Wprowadzenie do konferencji KTP UwB "Sztuka sakralna i jej wpływ na duchowość człowieka"

(Hrycuniak), Sawa

Elpis

Domański, Czesław

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Słowo wstępne

null Sawa

Crossref

Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku (University of Bialystok Repository)

7Ks. Metropolita Sawa (Hrycuniak)SłOwO wStęPneCzcigodne Audytorium,otwierając konferencję Katedry Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku na temat „Sztuka sakralna i jej wpływ na duchowość człowieka”, serdecznie witam wszystkich zebranych.W dniu dzisiejszym koncentrujemy się na ważnym przejawie życia cerkiewnego, jakim jest sztuka sakralna, która odgrywa duże znaczenie w życiu Cerkwi. Zwrócimy szczególną uwagę na jej wpływ na życie duchowe człowieka. Początki sztuki sięgają czasów najdaw-niejszych i jest ona jedną z wielu form przekazu ludzkiego działania i doświadczenia chwały Bożej. Oddziaływanie Boga jako Istoty Naj-wyższej i Najdoskonalszej odbywa się w piśmie, ikonografii, śpiewie i budownictwie, czyli architekturze. Dla chrześcijaństwa wszystko to, co w sztuce prowadzi do duchowego wzbogacania się, odgrywa wielką i znaczącą rolę. Święci Ojcowie zalecali, by mistrz, ikonograf, pisarz, budowniczy nacechowany był głęboką wiarą, wówczas twórczość jego można określić co do jego moralności, estetyki, a nade wszystko bogactwa ducha. Św. Teodor Studyta pisze że: „od obrazu Chrystusa, który jest wzorem wszelkiego obrazu, wznosimy wzrok naszego du-cha do nieśmiertelnego obrazu Boga”. W II Liście Apostoła Pawła do Koryntian czytamy: „Ale my wszyscy z odkrytym obliczem patrząc 30_Elpis_2011.indd   7 2011-11-28   18:56:448w zwierciadle na chwałę Pańską, w ten sam obraz się przemieniamy” (2 Kor 3,18).W ten sposób Bóg uczynił z serca organ do poznania Jego chwa-ły, bowiem światłość Jego oświeca oblicze świętych! Prawdziwe pięk-no nie ma potrzeby udowodniania siebie. Piękno, mówił Platon, jest odblaskiem prawdy. Prawdą tą jest sam Bóg. Dlatego święci modlili się, by kontemplacja Boga rozciągała się na wieczność. Sztuka zatem przemienia człowieka mocą swego piękna. Jest ona czystą jakością i Jej owoce są niepowtarzalne. Sztuka Boska wymaga łaski i profe-tycznego charyzmatu, prezentuje bowiem to, co Jest niewidzialne.W całej historii ludzkości stanowiła ona metafizyczny element talentu ludzkiego, jego czysty ideał. Dlatego stanowi zawsze spoiwo organizmu społecznego, więź między percepcją i wyobraźnią. Dlate-go zawsze posługiwano się wizualną formą przekazu. W Grecji osią-gnęła ona najwyższe szczyty w swoich dziejach.Poprzez swój immanentny związek z wartościami uniwersal-nymi sztuka jawiła się jako objawienie boskości. Zawsze artystów uważano za ludzi natchnionych, twórców, za istoty zawieszone mię-dzy ziemią a niebiosami. Sztuka jest czystą jakością, jej owoce są nie-powtarzalne. Wartość, jaką wytwarza, stanowi wartość estetyczną, wzbogaca wartości materialne, ale oddziałuje na stan ducha człowie-ka. Zawsze i wszędzie jest wytworem kultury ducha ludzkiego trudno byłoby zrozumieć historie i jej sens, i na odwrót. O tym będzie mowa w dzisiejszych referatach.Należy podkreślić, że muzyka, szczególnie cerkiewna, jest jedną spośród sztuk. Ikona zaś w swej wartości symbolu przewyższa sztukę i ją wyjaśnia. Jest najwyższym jej osiągnięciem.Św. Jan Damasceński pisze: „Kiedy męczą mnie myśli i prze-szkadzają mi cieszyć się przyjemnością czytania, udaję się do świą-tyni, mój wzrok zostaje przykuty do jej architektonicznej przestrzeni i skłania mą dusze do chwały Bożej. Rozmyślam męczennika… jego płomienność mnie zapala... padam na ziemie, by adorować Boga za pośrednictwem męczennika”. 30_Elpis_2011.indd   8 2011-11-28   18:56:449Na koniec trzeba stwierdzić, że kiedy sztuka zapomina o sakral-nym języku symboli, o jego obecności, i zaczyna traktować je pla-stycznie, wówczas tchnienie transcendencji przestaje je przenikać.Uchwały soborowe zalecają, aby nad wszystkim co się zwie sztu-ką pracować „z bojaźnią Bożą, gdyż jest to sztuka Boska”.30_Elpis_2011.indd   9 2011-11-28   18:56:44

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Acta Universitatis Lodziensis Folia oeconomica

https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/233/1/2011_01_-_Elpis_-_Hrycuniak.pdf

Słowo wstępne

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Crossref

Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku (University of Bialystok Repository)

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Słowo wstępne

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Crossref

Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku (University of Bialystok Repository)

Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w