The White Stork bred in the former district of Łask in 1984 at a density of 5.16
pairs/100 km 2. The mean number of nestlings per nest occupied by a pair was 2.10 and
the mean number of nestlings per nest with nestlings was 2.62. 86% of nests were
situated on trees and 95% of them were up to 100 m from buildings. Num ber of nests
occupied by pairs and by pairs with nestlings in 1984 was lower than in 1970 by about
20%.Zadanie pt. „Digitalizacja i udostępnienie w Cyfrowym Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego kolekcji czasopism naukowych wydawanych przez Uniwersytet Łódzki” nr 885/P-DUN/2014  dofinansowane zostało ze środków MNiSW w ramach działalności upowszechniającej naukę

Gabryelak, Jacek

Polish

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSISFOLIA ZOOLOG ICA 1 65-70 1992(Acta Univ. Lodz., Folia zool.)Jacek GabryelakBOCIAN BIAŁY (CICONIA CICONIA)NA TERENIE BYŁEGO POWIATU ŁASKIEGO W ROKU 1984WHITE STORK (CICONIA CICONIA)IN THE FORMER DISTRICT OF ŁASK IN 1984The White Stork bred in the former district o f Łask in 1984 at a density of 5.16 pairs/100 km 2. The mean number of nestlings per nest occupied by a pair was 2.10 and the mean number of nestlings per nest with nestlings was 2.62. 86% of nests were situated on trees and 95% of them were up to 100 m from buildings. Num ber of nests occupied by pairs and by pairs with nestlings in 1984 was lower than in 1970 by about 20%.T r e ś ć1. Opis terenu i metody2. Wyniki3. Piśmiennictwo4. Summary1. O PIS TERENU  I METOD YByły powiat Łask wchodzi w skład makroregionu Nizina Południowowiel-  kopolska ( K o n d r a c k i  1978) i obejmuje południową część mezoregionu Wysoczyzna Łaska oraz mezoregion Kotlina Szczercowska. Jest to teren równinny, ograniczony od wschodu i południa Wysoczyzną Bełchatowską. Omawiany obszar leży w większości w dorzeczu Widawki, a część jego  zachodniej granicy (od Jarocic do wysokości Belenia) stanowi dolina Warty.Północna jego część leży na dziale wodnym Odry i Wisły i z wyjątkiem górnego  biegu Pisi i Dobrzynki nie ma tam innych rzek.Powiat Łaski zajmował powierzchnię 1181 km2. Średnia gęstość zalud-nienia wynosiła 80 osób/km2. W miastach mieszkało 30% ludności. Podział gruntów pod względem ich użytkowania przedstawiał się następująco: grunty orne 54%, sady 1%, łąki 9%, pastwiska 5%, lasy 21%, pozostałe tereny 10% (Rocznik statystyczny województwa lodzkiego 1974).Na terenie byłego powiatu Łask nie prowadzono do tej pory szczegółowej kontroli gniazd, z wyjątkiem badań ankietowych w 1970 r. ( M a r k o w s k i  i in. 1981).Materiał zebrano zgodnie z opracowaną przez P. Profusa Instrukcją do IV  Międzynarodowego Spisu Gniazd Bociana Białego. Pełne wyjaśnienie symboli używanych w tekście zawiera praca W o j c i e c h o  w s  к i e g o  (1991). Wartości (JZG) oraz JZa obliczono wg wzorów podanych przez 0 1 ej n i c z a  к a (1991).2. WYNIKIWyniki inwentaryzacji gniazd bociana białego w 1984 r przedstawiają tab. I-IV  oraz apendyks. W tabelach podano wyłącznie symbole kategorii gniazd, które stwierdzono w terenie. Porównanie wyników inwentaryzacji gniazd między latami 1970 i 1984 wykazało znaczne różnice (tab. IV). Liczba gniazd HP zmalała w przeciągu 14 lat o 22%, w związku z czym zmniejszył się także w tym samym stosunku wskaźnik zagęszczenia par na 100 km2 ogólnejT a b e l a  1Wyniki inwentaryzacji gniazd bociana biaiego w bytym powiecie Łask w 1984 r. Results of White Stork nest census in the former district of Łask in 1984RodzajdanychD ataLiczba gniazd N umber of nestsRodzajdanychD ataLiczba gniazd Num ber of nestsRodzajdanychD ataWartośćValueH 83 HPo(m) 2 JZa 2,10HP 61 HPo(g) 1 JZm 2,62HPm 49 HPo(x) 9 StD 5,16HPm 1 4 HE 1HPm 2 13 HB 8HPm 3 20 HO 12HPm 4 5 HX 1HPmx 7 JZG 110HPo 12 (JZG) 130T a b e l a  11Miejsca założenia gniazd bociana białego w byłym powiecie Łask w 1984 r. Location of White Stork nests in the former district of Łask in 1984Miejsce założenia gniazda Liczba gniazd Procent gniazdNest location Number of nests Percent of nestsBudynki z dachem miękkim (strzecha)1 1.21Buildings covered with soft materials (thatched roof)Budynki z dachem twardym (dachówka, eternit itd.)3 3.61Buildings covered with hard materials (tile, etem it etc.)Budynki ogółem 4 4,82Buildings -  totalSłupy linii elektrycznych 6 7,23Electric polesDrzewa 71 85,54TreesInne 2 2,41OthersRazem 83 100TotalT a b e l a  IIIOdległości gniazd bociana białego od zamieszkanych zabudowań w byłym powiecie Łask w 1984 r.Distance from White Stork nests to the nearest occupied buildings in the former district of Łask in 1984Odległość (m) Distance (m)Liczba gniazd Number of hestsProcent gniazd Percent of nests«  100 79 95,18100-500 4 4,82>500 0 0Razem 83 100Total ...  ...... - . . ... - --------------- —----T a b e l a  IVPorównanie niektórych wyników inwentaryzacji gniazd bociana białego w byłym powiecie Łask w roku 1970 i 1984Comparison of some results of White Stork nests census in the former district of Łask in 1970 and 1984Rodzaj danych D ataRokYear1970 1984H 84 83HP 78 61HB 0 8HE 1 1HO 4 12HPm 61 49HPo 17 12JZG 162 110JZa 2,07 2,10JZm 2,64 2,62StD 6,60 5,16Miejsce założenia gniazdaNest locationbudynki 10 4buildings (11,9%) (4.8%)drzewa 74 71trees (88,1%) (85,5%)słupy 0 6poles 0 (7,2%)inne 0 2others (2.4%)powierzchni (StD). Zmalała również о 20% liczba gniazd kategorii HPm. Zwiększyła się natomiast liczba gniazd HB -  z żadnego w 1970 r. do ośmiu  w 1984 r. oraz liczba gniazd HO z czterech w 1970 r. do 12 w 1984 r. Efektywność lęgowa bociana w latach 1970 i 1984 utrzymywała się na podobnym poziomie. Wskaźniki JZa oraz JZm nie różnią się istotnie między latami (test t-Studenta, p> 0,05).Powyższe dane wskazują, że na omawianym terenie maleje ilość miejsc dogodnych do zasiedlenia i pomyślnego wyprowadzenia lęgu. Spowodowane  jest to prawdopodobnie zmniejszeniem się powierzchni optymalnych miejsc żerowiskowych bociana, czego przyczyną mogą być zmiany stosunków wod-nych wynikające z tzw. melioracji i regulacji dolin rzecznych oraz rozwój miast, takich jak Pabianice, Zduńska Wola i Łask.Na uwagę zasługuje ponadto zmiana miejsc zakładania gniazd przez bociana białego. Liczba gniazd umiejscowionych na budynkach zmalała w latach 1970-1984 o 7%, przy czym w latach 1968-1970 były one w całym  ówczesnym woj. łódzkim budowane wyłącznie na budynkach krytych strzechą  ( M a r k o w s k i  i in. 1981). Pojawiła się natomiast znaczna liczba gniazd (7,2%) umiejscowionych na słupach linii energetycznych i telefonicznych (w  latach 1968-1970 na terenie całego ówczesnego woj. łódzkiego wykazano tylko  jedno gniazdo na słupie).3. PIŚM IENNICTW OK o n d r a c k i  J. 1978. Geografia fizyczna Polski. PWN, Warszawa.M a r k o w s k i  J., T r a n d a  E., W o j c i e c h o w s k i  Z. 1981. Wyniki inwentaryzacji gniazd  bociana białego Ciconia ciconia (L. )  w byłym województwie łódzkim dla lat 1968-1970 na podstawie ankiety. Acta Univ. Lodz., Folia zool. anthrop., 1: 107-126.0 1 e j n i с z а к P. 1992. Wyniki inwentaryzacji gniazd bociana białego ( Ciconia ciconia) w gminach: Poddębice, Uniejów, Pęczniew i Zadzim w roku, 1984. Acta Univ. Lodz., Folia zool. 1: 29-38. W o j c i e c h o w s k i  Z. 1992. Bocian biały (Ciconia ciconia) na Ziem i Łowickiej. Acta Univ. Lodz., Folia zool., 1: 5-28.4. SUMMARYStudies were carried out in the former district o f Łask in 1984. The investigated area was 1181 km2, of which arable area constituted 54%, forests 21%, meadows 10%, pastures 5%, orchards 1%, others 10%. The White Stork bred in the former district of Łask in 1984 at a density o f 5.16 pairs/100 km2. Values o f JZa and JZm  were respectively 2.10 and 2.62. 86% o f nests were situated on trees and 95% o f them were situated up to 100 m from buildings. The numbers of HP and HPm nests were lower in 1984 than in 1970 (inquiry data, M a г к o w s к i et al. 1981) by about 20%. The numbers o f HO and HB nests in 1984 were higher than in 1970. No significant differences were recorded in the values o f JZa and JZm between 1970 and 1984.Jacek Gabryelak91-070 Łódź, ul. Obr. Stalingradu 75, m. 4aA p e n d y k sSpis miejscowości byłego pow iatu łaskiego z gniazdami bociana białego w 1984 r.List of locations of the former district of Łask with White Stork nests in 1984MiejscowośćLocationWynikResultMiejscowośćLocationWynikResultAntonin HPm 2 Markówka HB 1Beleń HPm 2 Marzenin HPo(m)Bilew HPm x Marżynek HPmxBorszewice Cmentarne HPm 3 Nicenia HPm 3Bychlew HPm 3 Ochłe HB 2Chech to HPm 1 Osieczno HPm 3Chechło-Karolew HPm 2 Piaski H Pm 2Chrusty HPm 4 Piątkowisko HPm 2HPo(x) Podgórze HB 2Czamyska Wola HPm 4 H Pm 3Czestków HPo(x) Paprotnia HPo(m)HPm 1 Przecznia Kol. HOD ąbrowa K.ol. HPm 3 Przyrownica HB 1Dąbrowa Widawska HPo(x) Pstrokonie HPm 3Dłutów HO HPmxD obroń Mały HPm 2 Redociny HPmxFraszka HB 2 Rembieszów HPo(x)Górki Grabieńskie HPmx Resta rzew HPm 3G rabia HO Restarzew Cmentarny НОG rabo wie HPm 3 Rydzyny HPm 2Grzeszyn HO HPm 4Jadwinin HO Siedlce HPm 4Janowice (Kresy) HPm 3 Sięganów HPmxJeziorko HPm 3 HOJózefów HO Sowince HPm 2Jutrzkowice HPm 3 Tążewy HPm 3Kalinowa HPm 3 Wielka Wieś HOKlimkowizna HPm 2 Władysławów HEKorablew HPm 2 Wola Kleszczowa HPo(x)Krzucz HPo(x) Wola Wężykowa HPo(x)Kurówek Ochelski HPm 1 Wożniki HPm 3Kwiatkowice HO Wrzesiny HPmxLdzari HO Wrzeszczewice HOLeszczyny Małe HPm 3 Wygiełzów HPm 2Leszczyny Duże HB 1 Zabłocie HB 1Leśnica HPm 3 Zagłówki HPm 3Lichawa HPo(g) Zamoście HPm 3Ligota HPm 2 Zamość HPm 2HPo(x) Zawady HPm 1Luciejów HPm 3 Zieleńcice HXŁęki Kol. HPo(x) Żytowice HB 2Łopatki HPm 4

White stork (Ciconia ciconia in the former District of Łask in 1984

The White Stork bred in the former district of Łask in 1984 at a density of 5.16 pairs/100 km 2. The mean number of nestlings per nest occupied by a pair was 2.10 and the mean number of nestlings per nest with nestlings was 2.62. 86% of nests were situated on trees and 95% of them were up to 100 m from buildings. Num ber of nests occupied by pairs and by pairs with nestlings in 1984 was lower than in 1970 by about 20%

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/13155/1/Zoologica_1_%201992_65_70.pdf

White stork (Ciconia ciconia in the former District of Łask in 1984

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

White stork (Ciconia ciconia in the former District of Łask in 1984

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w