moderatorem drugiego panelu był dr hab. Andrzej Kaliszewski (Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagielloń-skiego), zaś pierwsza z komunikatem pt. Edukacja czytelnicza, promocja czytelni-N o w e  O g ó l n o p o l s k i e  F o r u m  B i b l i o t e k…   [151] cza w działaniach Ośrodka Rozwoju Edukacji w latach 2014–2016 wystąpiła Agnieszka Pietryka, koordynator współpracy w sieci na rzecz promocji czy-telnictwa. Referentka przedstawiła działania wdrażane w bibliotekach pedago-gicznych i w ośrodkach doskonalenia nauczycieli w ostatnich latach, a wśród nich: lobbing na rzecz wizerunku bibliotek w środowisku edukacyjnym, anga-żowanie się książnic w ogólnopolskie wydarzenia i akcje edukacyjne, różnego rodzaju szkolenia, sieci współpracy i samokształcenia oraz wspomagające ma-teriały edukacyjne i publikacje. Doktor Magdalena Wójcik (Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego) omawiała  Nowe pomysły na promocję czytelnictwa – stan badań i przykłady dobrych praktyk. Prelegentka przeprowadziła analizę na temat metod i technik promocji czytel-nictwa, przytaczając przy tym wiele ciekawych przykładów wdrażanych w polskich i zagranicznych bibliotekach, m.in.: powszechne akcje popularyzu-jące książkę (np. Cała Polska Czyta Dzieciom, Narodowe Czytanie, Noc Bi-bliotek), imprezy plenerowe i biblioteczne (np. Odjazdowy Bibliotekarz, czy-telniane pikniki rodzinne), konkursy, wystawy, dyskusyjne kluby książki, gry, promocje w mediach społecznościowych; podkreśliła, że promocja działań biblioteki nie ogranicza się tylko do jej czytelników. Kolejna wypowiedź, Aleksandry Więk (Biblioteka Główna Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie), dotyczyła Znaczenia i form promowania czytelnictwa w bibliotece uczelnianej na przykładzie Biblioteki Głównej Uniwersytetu Pedagogicznego w Kra-kowie. Referentka proponowała słuchaczom opracowywanie planów działania bibliotek na rzecz promocji czytelnictwa oraz korzystanie przy tym z najnow-szych innowacji technologicznych, takich jak: internetowe blogi, serwisy spo-łecznościowe i inne aplikacje, przedstawiła również, w jaki sposób radzi sobie w tej kwestii Biblioteka Główna UP. Kontynuując zagadnienie, dr Dagmara Kawoń-Noga (dyrektor Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Opolu; Wyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu), omówiła Wybrane zagadnienia kultu-ry czytelniczej nauczycieli – w świetle badań przeprowadzonych w województwie opo l-skim. Z przedstawionych przez nią wyników analiz widać, że przedstawiciele tej grupy zawodowej plasują się na wyższym poziomie niż inni Polacy, czytają przede wszystkim beletrystykę, a z literatury branżowej: pedagogikę i metody-kę; są też najlepszymi sprzymierzeńcami w działaniach promocji czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży. Na temat Wspomagania do czytania wypowiadała się Maja Wilczewska-Wojczyszyn (Wojewódzki Ośrodek Metodyczny Biblioteki Pedagogicznej w Gorzowie Wielkopolskim). Referentka omówiła wiele spo-sobów promowania literatury i kształtowania nawyków czytelniczych, które mogą pomóc przy wspomaganiu szkół i placówek oświatowych, a wśród nich: warsztaty pod hasłami „Skąd się bierze książka?”, „Papierowy teatr Kamishi-bai”, „Gimnastyka głów” czy „Gąsienica bawi i uczy”. Dała także przykłady E w a  A n d r y s i a k ,  E w a  O b a ł a   [152] form promowania czytelnictwa w gorzowskim WOM: Klub Czytających Ro-dzin „Przystanek Czytankowo” i „Bajkownia”; projekt „Z książką w miasto”, czyli czytanie w różnych formach i różnych miejscach; np. na stadionach, skwerach, w tramwajach, na schodach lub w galeriach handlowych czy czyta-nie w nocy („Nocnym szlakiem kulturalnym”). Ostatnia w tym panelu wystą-piła Dorota Fortuna (Biblioteka Narodowa w Warszawie), zapoznając uczest-ników forum z Academicą – cyfrową wypożyczalnią międzybiblioteczną publikacji naukowych. Projekt realizowany w latach 2010–2014 przez Bibliotekę Narodo-wą, której partnerem była Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa działa nadal i otwarty jest dla bibliotek na terenie Polski. Academica oferuje bezpłat-ne korzystanie z ponad 620 tys. pozycji z domeny publicznej, ponad 950 tys. publikacji chronionych prawem autorskim, w tym ponad 2,100 tytułów cza-sopism naukowych. Powiększające się stale poprzez digitalizację zasoby dają możliwość błyskawicznego dostępu do setek tysięcy współczesnych publikacji pełnotekstowych. Pierwszego dnia konferencji organizatorzy zaproponowali uczestnikom udział w warsztatach: Sztuka teatralna na papierze… Wykorzystanie Kamishibai do zajęć z elementami bajkoterapii oraz Wykorzystanie potencjału gier miejskich i technologii mobilnych do promocji biblioteki i czytelnictwa  a wieczorem spektakl Teatru Ludowego pt. Sarenki Tomáša Svobody na Scenie Pod Ratuszem. Drugiego dnia forum moderatorem pierwszego panelu był prof. UWr dr hab. Krzysztof Walczak z Instytutu Informacji Naukowej i Biblioteko-znawstwa oraz dyrektor Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Ka-liszu. Obrady rozpoczęła Katarzyna Sendecka z warszawskiego wydawnictwa „Egmont”, która w wystąpieniu pt. Czytanie – nowa jakość. Nie zmuszajmy dzieci do czytania mówiła o książkach edukacyjnych i literackich dla dzieci z serii „Czytam sobie” (m.in. Elementarz współczesny). Gwarancją „Egmontu” jest dobra jakość książek, zapraszani do współpracy najlepsi pisarze i ilustratorzy, a celem wydawnictwa pobudzanie dziecka do samodzielnego czytania. Kolejny referat, Promocja książki i czytelnictwa w działaniach  kaliskiej biblioteki pedagogicznej , przygotowany został przez prof. UŁ dr hab. Ewę Andrysiak i mgr Mariannę Marciniak z Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Kaliszu, a wygłosiła go pierwsza z wymienionych. W referacie przedstawione zostały działania, które już od wielu lat przynoszą efekty bibliotekom, a ukierunkowane są na popularyzowanie idei czytania. Wśród inicjatyw kaliskiej książnicy można wymienić: czynny udział w ogólno-polskich akcjach „Narodowe Czytanie”, „Noc Bibliotek”, promocje książek, wystawy („Motyw sakralny w ekslibrisie”, „Kalisz w grafice Czesława Wosia”), czy wystawki tematyczne (w galerii na wieszaku „Pan spotkał Panią, czyli ogło-szenia matrymonialne 1904–1930” – z kaliskich czasopism lub „Tytułu nie pa-N o w e  O g ó l n o p o l s k i e  F o r u m  B i b l i o t e k…   [153] miętam, ale okładka była czerwona…”). Książnica Pedagogiczna współpracuje także z wieloma szkołami i przedszkolami, z Uniwersytetem Trzeciego Wieku, Towarzystwem Przyjaciół Książki i Kaliskim Towarzystwem Przyjaciół Nauk, wydaje czasopismo „Bliżej Biblioteki”. Z tematem Organizacyjne uczenie się a promocja czytelnictwa w Warmińsko-Mazurskiej Bibliotece Pedagogicznej w El-blągu – refleksje praktyka wystąpiła Elżbieta Mieczkowska, dyrektor tej pla-cówki. Jej wypowiedź koncentrowała się na problematyce przygotowania ka-dry do zespołowej refleksji, ocenie dokonań, tworzeniu wizji, zasadach postępowania oraz doskonaleniu pracowników z uwzględnieniem korzyści dla placówki i klienta. Twórcze pomysły na promocję czytelnictwa prezentowały również Anna Aleksandrowicz i Marzena Szafińska-Chadała z Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Zielonej Górze, autorki referatu Promocja czytelnic-twa w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej im. M. Grzegorzewskiego w Zielonej Górze. M. Szafińska-Chadała przytoczyła szereg przykładów aktywności bi-blioteki, którą reprezentowała: spotkania literackie i autorskie (z pisarzami, artystami), wystawy, konkursy, kiermasze wymiany książek, gawędy z udzia-łem nauczycieli w cyklu „Mistrzowie nie odchodzą…”, spotkania promujące albumy, przewodniki pt. „Bibliotekarz w podróży”, czy Bibliotekarskie Festi-wale Kulinarne pod hasłem: „Kuchnia i literatura”, „Czytanie i gotowanie łączy pokolenia” oraz „Inspiracje literacko-kulinarne”. Zielonogórska biblio-teka jest też organizatorem Forum Bibliotek Szkolnych Województwa Lubu-skiego. Szereg pomysłów na promocję czytelnictwa przedstawiła dr Beata Janik (Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Krakowie) w wystąpieniu Jak zachęcić do czytania? Formy promocji czytelnictwa na przykładzie  działalności bi-bliotek i szkół za granicą. Referentka zwróciła uwagę na znaczenie tworzenia przyjaznego dziecku środowiska czytania (klasowe biblioteki, wolny dobór książek, tworzenie czytającej społeczności). Przytaczając pomysły z Finlandii, Wielkiej Brytanii, Szwecji oraz z własnego środowiska dr B. Janik inspirowała nowatorskimi projektami upowszechniania książki. Podkreślała, że to nauczy-ciele powinni wychodzić z coraz to nowymi pomysłami w pracy z uczniem, np. dzielenie się z dziećmi wrażeniami z lektury (dzienniki lektur), dyskusje o młodzieżowych bestsellerach, tworzenie mapy miejsc „zwiedzonych” dzięki czytaniu. Kolejne propozycje zachęcające do czytania to: booktalkingi (gawę-dy o książkach) i Book Tastingi („degustacja” książek) w Internecie, czytanie poezji z wykorzystaniem podkładu muzycznego (np. hip-hop), adaptacje lite-ratury w formie komiksów, tworzenie „karty menu” z tytułami lektur, zapra-szanie ludzi znanych do promowania czytania. Ponadto wykorzystanie do promowania czytelnictwa TIK, plakatu, prezentacji w programie Prezi, wystaw bibliotecznych. Panel zakończył się wystąpieniem zatytułowanym Kółko te-atralne formą promocji czytelnictwa dr Anny Biernackiej (Szkoła Podstawowa E w a  A n d r y s i a k ,  E w a  O b a ł a   [154] nr 80 w Krakowie), a właściwie występem uczniów koła teatralnego tej szko-ły. Uczniowie jako formę promocji czytelnictwa zaprezentowali przedstawie-nie „Romeo i Julia na wesoło”, stanowiące znakomity przykład pracy z litera-turą, kształtowania kreatywności oraz aktywności twórczej młodzieży. Ostatnią część obrad rozpoczęły migawki z lokalnej telewizji. W Kronice Krakowskiej media informowały o odbywającym się Forum Bibliotek Pedago-gicznych i jego celu, czyli szukaniu nowych pomysłów na czytelnictwo w Pol-sce, a wypowiedzi udzielili: dyrektor PBW Anna Piotrowska, dr. Agnieszka Flu-da-Krokos, prof. J. Wojciechowski, prof. J. Kostecki, dr hab. Grzegorz Nieć. Drugi panel poprowadziła dr hab. Maria Konopka (członek Rady  Naukowej PBW w Krakowie), a pierwsza wystąpiła w nim dr Lidia Ippoldt (Biblioteka Pedagogiczna w Skawinie) z referatem Z książką w dziecięcą krainę nieczytania – prezentacja z elementami warsztatu . Referentka, wykorzystując baj-kę swojego autorstwa, dowodziła, że choć czytanie uczy myślenia, pobudza wyobraźnię, dostarcza emocji, poszerza wiedzę, przynosi dobre wzorce, roz-wija umiejętności, wyrabia cierpliwość, to uczniowie czytają coraz mniej. Pyta-ła „czy sięgnęliby po książkę gdyby była zabroniona?”. W referacie pojawiły się pytania i odpowiedzi nawiązujące do metod pracy z książką w przedszkolu, w szkołach w klasach młodszych oraz na warsztatach propagujących czytel-nictwo. Teatrzyk obrazkowy Kamishibai jako narzędzie edukacyjne i alternatyw-na forma czytania był przedmiotem wystąpienia doktorantki Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie Anny Walaskiej (Pedago-giczna Biblioteka Wojewódzka w Krakowie). Prelegentka skupiła się na omó-wieniu pomysłu zapożyczonego z Japonii, służącego jako nowa pomoc dy-daktyczna i edukacyjna, a także niecodzienne spotkanie z książką. O wzroście popularności teatrzyku świadczy fakt, że obecnie trzy oficyny zajmują się wy-dawaniem kartonowych plansz (kart narracyjnych) potrzebnych, poza para-wanem i osobą opowiadającą lub czytającą tekst, do prowadzenia zajęć. Na zajęciach dziecko pełni rolę widza, ale też może być narratorem, ilustratorem obrazków lub autorem przedstawianych opowiadań. Kamishibai jest doskona-ły jako element bajkoterapii. Ofertę Wydawnictwa Naukowego PWN IBUK Libra – sprawdzona technologia dla edukacji i rozwoju zaprezentowała Anna Ra-doszewska. Mówiła o bogatym księgozbiorze biblioteki internetowej (ponad 21 tys. książek), w tym publikacji specjalistycznych, naukowych i beletrystycz-nych. Przedstawiła korzyści, płynące dla instytucji, a wynikające z tej formy udostępniania zbiorów (narzędzie wspierające komunikację z czytelnikiem, intuicyjna wyszukiwarka, rozbudowane statystyki) oraz wynikach opinii użyt-kowników zebranych w przeprowadzonym sondażu i bezpłatnych szkole- N o w e  O g ó l n o p o l s k i e  F o r u m  B i b l i o t e k…    niach dla bibliotekarzy. Jako ostatnie z referatem pt. Przygoda z książką  – warsztatem dla ucznia i nauczyciela wystąpiły Elżbieta Rafalska i Aleksandra Kopczyńska (Biblioteka Pedagogiczna w Zamościu), przedstawiając alterna-tywne formy czytania, uczące wyobraźni (np. Kamishibai, grafoskopowe etiu-dy teatralne, gry i zabawy dydaktyczne), aktywizujące formy zajęć (np. cykl „Poezja to radość i emocje”), a także udział w ogólnopolskich kampaniach promujących książki i akcjach organizowanych przez zamojską bibliotekę. Konferencja zakończyła się dyskusją. Znalazły się tu refleksje na temat pra-cy nauczyciela bibliotekarza, która nie należy do bezstresowych, ale w której trzeba wychodzić naprzeciw określonym priorytetom. Dalej przypomniano bogactwo pomysłów i inspiracji w zaprezentowanych referatach oraz chęć dzie-lenia się nimi. Edukacja czytelnicza powinna trafić do środowiska bibliotek szkolnych, apelowano zatem o szukanie nowych przestrzeni do działań. W dys-kusji podkreślono rolę nauczyciela bibliotekarza dziś, bibliotekarza zachęcające-go młode pokolenie do czytania, poszukującego sposobów do zaciekawienia książką. Wskazywano na rolę wychowania domowego oraz na znaczenie śro-dowiska szkolnego mającego wpływ na postawę ucznia, który obcując z cyfro-wym światem powinien odczuwać też potrzebę sięgania po książkę tradycyjną. 

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/22573/0_11_%5b149%5d-155_Andrysiak.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Nowe Ogólnopolskie Forum Bibliotek Pedagogicznych „Czytelnictwo – nowa jakość” (Kraków, 16–17 czerwca 2016 r.)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Crossref

Directory of Open Access Journals

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Nowe Ogólnopolskie Forum Bibliotek Pedagogicznych „Czytelnictwo – nowa jakość” (Kraków, 16–17 czerwca 2016 r.)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Crossref

Directory of Open Access Journals

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w