Łapa, Małgorzata

Przegląd Nauk Historycznych

Polish

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Artykuły recenzyjne i recenzje     309   czeństw narodowych” Grecji i pozostałych państw regionu. Stwier-dzenie, że polityka bezpieczeństwa Grecji „wykluczała możliwość budowy państwa i społeczeństwa opartych na zasadach wieloet-niczności i wielokulturowości” (s. 272), można z kolei odnieść tak-że do polityki innych państw regionu bałkańskiego.  Powyższe uwagi krytyczne nie podważają mojego przekonania, że rozprawa J. Paszkiewicza jest opracowaniem stanowiącym ory-ginalne osiągnięcie badawcze i wpisuje się znacząco do historio-grafii polskiej na temat Grecji i Bałkanów w okresie międzywojen-nym. Praca dowodzi wykorzystania przez autora różnorodnego ma-teriału źródłowego i znajomości historiografii szeregu państw w za-kresie prezentowanych zagadnień. Świadczy o jego wielkiej erudy-cji w wielu kwestiach politycznych, gospodarczych i społecznych Grecji, często bardzo zawiłych. Zaletą rozprawy, obok jej wartości merytorycznej, jest narracja autorska utrzymana konsekwentnie  w rzeczowym, syntetyzującym materiał źródłowy stylu.          ANDRZEJ M. BRZEZIŃSKI       UNIWERSYTET ŁÓDZKI∗      Artur Czuchryta, Z dziejów klasy średniej w Lublinie. Kupcy branży kolonial-nej w życiu gospodarczym i społecznym miasta (1918–1939), Wydawnictwo Uni-wersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2011, ss. 140.   Nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej ukazała się kolejna praca badacza młodego pokolenia – Artura Czuchryty. Głównym przedmiotem zainteresowań autora jest naj-nowsza historia Polski, a szczególnie zagadnienia gospodarcze i spo-łeczne Lubelszczyzny1. Tym razem do rąk czytelników trafiła książ-ka dotycząca rynku wewnętrznego Drugiej Rzeczypospolitej, a wła-ściwie jego specyficznej części – handlu kolonialnego prowadzone-go na terenie Lublina. Podkreślić należy, że już sam fakt zajęcia się                                                           ∗ Wydział Filozoficzno-Historyczny, Instytut Historii, Katedra Historii Po-wszechnej Najnowszej. 1 Autor recenzowanej monografii, pracownik Zakładu Historii Gospodarczej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, opublikował m.in. pracę Prze-mysł rolno-spożywczy w województwie lubelskim w latach 1918–1939, Lublin 2008. 310     Artykuły recenzyjne i recenzje   przez autora tą problematyką zasługuje na aprobatę i uznanie, grono osób zajmujących się rynkiem wewnętrznym i jego rolą w ży-ciu gospodarczym kraju jest bowiem dość szczupłe, a zagadnienie niewystarczająco poznane. W prezentowanej książce zastosowano układ rzeczowy. Składa-ją się na nią wstęp, zakończenie, cztery rozdziały oraz siedem anek-sów. Rozdział pierwszy Rynek towarów kolonialnych w Polsce sta-nowi wprowadzenie do tematyki pracy. Zamieszczono tu krótką charakterystykę rynku światowego w okresie międzywojennym, eksponując handel towarami uznawanymi w nomenklaturze pol-skiej za kolonialne. Autor zaprezentował więc rynki zbytu dla ka-wy, herbaty, kakao, korzeni, owoców południowych świeżych i su-szonych. Do zestawu tego dodał ponadto ryż. Należy podkreślić, że udział Polski w światowym handlu tych towarów był znikomy i w naj-lepszym okresie wynosił około 1% ogólnych obrotów. W dalszej czę-ści tego fragmentu pracy przedstawiono wielkość i strukturę im-portu towarów kolonialnych do Polski oraz firmy tej branży działa-jące na terenie kraju. Cechą charakterystyczną była tu duża róż-norodność zarówno pod względem wysokości posiadanego kapita-łu, jak i skali prowadzonej działalności. Ponadto znamienna była postępująca specjalizacja przejawiająca się w ograniczeniu handlu do jednego lub dwóch towarów.  Dalszą część książki poświęcono handlowi kolonialnemu na te-renie Lublina. Autor opisał szczegółowo sytuację na lubelskim rynku kolonialnym oraz firmy handlowe działające w tej branży. Przedmiotem jego zainteresowania były kwestie aprowizacyjne,  u progu trudnej niepodległości stojące na pierwszym miejscu. Da-lej przywóz towarów kolonialnych do Lublina i specyfika tutejszego rynku. Ukazano środowisko lubelskich kupców branży kolonialnej, ich działalność nie tylko na polu handlu, ale także organizacyj-nym, gospodarczym i samorządowym. Należy podkreślić fakt do-minacji branży kolonialno-spożywczej w handlu lubelskim. Wska-zują na to liczby – w roku 1929 firmy tego typu stanowiły nieco ponad 73% ogółu wszystkich firm handlowych Lubelszczyzny.  Rozdział trzeci Lubelscy kupcy branży kolonialnej jako akcjona-riusze i członkowie zarządu Hurtowni Handlujących Towarami Ko-lonialnymi Spółka Akcyjna w Lublinie prezentuje początki powsta-nia Hurtowni, skład zarządu i jego działalność, akcjonariuszy fir-my, wielkość kapitałów, zyski i straty, zadłużenie oraz problemy  i wyzwania stojące przed firmą. Hurtownia wyróżniała się wśród firm branży kolonialnej działających na terenie Lublina, ponieważ Artykuły recenzyjne i recenzje     311   miała wykupione świadectwo przemysłowe pierwszej kategorii i na-leżała do największych firm handlowych na Lubelszczyźnie.  W rozdziale czwartym poruszono sprawy dotyczące działalności Hurtowni i jej pracowników, a więc struktury organizacyjnej, asor-tymentu sprzedawanych towarów, kontaktów handlowych, pra-cowników i ich płac. Hurtownia utrzymywała kontakty handlowe nie tylko z firmami krajowymi, ale i zagranicznymi, podejmując próbę pominięcia Gdańska jako pośrednika handlowego. W myśl pierwotnych założeń jej powstanie związane było ze staraniami podjętymi przez kupców chrześcijańskich dążących do założenia firmy broniącej ich interesów, w której mogliby nabywać towary do własnych sklepów i składów. Praktyka handlowa była bowiem in-na. Wśród kontrahentów Hurtowni znaleźli się również kupcy  i przemysłowcy żydowscy. Pokazuje to wyraźnie jak pragmatyzm gospodarczy pokonywał bariery narodowe i religijne.  Hurtownia, jak wykazał autor, stanowiła przykład aktywności gospodarczej lubelskich kupców branży kolonialnej. Nie ogranicza-li się oni jednak tylko do tego pola działania. W centrum ich zain-teresowań były też inne dziedziny życia społeczno-gospodarczego: samorząd, przemysł i handel, lokalna bankowość, organizacje za-wodowe i szkolnictwo handlowe. Świadczy to pozytywnie o lubel-skich kupcach branży kolonialnej, którzy wychodzili poza własne środowisko działając na rzecz miasta i lokalnej społeczności. Niezwykle przydatne uzupełnienie tekstu stanowią aneksy,  w których autor zaprezentował listę ważniejszych firm handlują-cych towarami kolonialnymi w Polsce i firmy tej branży działające w Lublinie oraz wykazy akcjonariuszy, zmiany właścicieli akcji czy salda Kasy Przezorności pracowników Hurtowni Handlujących To-warami Kolonialnymi Spółka Akcyjna w Lublinie. Umiejętnie po-czynione zestawienia w doskonały sposób ilustrują zagadnienia opisane w zasadniczej części książki.  Ponadto w pracy znalazły się bibliografia oraz indeks osób. Pewne zastrzeżenia budzi układ tej pierwszej. Artur Czuchryta przeprowadził kwerendę źródłową w Archiwum Akt Nowych w War-szawie oraz w Archiwum Państwowym w Lublinie. Ponadto skru-pulatnie przejrzał różnorodne źródła drukowane, w tym międzywo-jenną prasę specjalistyczną, a także dostępną literaturę. Znalazło to odzwierciedlenie w przypisach. Dlatego niezrozumiały wydaje się zabieg polegający na wyszczególnieniu w bibliografii, w części „opra-cowania i artykuły” (s. 123–126), wszystkich wykorzystanych arty-kułów z prasy międzywojennej.  312     Artykuły recenzyjne i recenzje   Zastrzeżenia budzi też strona edytorska recenzowanej pracy.  W odsyłaczach przypisów zastosowano ciągłość, choć wydaje się, że w każdym rozdziale powinny stanowić zamkniętą całość.  Mimo tych drobnych uchybień należy uznać pracę Artura Czu-chryty za godną polecenia zarówno fachowcom w dziedzinie histo-rii gospodarczej i ekonomii, jak i szerszemu gronu czytelników za-interesowanych przeszłością Lubelszczyzny.         MAŁGORZATA ŁAPA        UNIWERSYTET ŁÓDZKI∗                                                                  ∗ Wydział Filozoficzno-Historyczny, Instytut Historii, Katedra Historii Polski Najnowszej. 

Artur Czuchryta, Z dziejów klasy średniej w Lublinie. Kupcy branży kolonialnej w życiu gospodarczym i społecznym miasta (1918–1939), Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2011, ss. 140

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/9824/1/14-289_312_recenzje-%c5%81apa.pdf

Artur Czuchryta, Z dziejów klasy średniej w Lublinie. Kupcy branży kolonialnej w życiu gospodarczym i społecznym miasta (1918–1939), Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2011, ss. 140

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Artur Czuchryta, Z dziejów klasy średniej w Lublinie. Kupcy branży kolonialnej w życiu gospodarczym i społecznym miasta (1918–1939), Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2011, ss. 140

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w