Pope Benedict XVI in his speeches spoke up in weighty matters for humanity.
Definitely presented the Catholic position and pointed out mistakes of false
ideologies, especially concerning human being, his nature, vocation, the sense
of life and conduct. Most of all he indicated the pernicious influence of such
ideology on the conduct of man and society.
The chief defect of ideologies spread around today and at the same time
their common denominator – according to the Pope – is the denial of the
transcendent dimension of man, and even directly combating of what is the
subject of a formal theological anthropology, that means the man’s relation
with God. At the same time, the characteristic of theses ideologies is the fact
that they want to be universal and want to form social life.
In this article, the author discusses these ideologies and shows what is contrary
in them to the theological anthropology. The author also presents the
characteristics of anthropology of Joseph Ratzinger – Benedict XVI as dialogical,
relational, communional and integral.Ks. prof. dr hab. JÓZEF WARZESZAK – ur. w 1951 roku, wykładowca Papieskiego
Wydziału Teologicznego w Warszawie oraz Wyższego Metropolitalnego Seminarium
Duchownego w Warszawie. Obszar zainteresowań: teologia dogmatyczna, teologia
duchowości. Autor książek, m.in. "Działanie Ducha Świętego w świecie i w Kościele według
średniowiecznej szkoły franciszkańskiej" (1992), "Ks. Antoni Słomkowski" (1900-1982).
"Rektor i odnowiciel KUL, teolog – rekolekcjonista, człowiek sumienia" (1999), "Misterium
Kościoła" (2004), "Człowiek w obliczu Boga i pośród stworzenia (2005), Tajemnica Eucharystii"
(2005), "Bóg Jedyny w Trójcy Osób" (2006), "Pneumatologia współczesna" (2008).Papieski Wydział Teologiczny WarszawaAugustyn, In Ioannis Evangelium tractatus.Augustyn, De Trinitate.Benedykt XVI, Caritas in veritate, 2.11.2009.Benedykt XVI, „Christ in der Gegenwart” nr 25, 22.06.2014.Homilia wygłoszona w czasie pierwszych nieszporów sprawowanych w wigilię
Pięćdziesiątnicy na spotkaniu z ruchami kościelnymi i nowymi wspólnotami na
Placu Świętego Piotra, 3.06.2006.Benedykt XVI, Katecheza w czasie audiencji generalnej, 22.09.2010.Benedykt XVI, Katecheza wygłoszona w czasie audiencji generalnej, 29.03.2006.Benedykt XVI, Katecheza z 3 grudnia 2008, Światło Chrystusa silniejsze niż ciemności
zła. Święty Paweł o grzechu pierworodnym, „L’Osservatore Romano” nr 2/2009.Benedykt XVI, Missa pro eligendo Romano Pontifi ce, 19.04.2005.Benedykt XVI, Orędzie na Dzień Migranta 2012.Benedykt XVI, Orędzie na Dzień Pokoju 2006.Benedykt XVI, Orędzie na Dzień Pokoju, 1.01.2009.Benedykt XVI, Orędzie na Dzień Uchodźcy 2012.Benedykt XVI, Orędzie na Dzień Wyżywienia 2011.Benedykt XVI, Orędzie Pokoju na 1.01.2013.Benedykt XVI, Orędzie z okazji XXVI Światowego Dnia Młodzieży – Madryt
2011, Watykan 6.08.2011.Benedykt XVI, Przemówienie do biskupów Hong Kongu i Macao przybyłych z
wizytą „ad limina Apostolorum”, 27.06.2008.Benedykt XVI, Przemówienie do biskupów Konferencji Episkopatu Białorusi
przybyłych z wizytą ad limina Apostolorum, 17.12.2009.Benedykt XVI, Przemówienie do biskupów Konferencji Episkopatu Gabonu
przybyłych z wizytą ad limina Apostolorum, 26.10.2007.Benedykt XVI, Przemówienie do biskupów Konferencji Episkopatu Kanady –
Québec, którzy przybyli z wizytą ad limina Apostolorum, 11.05.2006.Benedykt XVI, Przemówienie do biskupów Konferencji Episkopatu Kanady Zachodniej
w czasie wizyty ad limina Apostolorum, 9.10.2006.Benedykt XVI, Przemówienie do biskupów Meksyku przybyłych z wizytą ad limina
Apostolorum, 15.09.2005.Benedykt XVI, Przemówienie do biskupów USA przybyłych z wizytą ad limina
Apostolorum, 19.01.2012.Benedykt XVI, Przemówienie do członków Komisji Teologicznej Międzynarodowej,
5.10.2007.Benedykt XVI, Przemówienie do członków Zarządu Rzymu, Prowincji i Regionu,
12.01.2012.Benedykt XVI, Przemówienie do Kurii Rzymskiej z okazji składania życzeń Bożonarodzeniowych,
21.12.2007.Benedykt XVI, Przemówienie do Kurii Rzymskiej z okazji złożenia życzeń Bożonarodzeniowych,
22.12.2006.Benedykt XVI, Przemówienie do nowego ambasadora Holandii przy Stolicy
Apostolskiej, 2.10.2009.Benedykt XVI, Przemówienie do nowego ambasadora królestwa Danii przy Stolicy
Świętej, 17.12.2009.Benedykt XVI, Przemówienie do nowego ambasadora Księstwa Andory przy
Stolicy Apostolskiej, 1.12.2005.Benedykt XVI, Przemówienie do nowych ambasadorów akredytowanych przy
Stolicy Apostolskiej, 9.06.2011.Benedykt XVI, Przemówienie do pisarzy kolegium czasopisma „La civiltà Cattolica”,
17.02.2006.Benedykt XVI, Przemówienie do pracowników Kurii Rzymskiej w czasie składania
życzeń Bożonarodzeniowych, 22.12.2011.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników 110. Kongresu Narodowego Włoskiego
Stowarzyszenia Chirurgii, 20.10.2008.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników IV Zgromadzenia Narodowego
Kościoła Włoch w Weronie, 19.10.2006.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników na spotkaniu zorganizowanym przez
Papieską Radę „Cor Unum”, 11.11.2011.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników Sesji Plenarnej Papieskiej Akademii
Nauk, 31.10.2008, L’Osservatore Romano, Pol. 1(2009).Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników Sesji Plenarnej Papieskiej Akademii
Nauk, L’Osservatore Romano, nr 4/2009.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników spotkania Diecezji Rzymu,
5.06.2006.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników spotkania zorganizowanego
przez Międzynarodową Demokrację Centrum oraz Demokrację Chrześcijańską,
21.09.2007.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników spotkania zorganizowanego
przez Papieską Radę Społecznych Środków Przekazu, 23.05.2008.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników spotkania zorganizowanego przez
Papieską Radę Iustitia et Pax w pięćdziesiątą rocznicę encykliki Mater et Magistra,
16.05.2011.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników XX Konferencji Międzynarodowej
zorganizowanej przez Papieską Radę do spraw Duszpasterstwa Zdrowia na temat
„genom ludzki”, 19.11.2005.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników XXIV Zgromadzenia Plenarnego
Papieskiej Rady Świeckich, 21.05.2010.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników Zebrania Plenarnego Papieskiej
Akademii Nauk, 6.11.2006.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników Zebrania Plenarnego Rady Społecznych
Środków Przekazu, 17.03.2006.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników Zgromadzenia Plenarnego Kongregacji
Wychowania Katolickiego, 21.01.2008.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników Zgromadzenia Plenarnego Papieskiej
Rady Kultury, 8.03.2008.Benedykt XVI, Przemówienie do uczestników Zgromadzenia Plenarnego Kongregacji
Wychowania Katolickiego, 21.01.2008.Benedykt XVI, Przemówienie do Władz i Korpusu Dyplomatycznego w Wiedniu,
sala Hofburg, 7.09.2007.Benedykt XVI, Przemówienie do wykładowców i studentów Wolnego Uniwersytetu
Najświętszej Maryi Wniebowziętej (LUMSA), 12.11.2009.Benedykt XVI, Przemówienie do XXIV Plenarnego Zgromadzenia Papieskiej
Rady Świeckich, 21.05.2010.Benedykt XVI, Przemówienie do zakonników, zakonnic i członków Instytutów
Świeckich oraz Stowarzyszeń Życia Apostolskiego Diecezji Rzymu, 10.12.2005.Benedykt XVI, Przemówienie na lotnisku w Zagrzebiu, 4.06.2011.Benedykt XVI, Przemówienie na placu Hiszpańskim w Rzymie, 8.12.2011.Benedykt XVI, Przemówienie na spotkaniu ekumenicznym w Kolonii, 19.08.2005.Benedykt XVI, Przemówienie na spotkaniu ekumenicznym w kościele św. Józefa
w Nowym Jorku, 18.04.2008.Benedykt XVI, Przemówienie na spotkaniu z członkami Zgromadzenia Ogólnego
Organizacji Narodów Zjednoczonych, 18.04.2008.Benedykt XVI, Przemówienie na spotkaniu z duchowieństwem Diecezji Belluno-Feltre i Treviso, 24.07.2007.Benedykt XVI, Przemówienie na spotkaniu z dziećmi pierwszokomunijnymi,
15.10.2005.Benedykt XVI, Przemówienie na spotkaniu z młodymi nauczycielami uniwersyteckimi
w Madrycie, 19.08.2011.Benedykt XVI, Przemówienie na spotkaniu z młodzieżą na placu Yenne na
Sardynii, 7.09.2008.Benedykt XVI, Przemówienie na spotkaniu z Papieskim Instytutem Jana Pawła
II dla Studiów nad Małżeństwem i Rodziną na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim,
5.04.2008.Benedykt XVI, Przemówienie na spotkaniu z władzami oraz Korpusem Dyplomatycznym
w Wiedniu, sala Hofburg, 7.09.2007.Benedykt XVI, Przemówienie na spotkaniu ze światem naukowym w Pradze,
27.09.2009.Benedykt XVI, Przemówienie podczas spotkania z kardynałami oraz pracownikami
Kurii Rzymskiej i Gubernatoratu, 21.12.2012.Benedykt XVI, Przemówienie skierowane do kierownictwa, wykładowców i studentów
Uniwersytetu Katolickiego Sacro Cuore, 21 V 2011.Benedykt XVI, Przemówienie w czasie czuwania z młodzieżą w czasie ŚDM
w Sydney, 19.07.2008.Benedykt XVI, Przemówienie w czasie nieszporów sprawowanych z biskupami
Brazylii w Sao Paulo, 11.05.2007.Benedykt XVI, Przemówienie w czasie spotkania z młodzieżą w Mediolanie na
placu św. Karola, 2.05.2010.Benedykt XVI, Przemówienie w czasie wizyty w siedzibie dziennika „L’Osservatore
Romano” z okazji 150 rocznicy jego założenia, 5.07.2011.Benedykt XVI, Wywiad udzielony dziennikarzom w czasie lotu do Portugalii,
11.05.2010.Benedykt XVI, Wywiad udzielony dziennikarzom w czasie lotu na Cypr, 4.06.2010.Benedykt XVI, Wywiad udzielony dziennikarzom w drodze do Chorwacji,
4.06.2011.Conrad-Martius H., Das Sein, München 1957.Jan Paweł II, Przemówienie do Papieskiej Akademii Nauk Społecznych,
27.04.2001.Jan Paweł II, Centesimus Annus.Królikowski J., Natura czy kultura, czyli o co toczy się walka w dyskusji o gender?,
Tarnów 2014.Katechizm Kościoła Katolickiego.Pascal, Myśli, tłum. T. Boy-Żeleński, Warszawa 1999.Ratzinger J., Dogma und Verkündigung, München 1973.Ratzinger J., Kommentar zu Gaudium et spes.Ratzinger J., Wprowadzenie w chrześcijaństwo, tłum. Z. Włodkowa, Kraków 1996.Ratzinger J., Zum Personverständnis in der Dogmatik, w: J. Speck, Das Personverständnis
in der Pedagogik und ihren Nachbarwissenschaften, Münster 1966Smentek I., Wymagania wobec kapłanów w niełatwym kontekście współczesności na
podstawie wypowiedzi Benedykta XVI związanych z Rokiem Kapłańskim, WST 23/1
(2010).Tomasz z Akwinu, Jak uzasadniać wiarę, w: Dzieła wybrane, tłum. J. Salij, Poznań
1984.Warzeszak J., „Dyktatura” relatywizmu w ujęciu Benedykta XVI, WST 24/2011.Warzeszak J., Sekularyzacja wyzwaniem dla ludzi wierzących w ujęciu Benedykta
XVI, WST 26/1/2013