Kargol-Wasiluk, Aneta

Zalesko, Marian

Optimum Economic Studies

Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku (University of Bialystok Repository)

OPTIMUM. STUDIA EKONOMICZNE NR 1 (73) 2015    Aneta KARGOL-WASILUK, Marian ZALESKO    LIBERALIZM CZY INTERWENCJONIZM? KSZTAŁTOWANIE ŁADU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ W LATACH 1989-2014   KONFERENCJA NAUKOWA  WYDZIAŁ EKONOMII I ZARZĄDZANIA UNIWERSYTETU W BIAŁYMSTOKU BIAŁYSTOK, 30 CZERWCA-1 LIPCA 2014 ROKU  DOI: 10.15290/ose.2015.01.73.16  W 1989 roku w Polsce, a następnie w innych krajach Europy Środkowo-Wschodniej, roz-począł się historyczny proces przechodzenia od gospodarki centralnie kierowanej do gospo-darki rynkowej. Okres 25 lat od zapoczątkowania przeobrażeń systemów ekonomicznych w tej części Europy, jaki minął w 2014 roku, skłania do naukowej refleksji nad procesem kształ-towania się ładu społeczno-gospodarczego w krajach starego kontynentu. Analizy problemu można dokonać z perspektywy historyczno-ekonomicznej. W kontekście ćwierćwiecza zmian jednym z bardziej interesujących zagadnień badawczych, wymagającym skrupulatnej analizy, staje się kwestia: w jakim stopniu budowa nowego porządku ekonomicznego opierała się na zasadach liberalizmu, a w jakim na doktrynach interwencjonistycznych?  Odpowiedzi na tak sformułowane pytanie postanowili udzielić uczestnicy konferencji pt.: Liberalizm czy interwencjonizm? Kształtowanie ładu społeczno-gospodarczego w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1989-2014. Była to II konferencja naukowa z cyklu „Rozwój społeczno-gospodarczy w teoriach ekonomicznych”. Z inicjatywą jej przygotowania wystąpiły: Katedra Skarbowości, Zakład Systemów Ekonomicznych i Klub Austriackiej Szkoły Ekonomii na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku (WEiZ UwB). Patronat nad konferencją objęli: Dziekan WEiZ Prof. zw. dr hab. Henryk Wnorowski, Polskie Towarzystwo Ekonomiczne oraz Forum Obywatelskiego Rozwoju.  Wśród uczestników konferencji znaleźli się przedstawiciele wielu ośrodków naukowych zarówno z Polski, jak i z zagranicy. Międzynarodowy zespół ekonomistów i historyków gospo-darczych podjął próbę diagnozy istoty zmian gospodarczych w Europie. Nie ulega wątpliwo-ści, że dokonały się one pod wpływem dwóch, będących w opozycji do siebie, doktryn eko-nomicznych: liberalizmu gospodarczego oraz interwencjonizmu. Podczas obrad podkreśliła to stuosobowa grupa uczestników konferencji, spośród których ponad siedemdziesięciu przygo-towało referaty. Ich problematyka obejmowała różne sfery zmian w gospodarce, w równej mie-rze teoretyczną, jak i praktyczną. W trakcie dwóch dni obrad uczestnicy dyskutowali w ramach zaprojektowanych bloków merytorycznych (paneli dyskusyjnych), podzielonych na sesję plenarną oraz sesje tematycz-ne, z których wnioski przedstawili moderatorzy w podsumowaniu zorganizowanego spotkania naukowego. Konferencję zaszczycił obecnością gość honorowy – Prof. Leszek Balcerowicz, który wystąpił z referatem nt.: Ustrój, polityka, wzrost gospodarki. W sesji plenarnej, której przewodniczył Prof. zw. dr hab. Janusz Kaliński ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, znakomite wystąpienia zaprezentowali wybitni przedstawiciele nauki: Prof. zw. dr hab. Janina Godłów-Legiędź (Uniwersytet Łódzki), która wygłosiła referat nt.: Transformacja ustrojowa z per-spektywy racjonalności konstruktywistycznej i ekologicznej; Prof. zw. dr hab. Jerzy Wilkin (Uni-Recenzje i informacje 190wersytet Warszawski, członek rzeczywisty PAN) – Regulacyjna i ochronna rola państwa w wa-runkach globalizacji oraz Prof. zw. dr hab. Witold Kwaśnicki (Uniwersytet Wrocławski) – Czy pol-ska transformacja mogła przebiegać radykalnie inaczej? Krytyczna analiza krytyki polskich reform. Wszystkie wystąpienia zarówno gościa honorowego, jak i prelegentów z sesji plenar-nej zostały wysłuchane i przyjęte z uwagą oraz pobudziły do ożywionej dyskusji.  Po zakończeniu obrad i dyskusji w sesji plenarnej rozpoczął się panel dyskusyjny pt.: Two-rzenie ładu społeczno-gospodarczego – historia i współczesność, który poprowadził Prof. zw. dr hab. Janusz Skodlarski, reprezentujący Uniwersytet Łódzki. Wśród panelistów znaleźli się:  – Prof. zw. dr hab. Anna Ząbkowicz, Uniwersytet Jagielloński, Polska Akademia Nauk; – Prof. zw. dr hab. Janusz Kaliński, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie; – Prof. zw. dr hab. Andrzej P. Wiatrak, Uniwersytet Warszawski; – Prof. zw. dr hab. Henryk Wnorowski, Uniwersytet w Białymstoku; – Prof. dr hab. Jędrzej Chumiński, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu; – Prof. dr hab. Maciej Miszewski, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach. W drugim dniu obrad w ramach sesji prowadzonych równolegle poddano dyskusji na-stępujące problemy:  1. Finansowe uwarunkowania zmian systemów społeczno-gospodarczych (Moderator: Prof. zw. dr hab. Teresa Famulska, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach); Prelegenci:  – Prof. dr hab. Marzanna Poniatowicz, Uniwersytet w Białymstoku – Dysfunkcje sys-temu finansów lokalnych w Polsce – propozycje niezbędnych zmian systemowych; – Dr Justyna Schultz, Uniwersytet Bremeński – Własność, finanse i rozwój; – Dr Bożena Ciupek, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach – Problemy opodatko-wania dochodów przedsiębiorstw wobec wyzwań globalizacji; – Dr Jacek Bednarz, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Finansyzacja a egzogeniczne instrumenty stabilizacji rynków finansowych; – Dr Kamil Kotliński, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie – Przemiany w za-kresie systemów kursowych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej; – Dr Monika Utzig, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie – Kredyty i depozyty gospodarstw domowych w Polsce a koniunktura gospodarcza. 2. Liberalizm versus interwencjonizm – czy istnieje konsensus? (Moderator: Prof. dr hab. Wojciech Bieńkowski, Uczelnia Łazarskiego w Warszawie); Prelegenci:  – Dr inż. Barbara Chmielewska, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żyw-nościowej – PIB – Liberalizm i interwencjonizm w teoriach ekonomii; – Dr Alina Grynia, Uniwersytet w Białymstoku – Wewnętrzne uwarunkowania kon-kurencyjności litewskich przedsiębiorstw; – Dr Marcin Graban, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – Liberalizacja czy etatyzm? Kierunki zmian polityki pracy wybranych państw Europy Środkowo-Wschodniej po roku 1989; – Dr Mateusz Machaj, Uniwersytet Wrocławski – Bariery transformacyjne; – Dr Lucyna Błażejczyk-Majka, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – In-terwencjonizm czy liberalizm? Rolnictwo krajów Europy Środkowo-Wschodniej po przystąpieniu do Unii Europejskiej. Analiza historyczna z perspektywy ekonomisty; – Prof. dr hab. Jarosław Wołkonowski, Uniwersytet w Białymstoku – Szkolnictwo wyż-sze na Litwie w okresie 1989-2014 – od interwencjonizmu do liberalizmu. 3. Polityka gospodarcza i rozwój gospodarczy – podsumowanie 25 lat (Moderator: Prof. zw. dr hab. Henryk Wnorowski, Uniwersytet w Białymstoku); Prelegenci:  – Prof. dr hab. Maria Majewska, dr Eliza Buszkowska, Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu – Zmiany w naturze ścieżki rozwoju gospodarczego Polski; – Dr Ryszard Kowalski, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie – Czy istnieje środ-kowoeuropejski model państwa dobrobytu?;  Recenzje i informacje 191 – Dr inż. Katarzyna Szara, Uniwersytet Rzeszowski – Rozwój gospodarczy w świetle koncepcji „3T”; – Dr Mikołaj Handschke, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu – Paralela między transformacją systemu gospodarczego w Chile i w Polsce; – Dr Michał Moszyński, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu – Transformacja systemowa wschodnich Niemiec – ordoliberalizm czy interwencjonizm?;  – Dr Barbara Wyrzykowska, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie – Kompetencje pracowników i zapotrzebowanie na nie w przyszłości – foresight. 4. Ewolucja układu instytucjonalnego w rozwoju gospodarczym (Moderator: Prof. zw. dr hab. Anna Ząbkowicz, Uniwersytet Jagielloński, Polska Akademia Nauk); Prelegenci:  – Prof. dr hab. Ewa Zeman-Miszewska, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach – In-stytucje lokalne – przesłanki transformacji; – Dr Tomasz Legiędź, Uniwersytet Łódzki – Instytucje i transformacja – jak powstaje efektywny system instytucjonalny; – Prof. dr hab. Jerzy Grabowiecki, Uniwersytet w Białymstoku – Abenomika i Partner-stwo Transazjatyckie; – Dr Joanna Dzionek-Kozłowska, Uniwersytet Łódzki – Zróżnicowanie trajektorii roz-wojowych krajów Europy Środkowo-Wschodniej z perspektywy współczesnych teorii ekonomicznych; – Dr Adam P. Balcerzak, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu – Wielowymiaro-wa analiza efektywności instytucjonalnej w krajach Europy Środkowo-Wschodniej w relacji do standardów OECD; – Dr Vitaliy Krupin, National Academy of Sciences of Ukraine - Development of rural areas of Ukraine during economic transformations: peculiarities, obstacles and fu-ture directions. Konferencję zwieńczyło podsumowanie. Było ono przypomnieniem najistotniejszych wątków poruszanych podczas dyskusji merytorycznych prowadzonych po każdej sesji. Podstawowym wnioskiem, jaki był konsekwencją obrad, stało się stwierdzenie, że nie istniał w ostatnich 25 la-tach dominujący kierunek przeobrażeń gospodarczych. Można wskazać gospodarki, które wy-brały liberalną ścieżkę rozwoju oraz te, które w większym stopniu wykorzystywały instrumenty interwencjonistyczne. Kształtowanie się ładu społeczno-gospodarczego w Europie w latach 1989-2014 odbywało się na zasadzie korzystania z dorobku różnych teorii ekonomicznych. „Niejednomyślność” rozwojowa stanowiła znakomitą przesłankę dla zastanowienia się nad koncepcjami i możliwościami rozwoju gospodarczego, a także przeprowadzenia szerokiej dyskusji nad ich znaczeniem w przyszłości. Ważne jest, aby umiejętnie wykorzystywać posia-dany stan wiedzy i brać pod uwagę spuściznę, jaką współczesnym ekonomistom pozostawiła historia myśli ekonomicznej oraz historia gospodarcza. Problemy „transformacyjne” omawiane podczas obrad mogą posłużyć jako wartościowy wkład do dyskusji w społeczeństwach stoją-cych obecnie przed dylematem wyboru ram instytucjonalnych ścieżek rozwojowych własnych gospodarek. Reasumując, należy zwrócić uwagę na wysoki poziom merytoryczny obrad (zarówno za-prezentowanych referatów, jak i prowadzonej dyskusji). Liczna grupa uczestników konferencji świadczy o ogromnym zainteresowaniu oraz przychylnym przyjęciu zaproponowanej inicjaty-wy naukowej. Obrady o charakterze interdyscyplinarnym stanowiły szeroką platformę wymia-ny poglądów na temat przeobrażeń ustrojowo-gospodarczych w Europie oraz dawały możli-wość podzielenia się wnioskami z badań prowadzonych w tym zakresie przez przedstawicieli społeczności naukowej z różnych ośrodków akademickich. Warto również podkreślić znakomite przygotowanie konferencji pod względem organiza-cyjnym. Jej gospodarze zapewnili o zamiarze organizacji kolejnego spotkania naukowców po-święconego analizom społeczno-gospodarczym w ujęciu historyczno-ekonomicznym, co zo-stało pozytywnie odebrane przez uczestników konferencji.  

Liberalizm czy interwencjonizm? Kształtowanie ładu społeczno-gospodarczego w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1989-2014, konferencja naukowa, Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok, 30 czerwca-1 lipca 2014 roku

Liberalizm czy interwencjonizm? Kształtowanie ładu społeczno-gospodarczego w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1989-2014, konferencja naukowa, Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok, 30 czerwca-1 lipca 2014 roku

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku (University of Bialystok Repository)

Crossref

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Liberalizm czy interwencjonizm? Kształtowanie ładu społeczno-gospodarczego w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1989-2014, konferencja naukowa, Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok, 30 czerwca-1 lipca 2014 roku

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku (University of Bialystok Repository)

Crossref

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w

Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅÃ³w