Cypriana Norwida myśli o niepodległości

Abstract

The presented sketch on Norwid’s thoughts on independence takes into account only the statements of Cyprian Norwid after 1864, fol­lowing the fall of the January Uprising. As a starting point for discus­sion, the crucial 1869 text for the discussed issues was used: the epis­tolary essay Walka-polska, addressed to Agaton Giller. The main thesis of this essay is that Poles “know how to do battle” but “they cannot fight” and it is one of the main objectives of Norwid’s critical view on the Polish road to independence. Besides this essay, the above sketch brings back other texts by Norwid, important for the issues of inde­pendence. It discusses Odezwa w sprawie udziału Polaków w wojnie francusko-pruskiej [The call on the participation of Poles in the Franco- Prussian War] of 1870 and Odpowiedź Cypriana Kamila N. niektórym obywatelom o stanie rzeczy narodowej zapytującym [Cyprian Kamil N.’s answer to some citizens asking about the state of national affairs] from the period of Russo-Turkish War in 1877. These discursive texts are completed by a verse from Norwid’s poem Co robić? where the crucial question on the issue of independence is asked: “What to do in the dis­membered country.” Norwid’s comments on the meaning of spiritual independence, the importance of which could sometimes be more im­portant than independence understood only politically close the con­siderations included in this sketch.Prezentowany szkic Cypriana Norwida myśli o niepodległości uwzględ­nia tylko wypowiedzi Cypriana Norwida po 1864 r., po upadku po­wstania styczniowego. Jako punkt wyjścia rozważań przyjęto naj­ważniejszy dla poruszanej problematyki tekst z 1869 r. rozprawki epistolarnej Walka-polska, skierowanej do Agatona Gillera. Podstawo­wa teza rozprawki, iż Polacy „umieją bić się”, ale „nie umieją walczyć”, jest jednym z głównych założeń krytycznego poglądu Norwida na te­mat polskich dróg do niepodległości. Poza rozprawką Walka-polska, powyższy szkic przypomina jeszcze inne teksty Norwida, ważne dla problematyki niepodległości. Chodzi o [Odezwę w sprawie udziału Po­laków w wojnie francusko-pruskiej] z 1870 r. oraz Odpowiedź Cypriana Kamila N. niektórym obywatelom o stanie rzeczy narodowej zapytującym z okresu wojny rosyjsko-tureckiej z 1877 r. Wymienione dyskursywne teksty dopełnia wiersz Norwida Co robić?, w którym pada zasadnicze dla problematyki niepodległości pytanie: „Co począć w rozebranym kraju?”. Zamieszczone w szkicu rozważania zamykają uwagi Norwi­da na temat znaczenia duchowej niepodległości, której waga niekiedy mogła być istotniejsza niż niepodległość rozumiana tylko politycznie