Martens, Deborah

Orbie, Jan

Dutch

Ghent University Academic Bibliography

27-1-2020 'Fairtrade labels verdoezelen de tegenstelling tussen twee visies op "eerlijke" handel' - Wetenschap - Knackhttps://www.knack.be/nieuws/wetenschap/fairtrade-labels-verdoezelen-de-tegenstelling-tussen-twee-visies-op-eerlijke-handel/article-opinion-1432439.html 1/4OPINIE'Fairtrade labels verdoezelen de tegenstelling tussen twee visies op"eerlijke" handel'21/02/19 om 16:46 Bijgewerkt om 17:27(//www.knack.be/nieuws/auteurs/vrije-tribune-9.html)Vrije Tribune (//www.knack.be/nieuws/auteurs/vrije-tribune-9.html)Hier geven we een forum aan columnisten en gastbloggers'Niemand is tegen fair trade. Alleen zijn er uiteenlopende visies op wat dat betekent. Fairtrade labels verdoezelen eenhelder debat hierover, in plaats van het probleem aan te pakken', schrijven Jan Orbie en Deborah Martens voor deUniversiteit van Vlaanderen (/nieuws/wetenschap/heeft-het-zin-om-fair-trade-te-kopen/video-normal-1432423.html).Banaan op hout © .Laten we beginnen met het goeie nieuws: iedereen is vóór eerlijke handel. Niemand vindt het oké als zou blijken dat zijnValentijnsboeket overgevlogen is uit Ethiopische rozenplantages waar vrouwen misbruikt worden. Of dat zijn asperges à la amande uit Peru komen waar ze verwoestijning in de hand werken en waar vakbondsrechten systematisch geschondenworden. Of dat er in onze Belgische chocolade slaaf-cacao uit Ghana zou zitten. Bij dit soort verhalen voelen de meeste mensenzich ongemakkelijk, zelfs schuldig. Niet alleen gewone mensen: ook de Spice Girls waren 'diep geschokt en ontredderd' toenonlangs bleek dat de T-shirts die ze verkopen in een campagne voor nota bene gendergelijkheid, afkomstig zijn uit een fabriek inBangladesh waar lagen lonen en geweld tegen vrouwen dagelijkse kost zijn. (https://weekend.knack.be/lifestyle/mode/t-shirtcollectie-van-spice-girls-wordt-gemaakt-door-onderbetaalde-arbeiders/article-normal-1419213.html)'Ethisch consumentisme' zit dan ook in de lift. Met zijn allen gaan we steeds meer op zoek naar labels die 'faire' koopwaargaranderen. In de supermarkt groeit het aanbod fairtrade labels op verpakkingen. Maar hier zien we allerlei problemen on. Wekrijgen moeilijk zicht op de wildgroei aan keurmerken: kopen we best ko e met het Fairtrade label, of van Rainforest Alliance, ofvolstaan de labels van Nespresso of Starbucks? Speuren we voor kledij naar het 'Fair Wear Foundation' stempel of vertrouwenwe de 'Duurzame collectie' van H&M? Een kat vindt er zijn jongen niet in terug. Bovendien is de labelling business complex enverandert ze snel. Audits zijn niet altijd transparant. De impact op het welzijn van boeren en arbeiders is onduidelijk.Fairtrade labels verdoezelen de tegenstelling tussen twee visies op 'eerlijke' handel.27-1-2020 'Fairtrade labels verdoezelen de tegenstelling tussen twee visies op "eerlijke" handel' - Wetenschap - Knackhttps://www.knack.be/nieuws/wetenschap/fairtrade-labels-verdoezelen-de-tegenstelling-tussen-twee-visies-op-eerlijke-handel/article-opinion-1432439.html 2/4En last but not least: labels zijn vrijblijvend. Consumenten en producenten kiezen zelf of ze hierin mee stappen. De overheidstaat aan de zijlijn. Onze beleidsmakers gaan wel eens fairtrade fruitsap kopen voor een receptie of een wereldwinkel ontbijtsteunen. Dus hooguit wat faciliteren, zonder zich te moeien met de vrije markt van labels. Want dat is het: een markt waarcreatieve producenten labels aanbieden en ethische consumenten zich laten verleiden. Dat is de 'hands off' houding tegenoverfair trade, die we ook binnen de EU terugvinden.Dat lijkt vreemd. Stel dat er geen wetgeving zou zijn over giftige producten. (We verdringen even het debat over glyfosaat enRoundup.) Dat we bij het kopen van fruit of speelgoed telkens met een vergrootglas moeten zoeken naar labels die beloven dater géén gif in zit. Wetende dat er veel 'niet-gif' labels zijn met een twijfelachtige impact. Zoals we verwachten dat overhedenveilige producten garanderen, kunnen we ook kinderarbeid-vrije producten verwachten. Als de politiek meer zou reguleren, danmoeten wij als consument niet altijd opnieuw zelf lastige ethische keuzes maken op basis van verwarrende labels; of onsschuldig voelen als we dat niet doen.Voor Europese politici betekent 'eerlijke handel' meestal 'eerlijke concurrentie'.Toch is het niet zo vreemd, als je weet dat 'fair trade' niet voor iedereen hetzelfde is. Voor Europese politici betekent 'eerlijkehandel' meestal 'eerlijke concurrentie'. Dus, handelen op een gelijk speelveld volgens de wetten van vraag en aanbod, zonderverstoring door overheden. Dankzij de vrije markt zouden bedrijven e ciënter worden, lonen stijgen , en de ergste vormen vanuitbuiting verdwijnen. Deze positie overheerst ook in de EU, die al 20 jaar de grootste pleitbezorger is van meer vrijhandel, eenwereldwijd web van ambitieuze vrijhandelsakkoorden onderhandelt, en haar wetgeving tegen dumping en andere 'oneerlijke'marktstoringen versterkte.Recent zette de EU wel stappen in de richting van iets meer sturing voor eerlijke handel. Dankzij een richtlijn van 2014 mogenoverheidsaanbestedingen nu ook fair trade criteria bevatten. Zo kunnen steden of universiteiten bepaalde sociale enecologische eisen stellen aan hun leveranciers van ko e of werkkledij. In nieuwe EU-handelsakkoorden moeten landen alsViëtnam en Colombia plechtig beloven dat ze vakbondsrechten naleven. Er zijn recente EU-initiatieven over handel incon ictmineralen in Congo, illegale houtkap in Ghana of Honduras, en textiel in Bangladesh. En sommigen landen die sociale enmilieuconventies onderschrijven, zoals Pakistan en de Filippijnen, mogen aan een lager tarief exporteren naar de EU. Maar: ditalles is ofwel soft en niet-afdwingbaar, ofwel beperkt tot een aantal producten en landen, en altijd is de impact minimaal. Hands-off blijft het dominante motto.Tegenover zulke softe interventies, staan radicale ideeën voor nieuwe handelsregels die overheden in Noord en Zuid weer greepgeven op de economie. Via tarieven en subsidies zouden overheden ruimte krijgen voor een eigen sociaal-economisch beleid.Zo kunnen ze zwakkere sectoren beschermen tegen concurrentie, zoals de EU, China en Japan dat decennialang zelf deden, enzich wapenen tegen een race-to-the-bottom.Vandaag zijn academici, activisten en beleidsmakers nauwelijks bezig met alternatieve visies op een meergereguleerde wereldhandel.Tegelijk kunnen interventies in internationale ko e- of cacaomarkten voldoende hoge en stabiele prijzen garanderen; zodat deprijs niet louter afhangt van grillige wereldmarkten. Verder zouden mensenrechtenverdragen boven handelsverdragen komen testaan. Het blijven vage ideeën. In de jaren 1970 voerde Europa enkele experimenten in die trant, maar de vrije marktvisie haaldeal snel de bovenhand. Vandaag zijn academici, activisten en beleidsmakers nauwelijks bezig met alternatieve visies op eenmeer gereguleerde wereldhandel.Want we kijken enkel naar de fairtrade labels. Die bieden slechts een 'interim eerlijkheid': een sociale correctie op een incorrectsysteem. Natuurlijk kopen we beter fairtrade: het vergroot de niche en geeft een signaal. Maar er is een risico. Fairtrade labelstrekken een rookgordijn op: niemand van links tot rechts is er tegen. Omdat ze voor de enen een symbolische stap vooruit zijnen voor de anderen de markt ongemoeid laten. Zo verdoezelen labels de tegenstelling tussen twee visies op 'eerlijke' handel:vrije competitie versus overheidssturing. In plaats van ons blind te staren op labels, zou het echte debat hierover moeten gaan.Professor Jan Orbie is hoofddocent aan de vakgroep politieke wetenschappen van UGent en directeur van het Centrum voorEU-studies. Deborah Martens is als doctoraatsstudent (Bijzonder Onderzoeksfonds) verbonden aan het Centrum voor EUStudies.  België moet alle mogelijke middelen inzetten om de vrijlating van Julian Assange tebekomen. (//www.knack.be/nieuws/belgie/belgie-moet-alle-mogelijke-middelen-inzetten-om-de-vrijlating-van-julian-assange-te-bekomen/article-opinion-1557775.html)- Vrije Tribune(//www.knack.be/nieuws/belgie/bemoet-alle-mogelijke-middelen-inzetom-de-vrijlating-van-julian-assangebekomen/article-opinion-1557775.html)Meest gelezen27-1-2020 'Fairtrade labels verdoezelen de tegenstelling tussen twee visies op "eerlijke" handel' - Wetenschap - Knackhttps://www.knack.be/nieuws/wetenschap/fairtrade-labels-verdoezelen-de-tegenstelling-tussen-twee-visies-op-eerlijke-handel/article-opinion-1432439.html 3/4ww.knack.be/ner-en-magnettop-een-bepaaang-genoeg-gs-1558011.htmDe Wever en Magnette spreken harde taal: 'Op een bepaald moment heeft het lang genoeg geduurd'(//www.knack.be/nieuws/belgie/de-wever-en-magnette-spreken-harde-taal-op-een-bepaald-moment-heeft-het-lang-genoeg-geduurd/article-news-1558011.html).knack.be/nieoorbode-van-a-1557531.htm2'Nulrente is de voorbode van armoede' (//www.knack.be/nieuws/belgie/nulrente-is-de-voorbode-van-armoede/article-opinion-1557531.html)3Waarom is mijn GSM altijd plat? (//www.knack.be/nieuws/belgie/waarom-is-mijn-gsm-altijd-plat/video-normal-1557251.html)nack.be/nieuwesmettelijker-msen-al-besmethtml)4Coronavirus steeds besmettelijker: 'Mogelijk meer dan 40.000 mensen al besmet'(//www.knack.be/nieuws/wereld/coronavirus-steeds-besmettelijker-mogelijk-meer-dan-40-000-mensen-al-besmet/article-news-1557797.html)ww.knack.be/nbrande-over-stal-blijven-staannomie/article-793.html)5Van den Brande over staking VRT: 'Ik sta en zal blijven staan voor autonomie' (//www.knack.be/nieuws/belgie/van-den-brande-over-staking-vrt-ik-sta-en-zal-blijven-staan-voor-autonomie/article-news-1557793.html)AdvertentieMis niks van de genialiteit tijdens de 2e seizoenshelft op Play SportsTelenet – Play Sports(https://r1.zemanta.com/r/u1czpgzmwzy8/b1_outbrainrtb/1514728/16094269/HV3YNUGB6MUR7OGZRJDFKSGV7CT5UDINSJUCD7QLZWFLMobOrigUrl=true)27-1-2020 'Fairtrade labels verdoezelen de tegenstelling tussen twee visies op "eerlijke" handel' - Wetenschap - Knackhttps://www.knack.be/nieuws/wetenschap/fairtrade-labels-verdoezelen-de-tegenstelling-tussen-twee-visies-op-eerlijke-handel/article-opinion-1432439.html 4/4Nu dinsdag 28/01 : Jackpot van zo’n €17.000.000* te winnen met EuroMillions.Nationale Loterij(https://ad.doubleclick.net/ddm/trackclk/N4472.265111.LIGATUS.COM/B23627812.264706113;dc_trk_aid=459670592;dc_trk_cid=126979390;dobOrigUrl=true)

Fairtrade labels verdoezelen de tegenstelling tussen twee visies op 'eerlijke' handel

https://biblio.ugent.be/publication/8644675/file/8644677.pdf

'Fairtrade labels verdoezelen de tegenstelling tussen twee visies op "eerlijke" handel'

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Ghent University Academic Bibliography