Recenzja Homili do Eklezjastesa Grzegorza z Nyssy

Myszor, Wincenty

Polish

Repozytorium Uniwersytetu Śląskiego RE-BUŚ

             Title: Homilie do Eklezjastesa - recenzja      Author: Wincenty Myszor  Citation style: Myszor Wincenty. (2010). Homilie do Eklezjastesa - recenzja. "Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne" (2010, z. 2, s. 452-453). 452 recenzJegrzegorz z nyssy, Homilie do eklezjastesa, wstęp, tłumaczenie, przypisy Marta Przyszy-chowska, Wydawnictwo WaM, kraków 2009, 112 s. (Źródła Myśli teologicznej 51)tom 51 poświęcony homiliom do księgi eklezjastesa został podobnie wydany jak tom 50. „Miniaturowy” wstęp tłumaczki (por. s. 5-10) porusza podobne zagadnienia. Wydaje się jednak, że dobrze dobrana bibliografia (s. 11-13) może zachęcić czytelnika do dal-szego studiowania opracowania. tłumaczce na stronie tytułowej przypisano „Przypisy”, ale sprowadzają się one niemal wyłącznie do adnotacji biblijnych cytatów i skojarzeń. Jak skromny jest tu wkład tłumaczki w objaśnienia tekstu widać z zamiaru, który jej przyświecał. zamierzając wykorzystać inne źródła patrystyczne, podała wykaz skrótów, które planowała wykorzystać chyba w komentarzu: PsP (= Pisma Starochrześcijańskich Pisarzy) nie wykorzystała nigdzie, gno (= dla dzieł grzegorza z nyssy) w przypisach tylko dwa razy, częściej we wstępie i bibliografii. natomiast w polskim tekście przekładu tłumaczka wprowadziła greckie wersje wyrażeń i pojęć. dla analizy treści homilii grze-gorza jest to rzecz bardzo pożyteczna. kryterium wyboru greckich objaśnień wydaje się być terminologia związana z egzegezą i terminologią moralną i ascetyczną.osiem homilii grzegorza z nyssy nie nawiązują do konkretnych perykop tekstu biblij-nego, choć wydaje się, że trzymają się pewnej kolejności rzeczowej. Warto zatem zasta-nowić się nad tematami poszczególnych homilii. Jeśli zwrócimy uwagę na indeks biblij-ny, z łatwością możemy zauważyć, że komentuje tylko trzy pierwsze rozdziały koheleta,  a mottem przewodnim dla ośmiu homilii jest wyrażenie z 3 rozdziału: „wszystko ma swój czas”. Według homilii i, za eklezjastesa, czyli autora komentowanej księgi, uznał grze-gorz „przywódcę” kościoła, czyli syna Bożego, który poucza swój kościół, czyli two-rzy z powołanych przez siebie ludzi „pełnię”. chrystus jako eklezjastes poucza o dziele 453recenzJezbawczym i o adresatach tego dzieła, czyli powołanym do zbawienia człowieku. W dziele zbawienia umieścił grzegorz także stworzenie świata i człowieka. eklezjastes poucza za pomocą Pisma Świętego. ta uwaga pozwala grzegorzowi wypowiedzieć się na te-mat metody pouczeń i sposobach interpretacji tekstu biblijnego. W homilii ii, wydaje się, głównym tematem jest pomoc eklezjastesa-chrystusa, aby człowiek umiał rozróż-niać dobro i zło i miał siłę wyboru dobra. W pierwszych słowach iii homilii grzegorz nawiązał do tego, co już wyjaśnił i wyraźnie zapowiedział treść tego, czego uczymy się dzięki trzeciej homilii: „wyznanie grzechów”, które pozwala na prawdziwe odwrócenie się od zła i zdążanie do dobra (por. s. 39). W homilii iV wylicza główne przeszkody w na-wróceniu, poczynając od pychy. W szczególny sposób grzegorz wskazał na niebezpie-czeństwo chciwości. W tym miejscu znajduje się obszerniejszy passus na temat niewol-nictwa: chciwość chrześcijan wyrażająca się w posiadaniu/panowaniu nad niewolnikami (s. 48-50), ale także bogactw materialnych, złota, kosztowności. te bardziej rozbudowane wątki homilii zdają się wskazywać na słuchaczy jego pouczeń. W homilii V („po oczysz-czeniu dusz poprzednimi słowami i wyplenieniu z ludzi wszelkiego pragnienia marno-ści”, s. 57) wrócił do tematu nawrócenia, czyli oddalenia się od zła i dążeniu do mądrości. W homilii Vi zdaje się naszkicował obraz mądrości człowieka nawróconego, który ko-jarzył mu się z umiarem i umiarkowaniem. Mottem homilii jest werset z koheleta: „Jest czas i odpowiednia pora na każdy czyn pod niebem” (s. 66). odpowiedni czas i stosowny do tego czasu czyn skojarzył z mądrością umiaru. na początku Vii homilii przypomniał „wcześniejsze pouczenia, dzięki którym nauczyliśmy się dostosowywać miarę czasu do wszystkiego i jako kryterium dobra używać stosownej pory”. W homilii Vii z mottem: „czas rzucania kamieni i czas zbierania kamieni”, pouczył o kryteriach dobrych czynów, a przede wszystkim o skutkach czynów ludzkich. ostrzega przed dosłownym pojmowa-niem słów pouczeń i zachęca do ich głębszego, duchowego rozumienia. W tej homilii, jak zresztą w całości dzieła grzegorza, zaznacza się wpływ argumentacji filozoficznej. Mówi wprost o myśleniu filozoficznym (s. 82, 84). W Viii homilii grzegorz zajął się głównym motywem dobrego działania, to znaczy miłością. i w tych pouczeniach znajdziemy myśl greckiej filozofii, człowiek upodabnia się do tego, co miłuje, a w ramach powinności mo-ralnej, ma się stać podobnym do Boga, którego miłuje. „czas wojny” interpretuje jako czas walki duchowej. W tym fragmencie znajdziemy obszerniejsze opisy tej walki czło-wieka, który walczy jak oblężone przez przeciwników miasto (s. 93-96). homilię koń-czy przypomnieniem czasu doczesnego jako miary, czyli umiaru w korzystaniu z rzeczy stworzonych. komentarz do homilii grzegorza z nyssy niewątpliwie powinien ujawnić związki jego myśli z filozofii grecką. tłumaczka wskazała na arystotelesa, etyka nikomachejską (por. s. 67, przypis 2). dzieło grzegorza z nyssy zasługuje na większe zainteresowanie teologów, zwłaszcza filozofów i moralistów. tom został zaopatrzony w indeks biblijny, brak w nim indeksów rzeczowych. z ła-twości można było sporządzić indeks greckich terminów, przytoczonych w tekście przez tłumacza.Ks. Wincenty myszor

Homilie do Eklezjastesa - recenzja

https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/13184/1/Myszor_Homilie_do_Eklezjastesa_recenzja.pdf

Homilie do Eklezjastesa - recenzja

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu Śląskiego RE-BUŚ