Rzadkowolska, Magdalena

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

79 Forum Bibl. Med. 2009 R. 2 nr 1 (3)TowaRzySTwa  naukowEDr Magdalena RzadkowolskaŁódź – UŁPOLSKIE TOWaRZYSTWO BIBLIOLOgICZNEPolskie Towarzystwo Bibliologiczne (PTB) jest towarzystwem naukowym o zasięgu ogólnokrajowym, zostało zarejestrowane 1 sierpnia 1989 roku. Jego celem jest „rozwijanie nauki o książce i upowszechnianie jej osiągnięć, a także integrowanie wszystkich środowisk zawodowych związanych z książką” (Statut PTB, zatwierdzony w 1989 r., zmiany w 2001 r.). Siedzibą Towarzystwa jest Biblioteka Narodowa w Warszawie.Członkami PTB są przede wszystkim pracownicy uniwersyteckich instytutów bibliotekoznawczych i bibliotek naukowych. Pierwszym prezesem Towarzystwa została Barbara Bieńkowska, wiceprezesami – Andrzej Mężyński i Krzysztof Migoń, sekretarzem – Hanna Łaskarzewska, skarbnikiem – Hanna Bojczuk. Po trzech kadencjach, w 2003 r. Walne Zgromadzenie Delegatów zmieniło skład Zarządu Głównego, prezesem wybrano Janusza Kosteckiego, wiceprezesami pozostali – Andrzej Mężyński i Krzysztof Migoń, sekretarzem – Agnieszka Paja, skarbnikiem – Anna Karczewska; Barbarze Bieńkowskiej nadano tytuł honorowego prezesa PTB. W 2008 r. prezesem został Stanisław Adam Kondek († 24 VII 2008), wiceprezesami – Andrzej Mężyński i Krzysztof Migoń, sekretarzem – Magdalena Rzadkowolska, skarbnikiem – Anna Karczewska. PTB, liczące ok. 190-250 członków, posiada obecnie cztery oddziały terenowe warszawski i wrocławski (od 1989 r.), krakowski (od 1990 r.), katowicki (od 1993 r.). Kierują nimi Maria Kocójowa (Kraków), Mikołaj Ochmański (Warszawa), Leonard Ogierman(Katowice), Bogumiła Staniów (Wrocław). Rozwiązaniu uległy oddziały Łódzki (1994) i Lubelski (2003) a ich członkowie należą do Oddziału Warszawskiego. Członkiem honorowym Towarzystwa został w 1998 r. dr Jan Olbrycht, w latach 1990-1998 burmistrz miasta Cieszyna , obecnie poseł do Parlamentu Europejskiego. Oprócz uczestnictwa w działalności kierowanej przez Zarząd Główny, każdy z oddziałów prowadzi własne prace organizując imprezy integrujące środowisko 80  Forum Bibl. Med. 2009 R. 2 nr 1 (3)wycieczki do bibliotek, spotkania z liderami krajowego bibliotekarstwa i księgoznawczych ośrodków naukowych, patronując działalności studenckich kół naukowych. Źródłem finansowania Towarzystwa są składki członkowskie oraz dotacje celowe na programy badawcze, konferencje naukowe, publikacje i wystawy. Od 1990 r. PTB wydaje nieregularny biuletyn pt. „Nowiny Polskiego Towarzystwa Bibliologicznego”, rozprowadzany głównie wśród członków.Do najważniejszych zadań PTB należy:● prowadzenie działalności naukowo-badawczej i wydawniczej w zakresie księgoznawstwa;● organizowanie (samodzielne lub we współpracy z innymi instytucjami) konwersatoriów i konferencji na najważniejsze tematy związane z sytuacją książki w Polsce;● uzgadnianie i formułowanie stanowisk fachowców wobec tych problemów;● opracowywanie ekspertyz;● podnoszenie poziomu wiedzy, etyki i kwalifikacji zawodowych członków, a także oddziaływanie w tym kierunku na całe środowisko pracowników książki;● współdziałanie z właściwymi władzami, instytucjami, komitetami, towarzystwami naukowymi oraz organizacjami krajowymi i zagranicznymi w dziedzinach objętych działalnością PTB.Zaraz po utworzeniu PTB podjęto kwestię losów zbiorów przejętych i prze–mieszczonych w wyniku działań wojennych i późniejszych zmian granic Polski. Problemowi temu poświęcono dwa fora dyskusyjne w 1990 r. Wypracowano wówczas i przyjęto dwa dokumenty: Stanowisko Polskiego Towarzystwa Bibliologicznego w sprawie swobodnego dostępu do informacji i zbiorów przemieszczonych oraz przejętych oraz Program działań w zakresie informacji o zbiorach przemieszczonych i przejętych. Staraniem Towarzystwa utworzono w Bibliotece Narodowej w 1990 r. Pracownię Dokumentacji Księgozbiorów Historycznych, którą nieprzerwanie kieruje Hanna Łaskarzewska. W 1992 r. podjęto kolejny temat prac badawczych – dokumentację strat polskich bibliotek w czasie II wojny światowej. Program ten jest realizowany wspólnie z Biurem Pełnomocnika Rządu do Spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturalnego za Granicą (obecnie Departamentem Dziedzictwa Narodowego) Ministerstwa Kultury do dziś. Efektem tych prac jest seria informatorów o stratach bibliotek i księgozbiorów domowych w latach 1939-1945 na ziemiach polskich w granicach II RzeczypospolitejPTB zorganizowało samodzielnie lub z innymi instytucjami ponad 10 ogólnokrajowych i międzynarodowych konferencji i spotkań (poświadczonych publikacjami). M.in.: Cieszyńskie księgozbiory historyczne (1991); Dokumentacja księgozbiorów historycznych. Współpraca krajowa i międzynarodowa, Zabezpieczenie i wykorzystanie księgozbiorów instytucji likwidowanych i reorganizowanych (1993); 81 Forum Bibl. Med. 2009 R. 2 nr 1 (3)Możliwości współpracy międzynarodowej w zakresie bibliologii, Skutki II wojny światowej dla bibliotek polskich (1994), Bibliotekarskie kontakty polsko-niemieckie - wczoraj i dziś (1996); Z problemów ochrony europejskiego i narodowego dziedzictwa piśmienniczego, Ks. Leopold Jan Szersznik znany i nieznany (1997); Wiedza o książce w nauce i dydaktyce (1999); Książka przyszłością kultury? (2001); Współczesna sztuka książki (2002); Dobre czasy - złe czasy. Polsko-niemiecka współpraca bibliotek, Droga do Okólnika. W 160. rocznicę powstania i 60. - spalenia Biblioteki Ordynacji Krasińskich, Warszawa stolicą książki? (2004); Książka nie zna granic (2005). Zarząd Główny PTB organizuje również w Bibliotece Narodowej otwarte zebrania naukowe. Oddział Warszawski zorganizował blisko 30 ogólnokrajowych konwersatoriów naukowych, od 2007 r. organizuje Warsztaty Bibliologiczne PTB OW, które od 2008 r. odbywają się w Katedrze Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Łódzkiego. Podobne spotkania naukowe są przygotowywane także przez inne Oddziały. PTB było wydawcą lub współwydawcą kilkanastu publikacji. M.in.: Maria Kocójowa: Przewodnik po zbiorach rękopisów w Wilnie. Kraków 1993. [Wyd. Oddział Krakowski]; Modern libraries and librarianship in Poland. Ed. Maria Kocójowa, Alicja Altenberger. Kraków 1995. [Wyd. Oddział Krakowski]; Symposia bibliologica. Dokumentacja księgozbiorów historycznych, współpraca krajowa i międzynarodowa. Skutki II wojny światowej dla bibliotek polskich. Red. Andrzej Mężyński, Hanna Łaskarzewska. Warszawa 1995; Libraries in Europe’s post-communist countries: their international context. Ed. Maria Kocójowa, Wojciech Zalewski. Kraków 1996. [Wyd. Oddział Krakowski]; Polskie Towarzystwo Bibliologiczne. Informator. Oprac. Marianna Mlekicka. Warszawa 1996. [Wyd. Oddział Warszawski]; Bibliotekarskie kontakty polsko-niemieckie. Red. Hanna Łaskarzewska, Andrzej Mężyński. Przegląd Biblioteczny 1997 nr 1. [Zeszyt monograficzny]; Problemy wydawnicze i marketing współczesnej książki naukowej i akademickiej. I Krajowa Konferencja. Katowice, 19 listopada 1998. Red. Leonard Ogierman. Katowice 1998. [Wyd. Oddział Katowicki]; Materiały z konferencji PTB. „Z Badań Nad Polskimi Księgozbiorami Historycznymi” 1999 T. 19 s. 153-206. [Część referatów z Forum PTB pt. „Z problemów ochrony europejskiego i narodowego dziedzictwa piśmienniczego”. Warszawa, 2 grudnia 1997 r.]; Piotr Lechowski: Biblioteki Krakowa w okresie okupacji niemieckiej 1939-1945. Kraków 1999. [Wyd. Oddział Krakowski]; Wiedza o książce w nauce i dydaktyce. Konferencja. Warszawa, 16-17 listopada 1999 r. Red. Małgorzata Kisilowska, Jacek Puchalski, Dariusz Kuźmina. Warszawa 2000; Książka przyszłością kultury? „Przegląd Biblioteczny” 2001 z. 3. [Zeszyt monograficzny]; Biblioteki naukowe w Generalnym Gubernatorstwie w latach 1939-1945. Wybór dokumentów źródłowych. Wyd. i oprac. Andrzej Mężyński przy współpr. Hanny Łaskarzewskiej. Warszawa 2003; Kultura książki ziem wschodniego i południowego pogranicza Polski XVI-XX w. Paralele 82  Forum Bibl. Med. 2009 R. 2 nr 1 (3)i różnice. Red. Jolanta Gwioździk, Edward Różycki, Katowice 2004. [Wyd. Oddział Katowicki].Członkowie PTB opracowywali – na zamówienie resortu kultury oraz bibliotek naukowych – ekspertyzy. Barbara Bieńkowska, Hanna Łaskarzewska uczestniczyły w pracach Polsko-Ukraińskiej Komisji Międzynarodowej ds. ochrony i zwrotu dóbr kultury utraconych i bezprawnie przemieszczonych podczas II wojny światowej, Andrzej Mężyński – w zespole ekspertów rządowej komisji polsko-niemieckiej do spraw zbiorów przejętych i przemieszczonych. Towarzystwo wyrażało swoje opinie m.in. na temat problemów współczesnego bibliotekarstwa polskiego, zwrotów właścicielom zbiorów przejętych przez państwo po II wojnie światowej.Dzięki zaangażowaniu PTB 1 stycznia 1994 r. otwarto Książnicę Cieszyńską, która powstała w wyniku usamodzielnienia się Oddziału Zabytkowego Miejskiej Biblioteki Publicznej w Cieszynie. Przez dwie kadencje przewodniczącą Rady Programowej Książnicy, w której zasiadają m.in. członkowie PTB była Barbara Bieńkowska, a następnie inny członek Towarzystwa – Jan Pirożyński.W PTB współorganizowało Letnie Szkoły Bibliotekoznawstwa w Cieszynie dla studentów (1993-1994), warsztaty na temat ochrony zbiorów zabytkowych w regionie (1995). W 1998 r. Towarzystwo było jednym z patronów i współfinansowało wystawę Corona urbis et orbis, otwartą w BN z okazji 250. rocznicy założenia Biblioteki Załuskich. W latach 2000-2001 współuczestniczyło w organizowaniu imprez w Warszawie pod hasłem Szał czytania, promujących m.in. współczesny rynek książki w Polsce; w 2001 r. zorganizowano konkurs dla warszawskich szkół średnich nt. wiedzy o książce.BibliografiaB i e ń k o w s k a  Barbara: Polskie Towarzystwo Bibliologiczne. Przegląd. Biblioteczny 1997 z. 2/3 s. 241-247G w i o ź d z i k  Jolanta: Polskie Towarzystwo Bibliologiczne Oddział Katowicki. Gazeta Uniwersytecka. Miesięcznik Uniwersytetu Śląskiego [on line]. Dostępny w World Wide Web: http://gu.us.edu.pl/gusa.php?op=artykul&rok=2005&miesiac=4&id=232&type=spec [dostęp 2009-04-09]Ł a s k a r z e w s k a  Hanna: Polskie Towarzystwo Bibliologiczne. Dotychczasowe dokonania i perspektywy. Poradnik Bibliotekarza 2001 nr 10 s. 11-13P o l s k i e  Towarzystwo Bibliologiczne [on line]. Dostępny w World Wide Web: http://www.ptb.bn.org.pl/default.htm [dostęp 2009-04-19]P o l s k i e  Towarzystwo Bibliologiczne. Informator. Warszawa 1996 

Polskie Towarzystwo Bibliologiczne

http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/11089/2957/1/ForumNr3.pdf

Polskie Towarzystwo Bibliologiczne

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)