Niewygodni, niewidoczni i niechciani – formy wiktymizacji osób z autyzmem

Abstract

[email protected] Płońska – doktorantka w Zakładzie Kryminologii Katedry Prawa Karnego i Kryminologii Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku.Uniwersytet w BiałymstokuKonwencja ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych, sporządzona w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz.U. z dnia 25 października 2012 r., poz. 1169).Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 1991 r. Nr 95, poz. 425).Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2018 r. poz. 996).Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1578).Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1743).Antonik A., Nauczyciel wobec trudności związanych z edukacją uczniów z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w warunkach szkoły integracyjnej i ogólnodostępnej. Analiza obszarów problemowych, „Studia Edukacyjne” 2015, nr 34.Apanowicz J., Metodologia ogólna, Gdynia 2002.Baranowska W. et al., Przemoc rówieśnicza wobec dzieci ze SPE, materiały pokonferencyjne, Warszawa 2015.Błachut J., Gaberle A., Krajewski K., Kryminologia, Gdańsk 2004.Buława-Halasz J., Rehabilitacja społeczna i zawodowa dorosłych osób autystycznych. Studium fenomenograficzne z zastosowaniem teorii społecznej Pierre’a Bourdieu, Kraków 2017.Dydaktyka specjalna: wybrane zagadnienia, red. J. Wyczesany, Gdańsk 2014.Firkowska-Mankiewicz A., Szumski G., Wokół edukacji włączającej, Warszawa 2010.Hołyst B., Wiktymologia, Warszawa 2000.Kopica K., Stereotypy społeczne wobec dzieci z autyzmem, [w:] Dziecko z autyzmem wyzwaniem dla współczesnej szkoły, red. K. Barłóg, Rzeszów 2017.Korendo M., Językowa interpretacja świata w wypowiedziach osób z zespołem Aspergera, Kraków 2013.Korulska E., Funkcjonowanie dzieci z autyzmem w warunkach szkoły ogólnodostępnej, czyli integracja w szkole nieintegracyjnej, „Konteksty Pedagogiczne. Spectrum Autyzmu” 2013, nr 1.Kryteria diagnostyczne zaburzeń psychicznych DSM-5, red. P. Gałecki et al., Wrocław 2018.Lew-Koralewicz A., Kompetencje społeczne a funkcjonowanie ucznia z autyzmem w szkole ogólnodostępnej, [w:] Dziecko z autyzmem wyzwaniem dla współczesnej szkoły, red. K. Barłóg, Rzeszów 2017.Lubas M., Uczeń z autyzmem w szkole – na przykładzie Szkoły Podstawowej w Błażowej Dolnej, [w:] Dziecko z autyzmem wyzwaniem dla współczesnej szkoły, red. K. Barłóg, Rzeszów 2017.Masierak-Baran A., Różne oblicza integracji, „Rewalidacja” 2010, nr 1.Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych – X Rewizja, t. 1, wydanie 2008.Mirska N., Podatność wiktymizacyjna a samoocena i optymizm, „Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka” 2009, nr 1–2.Niepełnosprawność intelektualna – etiopatogeneza, epidemiologia, diagnoza, terapia, red. K. Bobińska, T. Pietras, P. Gałecki, Wrocław 2012.Ogólnopolski spis autyzmu. Sytuacja młodzieży i dorosłych z autyzmem w Polsce, red. M. Płatos, Warszawa 2016.Opar A., Podatność wiktymizacyjna – przesłanki i formy przeciwdziałania wiktymizacji, „Rozprawy Społeczne” 2016, nr 2.Ozonoff S., Dawson G., McPartland J.C., Wysokofunkcjonujące dzieci ze spektrum autyzmu. Poradnik dla rodziców, Kraków 2015.Pasternak J., Perenc L., Radochoński M., Podstawy psychopatologii dla pedagogów, Rzeszów 2017.Pedagogika specjalna w reformowanym ustroju edukacyjnym, red. Z. Palak, Lublin 2001.Pisula E., Autyzm. Od badań mózgu do praktyki psychologicznej, Gdańsk 2012.Plichta P., Olempska-Wysocka M., Narażenie na agresję rówieśniczą niepełnosprawnych uczniów szkół integracyjnych w relacjach nauczycieli wspomagających, „Studia Edukacyjne” 2013, nr 28.Sajkowska M., Doświadczenia wiktymizacyjne młodych Polaków – raport z badań, „Dziecko Krzywdzone” 2011, nr 2.Społeczny obraz autyzmu, Komunikat z badań CBOS 2015, nr 47.Szafrańska A., Uczeń z autyzmem wysoko funkcjonującym w szkole – studium przypadku, „Niepełnosprawność – Zagadnienia, Problemy, Rozwiązania” 2017, nr 3.Szumski G., Integracyjne kształcenie niepełnosprawnych. Sens i granice zmiany edukacyjnej, Warszawa 2006.Szymańska P., Raport JIM. Dziecko z autyzmem. Dostęp do diagnozy, terapii i edukacji w Polsce, Łódź 2016.Terapia i edukacja osób z autyzmem. Wybrane zagadnienia, red. D. Danielewicz, E. Pisula, Warszawa 2003.Wing L., Gould J., Severe impairment of social interaction and associated abnormalities in children: epidemiology and classifi cation, „Journal of Autism and Developmental Disorders” 1979, nr 9.Wojciechowska A., Gulczyńska A., Zachowania seksualne dzieci i młodzieży ze spektrum autyzmu. Wyniki badań pilotażowych, „Interdyscyplinarne Konteksty Pedagogiki Specjalnej” 2017, nr 19.Wójcik J.W., Kryminologia. Współczesne aspekty, Warszawa 2014.Zajdel K., Relacje interpersonalne dziecka autystycznego w grupie – analiza przypadku, „Wychowanie w Rodzinie” 2015, nr 1.Zamkowska A., Postawy rodziców wobec edukacji włączającej w badaniach międzynarodowych, „Niepełnosprawność. Dyskursy Pedagogiki Specjalnej” 2019, nr 33.577