Marciniec, Dariusz

Przegląd Nauk Historycznych

Polish

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Sprawozdanie z konferencji naukowej pt. „Wielka Wojna. W stulecie wybuchu”, Łódź, 20–22 listopada 2014 r.

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

PRZEGLĄD NAUK HISTORYCZNYCH 2015, R. XIV, NR 1  KRONIKA NAUKOWA      Sprawozdanie z konferencji naukowej  pt. Wielka Wojna. W stulecie wybuchu, Łódź, 20–22 listopada 2014 r.    Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych nad Wielokulturową i Wie-lonarodową Łodzią i Regionem Uniwersytetu Łódzkiego (UŁ), Kate-dra Literatury i Kultury Niemiec, Austrii i Szwajcarii UŁ, Instytut Historii (IH) UŁ, Archiwum Państwowe w Łodzi oraz Justus-Liebig--Uniwersität w Giessen w dniach 20–22 listopada 2014 r. zorgani-zowały wspólnie interdyscyplinarną, międzynarodową konferencję naukową pt. Wielka Wojna. W stulecie wybuchu. Uroczyste otwarcie konferencji odbyło się w budynku Wydziału Filozoficzno-Historycznego (WF-H) UŁ. Wszystkich zgromadzonych, w imieniu organizatorów, powitał prof. Przemysław Waingertner.  W dalszej części uroczystości głos zabrali: prodziekan WF-H, prof. Maciej Kokoszko, kierownik Katedry Literatury i Kultury Niemiec, Austrii i Szwajcarii prof. Joanna Jabłkowska, zastępca dyrektora IH UŁ, prof. Jarosław Kita oraz kierownik Ośrodka Badań Interdy-scyplinarnych nad Wielokulturową i Wielonarodową Łodzią i Re-gionem UŁ, prof. Grażyna Ewa Karpińska. Konferencji towarzyszyło otwarcie wystawy pt. Wielka Wojna, na której zostały zaprezentowane fotografie ze zbiorów polskich archiwów państwowych. Patronat honorowy nad sympozjum sprawował Jego Magificen-cja Rektor UŁ, prof. zw. dr hab. Włodzimierz Nykiel, patronat zaś medialny Telewizja Polska Łódź, Telewizja Polska Historia, Telewizja TOYA, Radio Łódź, „Tygodnik Solidarność” oraz „Dziennik Łódzki”. Powstała również specjalna strona internetowa poświęcona temu wydarzeniu – www.wielkawojna.uni.lodz.pl. Z kolei sponsorami ca-łego przedsięwzięcia były: Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej 242     Kronika naukowa  – Stiftung für Deutsch-Polnische Zusammenarbeit, Austriackie Fo-rum Kultury, Archwium Państwowe w Łodzi, Urząd Miasta Łodzi, Stowarzyszenie Nauczycieli Akademickich na Rzecz Krzewienia Kultury Języków Europejskich, Katedra Literatury i Kultury Nie-miec, Austrii i Szwajcarii UŁ.  Obrady odbywały się w Centrum Szkoleniowo-Konferencyjnym Uniwersytetu Łódzkiego przy ul. Rogowskiej 26 w Łodzi. Referaty wygłaszano i dyskusje prowadzono w języku polskim i niemieckim. Tematyka konferencji została ujęta w jedenaście sekcji. W czasie prac każdej sekcji prezentacji referatów towarzyszyły debaty nad problemami poruszanymi przez prelegentów. W ramach sekcji I, noszącej tytuł Sprawy międzynarodowe  w obliczu I wojny światowej, referaty wygłosili: Piotr Uwijała – Plany i próby utrwalenia dominacji niemieckiej na obszarze Europy środ-kowej i wschodniej w końcowym okresie I wojny światowej, Rado-sław Bania – Wielka Brytania a Kuwejt w okresie I wojny świato-wej, Jan Pajor – Waszyngton wobec wybuchu I wojny światowej na Dalekim Wschodzie i zajęcia Jiaozhou przez Japonię, Kamila Pa-wełczyk-Dura – Rosyjskie duchowieństwo wojskowe i morskie  w okresie I wojny światowej, Edward Wiśniewski – Społeczeństwo rosyjskie wobec wybuchu I wojny światowej, Maciej Mańkowski – Polska dyplomacja i opinia publiczna wobec postanowień Traktatu z Trianon z 4 czerwca 1920 roku oraz Hassan Jamsheer – Bliski Wschód w setną rocznicę wybuchu I wojny światowej. W ramach sekcji II – Wojna z perspektywy historii i kulturo-znawstwa – referowali: Joachim Kuropka – Od utopii do rzeczywi-stości. H. G. Wells i brytyjska strategia wojny powietrznej przeciwko Niemcom w I wojnie światowej, Alexander Will – Konstantynopol–Paryż–Lwów: Kariera wojskowa Józefa Pomiankowskiego od au-stro-wegierskiego feldmarszałka do generała Wojska Polskiego. Jak to wojna z poddanego Habsburgów zrobiła Polaka, Mathias Voigt-mann – Freikorps jako szkoła przemocy – „Baltikumer” jako jednost-ka specjalna do spraw przemocy ze szczególnym uwzględnieniem biografii Ernsta von Salomona, Ionela Zaharia – Analiza chrześci-jańskich doświadczeń religijnych w armii austro-węgierskiej pod-czas I wojny światowej, Armin Eidherr – Wpływ I wojny światowej na wykształcenie specyficznego modernizmu żydowskiego na przy-kładzie Abrahama Moschego Fuchsa i Uri Zvi Grinberga, wreszcie Andrea Brait – Muzea upamiętniające bitwy frontowe nad Soczą. Tematem prac sekcji III była „Sprawa polska” w latach wielkiej wojny. W jej trakcie referaty wygłosili: Jolanta Daszyńska – Opera-Kronika naukowa     243  cja Łódzka – punkt zwrotny działań wojennych frontu wschodniego w 1914 r., Grzegorz Zackiewicz – Polska myśl polityczna u progu Niepodległości, Arkadiusz Adamczyk – Geniusz Komendanta. I woj-na światowa w argumentacji politycznej adherentów J. Piłsudskie-go po 1939 r., Przemysław Waingertner – „Zet” w latach Wielkiej Wojny – idee, struktury, ludzie, działalność, Renata Król-Mazur – Było błędem nie uwzględniać psychologii serca młodzieńczego  wojownika... Arcybiskupa Józefa Teofila Teodorowicza krytyka Le-gionów i NKN, Aleksy Piasta – Zarys działalności Komitetu Narodo-wego Ziemi Piotrkowskiej 1915–1917 oraz Maciej Hubka – Pierw-szowojenne losy piotrkowskich komunistów. W ramach sekcji IV, noszącej tytuł Tożsamość w wojennej co-dzienności, wyniki swych badań zaprezentowali: Tomasz Pietras – Orzeł Biały w latach pierwszej wojny światowej. W poszukiwaniu formy narodowego symbolu, Marek Adamczewski – Herby samo-rządów Polski centralnej 1914/1915–1918, Aneta Kwiatkowska – Wielka Wojna na afiszu i plakacie ze zbiorów PAN BG, Władysław Stępniak – Problematyka bałkańska w polskiej myśli niepodległo-ściowej, Paweł Zajas – Muzy na froncie. Niemiecka propaganda kul-turowa i polityka kulturalna w czasie Wielkiej Wojny, Magda Żakow-ska – Obraz Rosji w propagandzie państw centralnych w latach 1914–1918, Iwona Gosik-Kapelińska – Zmagania z wojenną co-dziennością przedstawione w „Gałązce rozmarynu” Zygmunta No-wakowskiego, a także Urszula Oettingen – Cmentarze legionowe  z lat I wojny światowej na ziemiach polskich – znaki kulturowej tożsamości. Zagadnienia narodowościowe w latach 1914–1918 skupiły za-interesowanie uczestników prac sekcji V. Podczas jej obrad prelek-cje wygłosili: Grzegorz Mazur – Galicja jako teren polskiej i ukraiń-skiej działalności niepodległościowej przed wybuchem Wielkiej Wojny, Sławomir Maksymowicz – Prusy Wschodnie jedyną prowin-cją cesarstwa niemieckiego okupowaną podczas I wojny światowej. Wojenne losy Wschodnioprusaków, Krzysztof Woźniak – Dwakroć zdradzeni. Niemiecka społeczność Królestwa Polskiego w latach Wielkiej Wojny, Stanisław Czerep – Polacy – żołnierze armii rosyj-skiej w walce na obszarze Królestwa Polskiego i Prus Wschodnich podczas pierwszej wojny światowej, Jan Snopko – Droga do umię-dzynarodowienia sprawy polskiej w latach Wielkiej Wojny, Monika Polit – Żyd – jeniec – pisarz. Pereca Opoczyńskiego opowiadania  i reportaże czasu wojny, wreszcie Izabela Olszewska – Die Juden im 244     Kronika naukowa  Weltkrieg. Obraz Ostjuden na łamach niemieckojęzycznej prasy żydowskiej z okresu I Wojny Światowej. Sekcja VI nosiła tytuł Osobiste przeżycia a walka w Łodzi  w czasie I wojny światowej. Referaty w jej trakcie wygłosili: Anna Wołkowicz – Koniec pewnej utopii? O wymianie listów pomiędzy członkami Forte-Kreis po wybuchu I wojny światowej, Gerda Nogal – Osobiste przeżycia kontra propaganda wojenna. Pierwsza wojna światowa w powieści Edlefa Köppensa pt. „Heeresbericht” [„Spra-wozdanie armijne” – D.M.], Stefan Lidinger – Między nacjami. Anet-te Kolb a I wojna światowa, Joanna Smereka – Tadeusz Rittner – niemiecko-polska twórczość i jej recepcja w prasie, Andrea Rudolph – Neoslawizm, wydarzenia wojenne i syntezy problemowe. Wątek łódzki w powieści pogranicza Maxa Geisslera pt. „Die Wacht in Po-len” [„Straż w Polsce” – D.M.], Arkadiusz Stempin – Niemcy w la-tach 1914–1918 w Polsce: niespełnione nadzieje polskich Żydów, Marcos Silber – Żydzi, Polacy i Niemcy w Łodzi podczas I wojny światowej: akceptacja czy negacja społeczeństwa wielokulturowego jako strategii hegemonicznych oraz Frank M. Schuster – Konfronta-cja z innymi: Łódź, obce miasto a wyzwanie I wojny światowej. W ramach sekcji VII – Życie społeczno-gospodarcze a wojna – re-feraty przedstawili: Jarosław Kita – Wojenne doświadczenia ludno-ści zachodniego Mazowsza w latach 1914–1915, Tomasz Piekarski – Społeczeństwo Mazowsza Północnego wobec działań wojennych w latach I wojny światowej, Andrzej Wróbel – Życie społeczno- -polityczne w Tomaszowie Mazowieckim u progu niepodległości – wybrane przykłady, Anna Caban – Archiwalne ślady dramatu wojny. Źródła do badań nad życiem codziennym mieszkańców miast Rejencji Opolskiej w zasobie Archiwum Państwowego w Opo-lu, Joanna Sosnowska – Łódzka Miejscowa Rada Opiekuńcza i jej działania na rzecz dzieci i młodzieży w latach I wojny światowej, Małgorzata Śliż – Zarodowa hodowla koni na ziemiach polskich  w czasie I wojny światowej. Obrady zamykało wystąpienie Roberta Stasiaka pt. Bełchatów w czasie Wielkiej Wojny. Archiwa o I wojnie światowej stanowiły z kolei przedmiot zain-teresowań uczestników prac sekcji VIII. Wystąpienia w jej trakcie zaprezentowali: Tomasz Walkiewicz – Polskie formacje wojskowe okresu I w. św. w materiałach archiwalnych z zasobu Archiwum Państwowego w Łodzi, Kamil Pluta – Kampania wyborcza do łódz-kiej Rady Miejskiej w 1917 roku w świetle materiałów ulotnych przechowywanych w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi, Piotr Zawilski – Łódzkie komisje szacunkowe strat wojennych – Kronika naukowa     245  niedocenione źródło do badań nad I wojną światową w regionie łódzkim, Bartosz Górecki – Akta instytucji bankowo-finansowych przechowywane w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi jako źródło do dziejów gospodarczych w okresie I wojny światowej, Wojciech Kowaluk – Straty poniesione przez łódzkie świątynie  w okresie I wojnie światowej w świetle źródeł przechowywanych  w Archiwum Państwowym w Łodzi oraz Piotr Niedziela – Fotografie dotyczące I wojny światowej w zasobie Narodowego Archiwum Cy-frowego. Obrady sekcji IX poświęcone zostały zagadnieniu Codzienności w czasie wojny. W jej ramach referaty wygłosili: Manuela-Claire Warscher – Życie codzienne chłopów na terenach Pobrzeża Au-striackiego podczas I wojny światowej, Monika Mańczyk-Krygiel – „Wojna jest czymś zupełnie innym, niż myślałam”. Oblężenie twier-dzy Przemyśl (1914–1915) we wspomnieniach kobiet, Waldemar Grzybowski – Codzienność w niecodziennych okolicznościach. Pol-sko-galicyjskie środowisko filologiczne w I wojnie światowej i jego kontakt ze światem nauki, a także Olga Gleiser – Codzienność na skraju przepaści: nadzieja na lepsze jutro, nostalgia i przeczucie wojny. Sekcję X zatytułowano Obrazy wojny. Referaty podczas jej prac zaprezentowali: Elżbieta Dzikowska – I wojna światowa w felieto-nach Józefa Rotha, Anna Gajdis – Między akceptacją a negacją wojny: Ernst Wiechert i Agnes Miegel, Beata Giblak – Wojna oczami pacyfisty. Krytyka społeczeństwa według Maxa Herrmann-Neisse w opowiadaniu „Die Klinkerts” [Klinkertowie – D.M.], Iwona Kotel-nicka – Artykuły prasowe Georga Brandesa o tzw. polskiej kwestii żydowskiej w kontekście polskich i niemieckich świadectw z czasu  I wojny światowej, Kurt Hirtler – „Fatzer – fragment” autorstwa Bertolda Brechta a I wojna światowa, Anatol Michajłow – Żołnierz frontowy widzi siebie samego i wrogów – szkic oraz Jan Sikora –  O odrodzeniu Polski po I wojnie światowej w niemieckojęzycznej prasie gdańskiej. Ostatnia, XI sekcja, nosiła tytuł Wojenne świadectwa i ich re-cepcja. Prelekcje w jej trakcie wygłosili: Paweł Brudek – Tragiczny finał „Belle Epoque”: I wojna światowa w Europie Wschodniej  w oczach Johna Reeda, Bernadeta Gurbierz i Aneta Malik – Obraz Wielkiej Wojny na łamach głównych periodyków Rejencji Opolskiej, Witold Jarno – Zniszczenie Kalisza w sierpniu 1914 r. w świetle współczesnych gazet łódzkich, Grażyna Tyrchan, Marek Szczepa-niak – Wojna światowa z lokalnej perspektywy. Przekaz źródłowy 246     Kronika naukowa  kronik szkolnych z przygranicznych terenów Prowincji Poznańskiej, wreszcie Krzysztof W. Mucha – Obraz pierwszej wojny światowej  w gimnazjalnych podręcznikach historii. Podsumowaniem konferencji stało się sformułowanie przez jej uczestników postulatów systematycznego pogłębienia badań nad dziejami Wielkiej Wojny oraz prowadzenia dalszych kwerend ar-chiwalnych w tym zakresie. Ponadto zwrócono uwagę na kwestię potrzeby popularyzacji wiedzy na temat I wojny światowej. Należy nadmienić, że organizatorzy konferencji planują wydanie tomu, w którym zamieszczone zostaną wszystkie wygłoszone refe-raty. Wypada wyrazić nadzieję, że wspomniane inicjatywy – konfe-rencja Wielka Wojna. W stulecie wybuchu, wystawa i publikacja pokonferencyjna – przyczynią się w znaczący sposób do lepszego poznania okresu I wojny światowej, a także staną się zachętą do organizowania podobnych spotkań naukowych w przyszłości.  DARIUSZ MARCINIEC UNIWERSYTET ŁÓDZKI     Sprawozdanie z Jubileuszu  65-lecia urodzin i 40-lecia pracy naukowo- -dydaktycznej w Uniwersytecie Łódzkim Profesora Albina Głowackiego, Łódź, 27 maja 2015 r.    W dniu 27 maja 2015 r. w Sali Rady Wydziału Filozoficzno- -Historycznego Uniwersytetu Łódzkiego odbył się Jubileusz 65-lecia urodzin oraz 40-lecia pracy naukowej i dydaktycznej w Uni-wersytecie Łódzkim prof. dr. hab. Albina Głowackiego (ur. 1949), połączony z wręczeniem dedykowanej Jubilatowi książki pt. Wokół spraw trudnych, bolesnych i zapomnianych. Studia i szkice, która ukazała się pod zbiorową redakcją jego uczniów – E. Kowalczyk,  L. Ladoruckiej, W. Marciniaka, B. Szubtarskiej i J. Żelazko, nakła-                                                Wydział Filozoficzno-Historyczny, Instytut Historii, Katedra Historii Polski Najnowszej. 

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/16768/1/241_246_Kronika%20Marciniec.pdf

Sprawozdanie z konferencji naukowej pt. „Wielka Wojna. W stulecie wybuchu”, Łódź, 20–22 listopada 2014 r.

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Sprawozdanie z konferencji naukowej pt. „Wielka Wojna. W stulecie wybuchu”, Łódź, 20–22 listopada 2014 r.

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w