St. Irenaeus and his arguments against the Gnostics

Abstract

This article presents St. Irenaeus and characterizes his literary work. The origins of Gnosticism are discussed and the main leaders of this movement at the turn of the third century are presented. Next, the places in which St. Irenaeus reveals orthodox teaching when combating Gnostic views, which threatened the existence of the Church, are outlined. These points concern anthropology, the theory of recapitulation, and the Tradition and apostolicity of the Church. While exposing the Gnostic’s false teaching, St. Irenaeus bears witness to the true teaching of the Church.Artykuł przedstawia postać św. Ireneusza i charakteryzuje jego dzieła literackie. Omówiona została geneza gnostycyzmu i ukazani zostali główni przedstawiciele tego nurtu okresu przełomu II/III w. Następnie zostały przedstawione punkty, w których św. Ireneusz zwalczając poglądy gnostyków jako zagrażające bytowi Kościoła ukazuje prawowierną naukę. Te punkty dotyczą: antropologii, teorii rekapitulacji, tradycji i apostolskości Kościoła. Św. Ireneusz demaskując fałszywe nauczanie gnostyków dał wykład prawdziwej nauki koś[email protected]ł Teologiczny, Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie, PolskaIreneusz z Lyonu, Wykład Nauki Apostolskiej, wstęp, przekład i opracowanie W. Myszor, Kraków 1997.Ireneusz z Lyonu, Adversus haereses (Contra haereses) P.G. 7, 437- 1224 (Tłumaczenie fragmentów w j. polskim: A. Bober, Antologia patrystyczna, Kraków 1965; M. Michalski, Antologia literatury patrystycznej, Warszawa 1975; Ireneusz z Lyonu, Chwała Boga żyjący człowiek, wybór tekstów i opracowanie J. Comby, D Singels, tłum. W. Myszor, Kraków 1999; Ireneusz z Lyonu, Bóg w Ciele i Krwi, wybór tekstów i wprowadzenie Hans Urs von Balthasar, tłum. W. Myszor, Kraków 2001).Euzebiusz z Cezarei, Historia Kościelna. O męczennikach palestyńskich, tłum. i oprac. A. Lisiecki, POK 3, Poznań 1924 (przedruk, WAM, Kraków 1993).Dekert T., Teoria rekapitulacji Ireneusza z Lyonu w świetle starożytnych koncepcji na temat Adama, Kraków 2007.Drączkowski F., Patrologia, Peplin-Lublin 1999.Myszor W., Gnostycyzm i teologia Ireneusza z Lyonu, Zagadnienie wybrane, Studia Antiquitatis Christianae, Series Nova 11, red. L. Lach-Mbartlik, Katowice 2010.Мейендорф И., Введение в святоотеческое богословие, New York 1985.Quasten J., Initiation aux Pères de l’Église, t. 1, Paris 1955.Tatarkiewicz W., Historia Filozofii, t. I, Warszawa 1988.1714515