Kaczorowski, Bartosz

Przegląd Nauk Historycznych

Polish

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

PRZEGLĄD NAUK HISTORYCZNYCH 2014, R. XIII, NR 2  KRONIKA NAUKOWA      Sprawozdanie z ogólnopolskiej  konferencji naukowej pt. Płk Józef Beck (1894–1944) – żołnierz, dyplomata, polityk, Łódź, 9–10 października 2014 r.    Postać pułkownika Józefa Becka po dziś dzień wywołuje nie-słabnące zainteresowanie zarówno ze strony ludzi nauki, jak i miło-śników historii. Trend ten wydaje się zupełnie naturalny, zważywszy na fakt, że J. Beck sprawował urząd ministra spraw zagranicznych w kluczowych latach poprzedzających II wojnę światową, a decyzje przezeń podejmowane miały fundamentalne znaczenie nie tylko dla przyszłych losów Rzeczypospolitej, ale i Europy. Nic więc dziw-nego, że prowadzona przez niego polityka zagraniczna już w cza-sach mu współczesnych wywoływała różnorakie emocje, od pełnej afirmacji z jednej strony po bezpardonową krytykę z drugiej. Ten drugi trend przybrał na sile w okresie powojennym i dopiero prze-łom roku 1989 umożliwił podjęcie prób dokonania uczciwej oceny dyplomacji ministra, co naturalnie nie wyeliminowało różnic zdań. „Spór o Becka” trwa więc do dzisiaj, a ostatnio przyjął on nawet charakter medialny wraz z pojawieniem się na rynku niewiele ma-jących wspólnego z warsztatem historyka popularnych publikacji, w których krytykowano m.in. decyzję ministra o odrzuceniu nie-mieckich żądań z przełomu lat 1938/1939. Co więcej, spór ten przestał być jedynie polskim problemem i stał się elementem gry międzynarodowej, bo to właśnie krytyka przedwojennej dyplomacji Warszawy znalazła swoje istotne miejsce w polityce historycznej Federacji Rosyjskiej, według której podpisanie paktu Ribbentrop–Mołotow było usprawiedliwione rzekomo awanturniczą polityką Drugiej Rzeczypospolitej w okresie urzędowania Becka na Wierz-bowej.  Te wszystkie czynniki sprawiły, że wyważona, naukowa analiza biografii ostatniego przedwojennego ministra spraw zagranicznych 218     Kronika naukowa  stała się jeszcze bardziej konieczna. Przypadające w bieżącym roku rocznice: 120. urodzin ministra i 70. jego śmierci stworzyły dosko-nałą okazję ku temu. Dlatego też Katedra Historii Powszechnej Najnowszej UŁ oraz Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi zorganizowały ogólnopolską konferencję naukową pt. Płk Józef Beck (1894–1944) – żołnierz, dyplomata, polityk, która odbyła się  w Instytucie Historii UŁ w dniach 9–10 października 2014 r. Za-szczycili ją swoją obecnością najwybitniejsi polscy specjaliści zaj-mujący się omawianym okresem, przybyło również wcale niemałe grono słuchaczy. Konferencję otworzyła dyrektor Instytutu Historii UŁ prof. dr hab. Maria Nartonowicz-Kot. W imieniu organizatorów prof. dr hab. Andrzej M. Brzeziński, kierownik Katedry Historii Powszech-nej Najnowszej i dr Joanna Żelazko, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN Oddział w Łodzi, przedstawili założenia programowe konferencji. Jako pierwsze zaprezentowane zostały re-feraty dotyczące przedministerialnego etapu życia Józefa Becka. Profesor dr hab. Paweł Samuś z Katedry Historii Polski Najnowszej UŁ scharakteryzował dom rodzinny, w którym wyrastał mały Józef i który miał niemały wpływ na jego przyszłą postawę. Reprezentu-jący tę samą katedrę dr hab. Jacek Pietrzak przedstawił z kolei żołnierskie drogi przyszłego ministra w Legionach, Polskiej Organi-zacji Wojskowej i Wojsku Polskim. Następny referat, prof. dr. hab. Mariusza Wołosa, stanowił płynne przejście między karierą wojsko-wą a dyplomatyczną Józefa Becka. Historyk Uniwersytetu Pedago-gicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie przeanalizo-wał bowiem działania, jakie Beck podejmował podczas pełnienia funkcji attaché wojskowego i morskiego we Francji i w Belgii w la-tach 1922–1923. Profesor dr hab. Rafał Stobiecki z Instytutu Histo-rii UŁ odczytał referat nadesłany ze Stanów Zjednoczonych przez prof. Piotra S. Wandycza, zatytułowany Piłsudski i Beck, ukazują-cy relacje pomiędzy Marszałkiem i jednym z jego najbardziej zau-fanych współpracowników. Doktor hab. Sławomir M. Nowinowski  z Instytutu Historii UŁ odczytał następnie referat przesłany przez prof. dr. hab. Wojciecha Skórę z Akademii Pomorskiej w Słupsku pt. Józef Beck i podwładni. MSZ jako narzędzie i urząd w latach 1932–1939. Obrady popołudniowe dotyczyły stosunków Drugiej Rzeczypo-spolitej z państwami europejskimi w okresie urzędowania J. Becka w Pałacu Brühla. Profesor dr hab. Andrzej M. Brzeziński wygłosił referat nt. Liga Narodów w koncepcjach i dyplomacji Józefa Becka. Kronika naukowa     219  Reprezentujący Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu prof. dr hab. Tomasz Schramm scharakteryzował stosunek ministra do najpoważniejszego sojusznika Drugiej Rzeczypospolitej – Trze-ciej Republiki Francuskiej, a prof. dr hab. Andrzej Essen z Uni-wersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Kra-kowie przedstawił miejsce, jakie w dyplomacji J. Becka zajmowały państwa Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej. Relacje II Rze-czypospolitej z jej największymi wrogami i przyszłymi agresorami scharakteryzowali: prof. dr hab. Wojciech Materski z Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk (Związek Sowiecki  w koncepcjach politycznych i dyplomacji Józefa Becka) oraz prof. dr hab. Stanisław Żerko z Instytutu Zachodniego w Poznaniu (Niemcy w koncepcjach politycznych ministra Józefa Becka).  Drugi dzień konferencji rozpoczęły wystąpienia dotyczące posta-wy J. Becka w okresie największej próby – w miesiącach poprze-dzających wybuch II wojny światowej. Pierwszy z referentów, prof. dr hab. Marek Kornat z Instytutu Historii PAN, bronił polityki ministra podczas kryzysów międzynarodowych roku 1938 (Austria–Litwa–Czechosłowacja), z kolei dr hab. Dariusz Jeziorny z Instytu-tu Historii UŁ w wystąpieniu pt. Wielka Brytania w dyplomacji Józefa Becka skrytykował popularną ostatnio w publicystyce tezę, jakoby Londyn przez udzielenie Polsce gwarancji w marcu 1939 r. chciał skierować uderzenie Adolfa Hitlera na Wschód. Doktor hab. Sławomir Nowinowski scharakteryzował losy ministra we wrześniu 1939 r., a prof. dr hab. Tadeusz Dubicki, rektor Państwowej Wyż-szej Szkoły Zawodowej we Włocławku, zaprezentował zagadnienie internowania Becka opierając się na źródłach rumuńskich. Dwa ostatnie referaty zostały przedstawione przez pracowników Insty-tutu Pamięci Narodowej i dotyczyły postrzegania postaci ministra w przeszłości i obecnie. Doktor Sebastian Pilarski scharakteryzo-wał opinie, jakie na temat Becka wyrażali współcześni mu politycy i publicyści, Andrzej Czyżewski zaś przedstawił recepcję napisanej przez Olgierda Terleckiego i wydanej w 1985 r. biografii pt. Puł-kownik Beck. Konferencja w opinii wielu była naukowym i organizacyjnym sukcesem. Jej wysoki poziom gwarantowała obecność najwybitniej-szych historyków zajmujących się postacią Józefa Becka i dyplo-macją Drugiej Rzeczypospolitej w latach trzydziestych XX w. Zna-komite obeznanie referentów z tematem było szczególnie widoczne podczas odbywającej się po każdej części referatowej dyskusji. Szczegółowe odpowiedzi, interesujące anegdoty, cytowanie z pa-220     Kronika naukowa  mięci dokumentów archiwalnych i cenna odrobina humoru spra-wiły, że ta część obrad była z pewnością najciekawsza. Nic więc dziwnego, że debaty trwały dłużej niż to pierwotnie planowano. Należy życzyć sobie, by konferencje na takim poziomie odbywały się jak najczęściej. Efektem łódzkich obrad ma być praca zbiorowa dotycząca tytułowej postaci. Bez wątpienia będzie ona stanowiła cenny głos w dyskusji nad postacią Józefa Becka i ważną odpo-wiedź na wiele bezpodstawnych zarzutów publicystyki. Jakkolwiek nie będzie to łatwe, warto by rozważyć podjęcie starań o przetłu-maczenie planowanej publikacji na język angielski. Jak słusznie zostało to zauważone podczas konferencji, w europejskiej nauce powszechne jest przeświadczenie, jakoby w ostatnich miesiącach przed wybuchem II wojny światowej Druga Rzeczpospolita prowa-dziła politykę zagraniczną w sposób awanturniczy, dlatego też umoż-liwienie zachodniemu czytelnikowi zapoznanie się z publikacją wy-bitnych polskich historyków pomogłoby w rozprawieniu się ze szkodliwymi dla sprawy polskiej mitami zachodniej historiografii.         BARTOSZ KACZOROWSKI       UNIWERSYTET ŁÓDZKI    Sprawozdanie z konferencji naukowej  pt. Legiony Polskie w okresie Wielkiej Wojny, Łódź, 22 października 2014 r.    W dniu 22 października 2014 r., z okazji zbliżającej się 100. rocznicy powstania Legionów Polskich, jak również wybuchu I woj-ny światowej, w Instytucie Historii Uniwersytetu Łódzkiego odbyła się konferencja Legiony Polskie w okresie Wielkiej Wojny. Została ona zorganizowana przez władze Instytutu Historii Uniwersytetu Łódzkiego oraz Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Łodzi. Obrady rozpoczęły się punktualnie o godzinie 10.00. Otwarcia do-konała dyrektor Instytutu Historii, prof. nadzw. dr hab. Maria Nar-                                                Wydział Filozoficzno-Historyczny, Instytut Historii, Katedra Historii Po-wszechnej Najnowszej. 

Sprawozdanie z ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. „Płk Józef Beck (1894–1944) – żołnierz, dyplomata, polityk”, Łódź, 9–10 października 2014 r.

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/9111/1/15Kaczorowski.pdf

Sprawozdanie z ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. „Płk Józef Beck (1894–1944) – żołnierz, dyplomata, polityk”, Łódź, 9–10 października 2014 r.

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Sprawozdanie z ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. „Płk Józef Beck (1894–1944) – żołnierz, dyplomata, polityk”, Łódź, 9–10 października 2014 r.

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w