Philosopher and moralist Etienne Vermeersch co-signed or pronounced several texts about Israel and the Palestinians (2006-2011). He criticizes the policies of the Israeli governments towards the Palestinians, citing numerous Jewish and UN sources. Vermeersch died before president Trump announced his plan

Roels, Frank

Dutch

Ghent University Academic Bibliography

	   1	  ETIENNE	  VERMEERSCH	  OVER	  ISRAËL	  EN	  PALESTINA	  	   Frank	  Roels	  	  Onlangs	  zijn	  de	  “Nagelaten	  geschriften”	  van	  Etienne	  Vermeersch	  gebundeld	  door	  Johan	  Braeckman	  en	  Dirk	  Verhofstadt	  http://www.houtekiet.be/boeken/p/detail/nagelaten-­‐geschriften-­‐e-­‐book	  ),	  	  	  De	   veelzijdigheid	   en	   encyclopedische	   kennis	   van	   Etienne	   Vermeersch	   zijn	  algemeen	  geroemd.	  Dat	  zijn	  lezersbrieven	  niet	  zijn	  opgenomen	  in	  dit	  reeds	  dikke	  boek,	  is	  dan	  ook	  begrijpelijk.	  Etienne	  heeft	  meerdere	  brieven	  over	  Israël	  en	  Palestina	  ondertekend.	  	  Hij	  was	  daarvan	  niet	   de	   eerste	   redacteur,	  maar	  heeft	  dat	   veel	   belang?	  Hij	  heeft	  wel	  elk	  woord,	  elke	  komma	  bekeken,	  aangepast,	  en	  dan	  goedgekeurd.	  Zo	   was	   hij:	   niemand	   zou	   hem	   iets	   in	   de	   mond	   leggen	   waarmee	   hij	   niet	  akkoord	  ging.	  Zelf	  sprak	  hij	  over	  het	  onderwerp	  in	  zijn	  lezing	  in	  Bozar	  in	  2011.	  	   De	   eerste	   lezersbrief	  over	   dit	   onderwerp	  waarvan	  we	  weten	   dat	   hij	  verschenen	   is,	   dateert	   van	   2008,	   en	   heeft	   talrijke	   ondertekenaars.	   Die	  waren	   in	   alfabetische	   volgorde	   gerangschikt:	   Ludo	   Abicht,	   Herman	  Balthazar,	   Paul	   Pataer,	   Hendrik	   Pinxten,	   Frank	   Roels,	   Marie	   Scheirlinck,	  Etienne	  Vermeersch	  en	  Dominique	  Verté.	  Reginald	  Moreels	   betreurde	  meteen	   dat	   hij	   te	   laat	   geantwoord	   had,	  maar	  wel	  akkoord	  ging.	  De	  brief	  verscheen	  in	  De	  Morgen.	  Hij	   is	   nog	   te	   lezen	   in	   de	   academische	   bibliografie	  met	   trefwoord	   Etienne	  Vermeersch:	  	  https://biblio.ugent.be/person/FC46391C-­‐F0ED-­‐11E1-­‐A9DE-­‐61C894A0A6B4	  	  die	   men	   ook	   vindt	   bij	   Ludo	   Abicht,	   en	   op	   de	   mijne:	  https://biblio.ugent.be/publication/386251	  	  	  Hopelijk	  veegt	  de	  U.Gent	  ze	  niet	  uit	  na	  ons	  overlijden…	  	   Na	  het	   verschijnen	   ontving	   ik	   een	   stroom	   steunbetuigingen	  bij	   deze	  brief,	  op	  een	  week	  tijd	  (mijn	  mailadres	  stond	  onder	  de	   tekst).	  Een	  170-­‐tal	  heb	  ik	   	  bewaard.	  Uiteraard	  zijn	  er	  de	  “usual	  suspects”.	  Ook	  parlementairen	  Wouter	  Devriendt,	  David	   Geerts,	   Jan	   Rogiers,	   en	   oud-­‐burgemeester	   Frank	  Beke.	  Alain	  Clauwaert	   van	  het	  ABVV-­‐AC,	   Frank	  Stappaerts...	  Maar	  ook	  van	  lezers	  die	  aan	  mij	  totaal	  onbekend	  waren.	  	  	  2011.	  Op	  21	  juni	  van	  dat	  jaar	  ontving	  Etienne	  de	  Prijs	  van	  het	  Vrijzinnig	  Humanisme.	  In	  zijn	  toespraak	  zegt	  hij	  over	  Israël	  en	  Palestina:	  “Zo	   zijn	   sommigen	  momenteel	  niet	  alleen	   radicaal	  tegen	  de	   islam,	  maar	  ook	  radicaal	  voor	  de	   politiek	   van	   Israël.	   Anderen	   verzetten	   zich	   tegen	   Israël	   en	  	   2	  vergoelijken	  of	  minimaliseren	  dan	  weer	  de	  impact	  van	  Hamas.	  Ik	  kan	  noch	  het	  een,	   noch	   het	   ander.	   Ik	   heb	   ingezien	   dat	   aan	   de	   Palestijnen	   veel	   onrecht	   is	  aangedaan	   en	   dat	   zij	   dus	  mijn	   steun	   verdienen,	  maar	   dat	   belet	  mij	   niet	   de	  islamistische	  en	  antisemitische	  ontsporingen	  aan	  de	  kaak	  te	  stellen.	  Toen	  men	  mij	   na	   de	   Eerste	   Golfoorlog	   in	   1991	   aanbood	   het	   voorzitterschap	   waar	   te	  nemen	  van	  een	  colloquium	  tussen	  progressieve	  Palestijnen	  en	  Israëli's,	  heb	  ik	  dat	  aanvaard.	  Die	  opdracht	  bood	  mij	  de	  mogelijkheid	  om	  zowel	  mijn	  rationeel	  denken	  als	  mijn	  emotionele	  betrokkenheid	  in	  dienst	  te	  stellen	  van	  authentieke	  pogingen	   tot	   vrede.	   Maar	   weer	   stond	   ik	   voor	   die	   pijnlijke	   vaststelling	   dat	  mensen	  van	  wie	  ik	  het	  oprechte	  streven	  naar	  het	  ware	  en	  het	  goede	  niet	  kon	  loochenen,	   het	   zo	   moeilijk	   hadden	   om	   de	   gevoeligheden	   van	   de	   anderen	   te	  begrijpen”	   (	   	   https://humanistischverbond.be/blog/101/eerbetoon-­‐aan-­‐etienne-­‐vermeersch/	  ).	  	  Nog	  een	  lezersbrief	  Kort	   nadien,	   op	   4	   oktober	   2011,	   ondertekende	   Etienne	   een	   nieuwe	  gemeenschappelijke	   brief,	   nu	   getiteld:	   “Israëls	   voorwaarden”.	   Dit	   na	   een	  tweede	   controle,	   want	   de	   tekst	   was	   gewijzigd	   tijdens	   druk	   mailverkeer.	  Ondertekenaars	  zijn	  ditmaal:	  Lydia	  Deveen,	  Brussel,	  gewezen	  staatssecretaris	  en	   -­‐senator;	  Paul	  Pataer,	  eresenator;	  de	  parlementsleden	  Kurt	  Deloor	  en	   Jan	  Roegiers;	   	   de	   hoogleraren	   en	   emeriti	   Frank	   Roels,	   Gent;	   Ludo	   Abicht,	  Antwerpen;	   Rik	   Pinxten,	   Gent;	   Lieven	   Decauter,	   Leuven;	   Michel	   Vanhoorne,	  Gent.	  Ook	   nog	  Amir	   Haberkorn	   (Union	   des	   Progressistes	   Juifs	   de	   Belgique),	  Brussel;	  Alain	  Clauwaert,	  Algemene	  Centrale	  ABVV.	  Na	   verzenden	   aan	   de	   pers,	  meldden	   zich	   nog	   als	   ondertekenaars:	   senator	  Marleen	  Temmerman;	  prof	  Guido	  Van	  Nooten,	  U.Gent.	  Toen	  de	  brief	   in	  de	  dagbladpers	  niet	  opdook,	  stuurde	  ik	  hem	  op	  8	  oktober	  naar	  HUMO.	  Ik	   vind	   geen	   spoor	   ervan	   terug,	   daarom	   laat	   ik	   hier	   de	   volledige	   tekst	  volgen:	  	  “Israëls	  voorwaarden	  “De	   Israëlische	   regering	   heeft	   meegedeeld	   onderhandelingen	   te	   willen	  beginnen	   zonder	   voorwaarden.	   Maar	   tegelijkertijd	   zetten	   Tel-­‐Aviv	   en	   het	  Israëlisch	   leger	  hun	  beleid	   verder	  om	   steeds	  meer	  Palestijns	  grondgebied	   en	  eigendommen	   te	   bezetten,	   en	   tevens	   de	   blokkade	   van	   Gaza	   te	   handhaven.	  Welke	   onvoorstelbare	   proporties	   dit	   aanneemt	   blijkt	   nogmaals	   uit	   twee	  recente	   rapporten	   van	   VN	  waarnemers,	  waaronder	   onze	   landgenoot	   Olivier	  De	  Schutter.	   In	  de	  Westbank	  en	  Oost-­‐Jeruzalem	  begaan	   Israëlische	  overheid,	  leger	  en	  joodse	  kolonisten	  volgende	  criminele	  daden:	  afbreken	  van	  woningen	  van	  Palestijnen	  (waarvoor	  de	  eigenaars	  moeten	  betalen!)	  (140	  tussen	  januari	  en	   augustus),	   verbranden	   van	   gewassen	   en	   boomgaarden	   (79),	   vernietigen	  van	   waterreservoirs	   (20)	   en	   drinkwaterbronnen	   (12),	   waardoor	  tienduizenden	   Palestijnen	   getroffen	   worden.	   Bewoners	   worden	   verjaagd	  	   3	  zonder	   compensatie,	   herders	   en	   hun	   kudden	  worden	   afgesneden	   van	  water.	  Bedoeinen	   zagen	   hun	   eigendommen	   meermaals	   vernietigen.	   Deze	   acties	  moeten	   onmiddellijk	   stoppen,	   schrijven	   de	   rapporteurs,	   en	   de	   schuldigen	  moeten	   snel	   door	   een	   onafhankelijke,	   onpartijdige	   en	   doelmatige	   procedure	  bestraft	   worden.	   De	   experten	   verwijzen	   naar	   artikel	   54	   van	   het	   Bijkomend	  Protocol	  uit	  1977	  van	  de	  Conventie	   van	  Genève,	  betreffende	  de	  bescherming	  van	   slachtoffers	   van	   Internationale	   gewapende	   conflicten	   (protocol	   I).	   Dit	  verbiedt	   niet	   alleen	   uithongering	   als	   een	   oorlogsmethode,	   maar	   ook	   de	  vernietiging	  van	  objecten	  die	  onmisbaar	  zijn	  voor	  de	  overleving	  van	  de	  civiele	  bevolking,	   zoals	   voedingsstoffen,	   landbouwgebieden	   voor	   voedselproductie,	  gewassen,	  vee,	  drinkwaterinstallaties	  en	  voorzieningen	  en	  irrigatiewerken. In	  Gaza	   is	  door	  de	  Israëlische	  blokkade	  de	  situatie	  dramatisch	  voor	  1,6	  miljoen	  vrouwen,	   mannen	   en	   kinderen.	   Zo	   is	   meer	   dan	   9/10	   van	   het	   drinkwater	  gepollueerd	   doordat	   Israël	   de	   bouwmaterialen	   en	   energie	   voor	   het	  zuiveringsstation	   tegenhoudt.	   Gezinnen	   worden	   verplicht	   te	   kiezen	   tussen	  eten	   en	   geneesmiddelen.	   35%	   van	   de	   landbouwgrond	   en	   85%	   van	   de	  visgronden	   zijn	   niet	   toegankelijk	   tengevolge	   van	   de	   Israëlische	   militaire	  maatregelen.	   Een	   vijfde	   van	   de	   zieken	   geraakt	   niet	   op	   afspraak	   omdat	   het	  Israëlisch	   leger	   doorgang	   weigert	   of	   uitstelt.	   Om	   de	   armoede	   te	   bestrijden	  moeten	  alle	  toegangen	  naar	  Gaza	  geopend	  worden,	  voor	  personen,	  en	  voor	  in-­‐	  en	   uitvoer	   van	   goederen	   (cement,	   geneesmiddelen,	   brandstof)	   en	  investeringen.	  Israël	  blijft	  verplichtingen	  hebben	  inzake	  de	  mensenrechten	  in	  het	  Bezette	  Palestijnse	  Gebied.	  De	  blokkade	   is	  een	  collectieve	  bestraffing	  van	  de	   gewone	   bevolking	   die	   in	   strijd	   is	   met	   de	   mensenrechten	   en	   de	  internationale	  humanitaire	  wet,	  en	  ze	  moet	  onmiddellijk	  eindigen.	  	  Meerdere	  officiële	  teksten	  zijn	  te	  lezen	  op	  de	  internetsite	  van	  ohchr.org	  	  https://www.ohchr.org/EN/Countries/MENARegion/Pages/PSIndex.aspx	  	  Deze	   verslagen	   van	   de	   VN	   rapporteurs	   bevestigen	   het	   criminele	   beleid	   van	  Nethanyahu	  	  dat	  reeds	  eerder	  door	  joodse	  vredesorganisaties	  is	  aangeklaagd,	  zoals	   theonlydemocracy.org,	   https://www.btselem.org/,	   Rabbis	   for	   Human	  Rights	  rhr.org.il	  ,	  https://rhr.org.il/heb/	  	  	  en	  vele	  andere.	  	  De	   ongehinderde	   voortzetting	   van	   dit	   criminele	   beleid	   is	   de	   feitelijke	  voorwaarde	   die	   Nethanyahu	   stelt.	   Tenzij	   het	   wereldgeweten,	   of	   zelfs	   maar	  enkele	  Europese	  landen	  aan	  Tel-­‐Aviv	  laten	  weten	  dat	  de	  geldkraan	  naar	  Israël	  zal	  dichtgedraaid	  worden.	  Dat	  is	  al	  gebeurd	  voor	  andere	  landen,	  waarom	  niet	  voor	  Israël?”	  	  Een	  computer	  heeft	  een	  beter	  geheugen	  dan	  mensen	  Een	   computer	   heeft	   een	   beter	   geheugen	   dan	   mensen.	   Ludo	   Abicht	   noch	  ikzelf	   herinneren	   ons	   of	   onderstaand	   artikel,	  met	   Etienne	   Vermeersch	   als	  mede-­‐auteur,	  wel	  verschenen	  is,	  en	  waar.	  Het	  dateert	  van	  2	  juli	  2006,	  en	  is	  de	  3e	  versie	  van	  de	  tekst.	   	  Het	  blijft	   interessant,	  als	  terugblik	  naar	  veertien	  jaar	  geleden.	  	  “Wij	  zijn	  verbijsterd	  over	  de	  inval	  van	  het	  Israëlisch	  leger	  in	  de	  Gaza	  strook.	  	   4	  Het	  vernietigen	  van	  drie	  bruggen,	  het	  bombarderen	  van	  de	  enige	  elektrische	  centrale,	   een	  Palestijns	  ministerie	  dat	   in	  brand	   staat,	   een	   luchtaanval	   op	  de	  woning	   van	   de	   Palestijnse	   eerste-­‐minister,	   gevangenneming	   van	   Palestijnse	  volksvertegenwoordigers	  en	  ministers,	  het	  verjagen	  van	  duizenden	  bewoners	  uit	  hun	  huizen	  die	  kunnen	  opgeblazen	  worden	   :	   is	   dit	   geen	  actie	  buiten	  alle	  verhouding?	   Want	   officieel	   gaat	   het	   om	   de	   bevrijding	   van	   een	   Israëlisch	  krijgsgevangene,	  die	   een	  Palestijnse	  groep	  wil	  uitwisselen	   tegen	  vrouwen	  en	  kinderen	   in	   Israëlische	   gevangenissen.	   Kon	   Tel-­‐Aviv	   daar	   niet	   over	  onderhandelen?	  Uitwisseling	  van	  gevangenen	   is	   vaker	  gebeurd,	   en	   soms	  een	  eerste	  gebaar	   van	  goede	  wil	   beiderzijds.	  Maar	  de	  New	  York	  Times	   (30	   juni)	  bericht	   uit	   Israëlische	   bronnen	   dat	   een	   breder	   plan	   achter	   het	   militair	  optreden	  schuilt:	  de	  Palestijnse	  regering	  uit	  het	  zadel	   lichten.	  Deze	  strategie	  zou	  al	  beslist	  zijn	  door	  Tel-­‐Aviv	  na	  de	  verkiezingsoverwinning	  van	  Hamas	  vijf	  maand	   geleden.	   Dit	   bericht	   wordt	   bevestigd	   door	   Ben	   Aluf,	   militaire	   expert	  van	   de	   krant	   Ha’aretz.	   De	   financiële	   ondermijning	   van	   de	   Palestijnse	  autoriteit,	  door	  het	  niet	  betalen	  van	  verschuldigde	  belastingsopbrengsten	  en	  door	   het	   opschorten	   van	   de	   steun	   van	   de	  VS	   en	  Europese	  Unie,	   lijken	   nu	   de	  voorbereidende	  stap	  te	  zijn	  geweest	  tot	  een	  militaire	  invasie.	  Dit	  kwam	  na	  de	  vernietiging	  van	  akkers,	  de	   controle	  over	  drinkwaterbronnen	  door	   Israël,	  de	  afsluiting	  van	  wegen,	  de	  bouw	  van	  een	  onwettige	  muur.	  	   Wij	   keuren	   met	   vele	   anderen	   sommige	   standpunten	   en	   acties	   af	   van	  Hamas	  en	  andere	  groepen,	  maar	  de	  reactie	  van	  Israël	  gaat	  alle	  proporties	  te	  buiten	  en	  is	  een	  rechtsstaat	  onwaardig.	  	   Het	   lijkt	   alsof	   Tel-­‐Aviv	   nu	   als	   leitmotiv	   heeft	   gekozen:	   indien	   een	  verkiezingsuitslag	  u	  niet	  zint,	  laat	  dan	  de	  tanks	  en	  de	  kanonnen	  spreken.	  Over	  de	  gevangenneming	  van	  Palestijnse	  verkozenen	  zei	  de	  woordvoerder	  van	  het	  Israëlisch	   ministerie	   van	   Justitie:	   “Ik	   ben	   niet	   zeker	   of	   ze	   (parlementaire)	  immuniteit	  genoten”.	  (New	  York	  Times,	  30	  juni).	  Dit	   alles	   toont	   geen	   eerbied	   voor	   democratische	   principes,	   voor	   het	  internationaal	   recht,	   voor	   de	   Palestijnse	   kiezers.	   Hoe	   zal	   Israël	   ooit	   deze	  vernielingen	   en	   vernederingen	   kunnen	   goedmaken?	   Hoe	   zal	   de	   rest	   van	   de	  beschaafde	  wereld	  dit	  kunnen	  goedmaken?	  Want	  er	  is	  opnieuw	  haat	  gezaaid,	  en	  we	  zullen	  storm	  oogsten.	  Wie	  zwijgt	  is	  medeverantwoordelijk.	  	   Israël	  moet	   de	   Palestijnse	   regering,	   staat	   en	   grenzen	   (van	   voor	   1967)	  erkennen,	  en	  het	  gebruik	  van	  geweld	  afzweren;	  onder	  die	  voorwaarden	  kan	  de	  Palestijnse	   regering	   hetzelfde	   doen	   jegens	   Israël.	   In	   afwachting	   daarvan	  erkennen	  wij	  de	  huidige	  regering	  van	  Israël	  niet	  meer.	  We	  hopen	  dat	  Minister	  De	  Gucht,	   langs	  de	  geëigende	  discrete	  diplomatieke	  wegen,	  aan	  Tel-­‐Aviv	  een	  strenge	   waarschuwing	   stuurt;	   en	   reeds	   aankondigt	   dat	   een	   Fonds	   voor	  Vergoeding	  van	  Oorlogsschade	  zal	  worden	  opgericht	  om	  het	  Palestijnse	  volk	  terug	  hoop	  op	  een	  toekomst	  te	  bieden.	  België	  kan	  in	  dat	  fonds	  een	  bescheiden	  bijdrage	   storten;	   maar	   uiteraard	   zal	   het	   de	   Israëlische	   staat	   zijn	   die	   het	  leeuwenaandeel	  zal	  moeten	  vergoeden	  voor	  de	  schade	  sedert	  jaren	  aangericht	  door	  zijn	  leger.”	  	   5	  Ludo	   Abicht,	   docent	   filosofie	   Universiteit	   Gent,	   em.	   hoogleraar	   Universiteit	  Antwerpen.	  Frank	  Roels,	  arts,	  em.	  hoogleraar	  Universiteit	  Gent.	  Etienne	  Vermeersch,	  filosoof,	  em.	  hoogleraar	  Universiteit	  Gent.	  ***	  	   Vandaag,	   januari	   2020,	   klinken	   deze	   oproep	   en	   deze	   eisen	   vreselijk	  naief.	   De	   werkelijkheid	   is	   in	   een	   heel	   andere	   richting	   geëvolueerd.	   Zie	  Gideon	   Levy:	   https://www.haaretz.com/opinion/.premium-­‐trump-­‐declared-­‐the-­‐third-­‐nakba-­‐1.8469427	  	  	   Gaarne	   hadden	   we	   vandaag	   nogmaals	   aan	   Etienne	   zijn	   argumenten	  gevraagd.	  Bijvoorbeeld	  over	  het	  plan	  van	  Trump,	  en	  over	  de	  “Techtrip”	  van	  VOKA	   naar	   Israël,	   om	   meer	   samenwerking	   af	   te	   spreken	  (https://voka.be/activiteiten/techtrip-­‐israel	   )	  Maar	  we	  moeten	   het	   stellen	  met	  teksten	  van	  vroeger.	  	   ____	  

Etienne Vermeersch over Israël en Palestina

https://biblio.ugent.be/publication/8646246/file/8646252.pdf

Etienne Vermeersch over Israël en Palestina

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Ghent University Academic Bibliography