Dereli, Muhammet Vehbi

Marife Dini Araştırmalar Dergisi

Turkish

Necmettin Erbakan University Institutional Repository

       İlahiyat Fakültelerinde Arapça Eğitimi ve Araştırmaları ile İmam Hatip Liselerinde Arapça Eğitimi ve Sorunları Çalıştaylarının Değerlendirmesi  Haz. Muhammet Vehbi Dereli Yrd. Doç. Dr., Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Arap Dili ve Belağatı Ana bilim dalı Öğretim Üyesi mvdereli@gmail.com     Konya 6-8 Haziran 2013 tarihlerinde iki ayrı Arapça Çalıştayına ev sahipliği yaptı. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ve Türkiye İmam Hatipler Vakfı tarafından düzenlenen “İlahiyat Fakültelerinde Arapça Eğitimi ve Araştırma-ları Çalıştayı”, 6-7 Haziran 2013; “İmam Hatip Liselerinde Arapça Eğitimi ve Sorun-ları Çalıştayı” ise 8 Haziran 2013 tarihlerinde MÜSİAD Konya Şubesi Konferans Salonunda gerçekleşti. Her iki çalıştaya Türkiye’nin dört bir yanından, yaklaşık 50 İlahiyat Fakültesinde Arap Dili ve Belağatı alanında görev yapan yerli ve yabancı 100’den fazla öğretim elemanının yanı sıra İmam Hatip Liselerinde Arapça dersleri veren öğretmenler katıldı. Birkaç yıldan bu yana çalıştay formatında daha düzenli bir yapıya bürünen bu toplantıların ilki 1991 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi bünyesinde Ankara’da, ikincisi 12-13 Nisan 1996 tarihlerinde Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fa-kültesi bünyesinde Bursa’da, üçüncüsü de 21 Haziran 2003 tarihinde Sakarya Üni-versitesi İlahiyat Fakültesi bünyesinde Sakarya’da gerçekleşmişti.1 Geçen yılki çalıştayın ev sahibi ise Samsun’du. Çalıştay, 28-29 Nisan 2012 tarihlerinde Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi tarafından düzenlenmişti.  Konya’daki çalıştay, Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğre-tim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Ali Çiftçi’nin Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başladı. Açılış ko-nuşmasını yapan Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekan Yardım- 1 Musa Yıldız, “İlahiyat Fakültelerinde Arapça Öğretimi ve Problemleri Konulu Çalışma Toplantısı Değerlendirmesi”, Nüsha, IX, Bahar 2003, s. 209.  İncelemeler 218 cısı ve çalıştay düzenleme kurulu başkanı Doç. Dr. Muhammet Tasa, Arapça öğre-timinin günümüzde büyük bir önem arz ettiğini, hızlı bir şekilde artan İmam Hatip Okulları, İlahiyat Fakülteleri ve öğrencilerinin sayısının bu durumu doğruladığını, toplumu şekillendiren en önemli dört bilimden birinin dil olduğunu ve bu sebeple çalıştay süresince İmam Hatip Liseleri ve İlahiyat Fakültesi hazırlık sınıfının yanı sıra lisans ve lisansüstü Arapça öğretiminin de problemler ve stratejik hedefler açısından ele alınacağını belirtti. TİMAV Başkanı Abdullah Ecevit Öksüz de Arapçanın İslam’ın ve ümmetin di-li olduğuna vurgu yaparak, kültürümüzün Arapça ile yoğrulduğuna, karanlık çağ olarak adlandırılan dönemde dahi var olan Arap dilindeki bilimsel içerikli milyon-larca el yazması eserin, Arapçanın köklü bir dil oluşunun en büyük ispatı olduğuna dikkat çekerek, bu çalıştaydan önemli sonuçların elde edileceğine olan inancını ifade etti. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ahmet Saim Arıtan ise fakülte olarak 50. yılı geride bıraktıklarını ve üzerlerinde büyük bir sorumluluğun bulunduğunun farkında olduklarını hatırlatarak, bu çalıştayın tüm İlahiyat Fakülteleri ve İmam Hatip Okulları adına önemli ve kritik bir toplantı ol-duğuna dikkat çekerek Arapçanın bir ilahiyatçı için ne kadar önemli olduğunun altını çizdi. 6 Haziran 2013 Perşembe günü, açılış sonrasında Prof. Dr. Mehmet Yalar’ın başkanlık ettiği 1. çalıştayın ilk oturumunda Hazırlık Sınıfının ders içerikleri, ma-teryaller ve ders işleme yöntemleri değerlendirildi. Doç. Dr. Muhiddin Okumuşlar’ın başkanlık ettiği 2. oturumda Hazırlık Sınıfı-nın ders yeterlikleri ve ölçme-değerlendirme sistemleri tartışıldı. Prof. Dr. İbrahim Yılmaz’ın başkanlık ettiği 3. oturumda ders hafta ve saatle-rinin yeterliği, öğrencilerin devamsızlık hakkı gibi Hazırlık Sınıfı ile ilgili diğer me-seleler masaya yatırıldı. 7 Haziran 2013 Cuma günü yapılan 4. oturuma Prof. Dr. Mehmet Şirin Çıkar başkanlık yaptı. Bu oturumda İlahiyat Fakültelerinin lisans ve lisansüstü eğitim-öğretimine dair konular ele alındı. Prof. Dr. Mehmet Reşit Özbalıkçı’nın başkanlık ettiği 5. ve son oturum, 1. çalıştayın genel değerlendirme ve sonuç bildirisine yönelikti. Cuma namazı sonrası misafirler şehir merkezindeki tarihi ve turistik yerleri gezdiler. Son olarak İlahiyat Fakültesini ziyaret eden akademisyen ve öğretmenler, Konya İlahiyat Fakültesi Hazırlık Sınıfında eğitim gören öğrencilerinin web tabanlı yıl sonu sınavını canlı olarak inceleme ve yerinde izleme imkanı buldular. Çoktan seçmeli ve açık uçlu sorulardan oluşan web tabanlı sınav, misafirlerce büyük ilgi ve takdir gördü. 8 Haziran Cumartesi günü 2. çalıştay gerçekleşti. Prof. Dr. İsmail Güler’in yönettiği ilk oturumda İmam Hatip Liselerindeki Arapça eğitimi, ders içerikleri ve materyaller açısından tartışıldı. Prof. Dr. Hüseyin Elmalı’nın başkanlık ettiği 2. oturum, İHL Mesleki Arapça Eğitiminin sorunlarına yönelikti.  İncelemeler 219 2. çalıştayın son oturumunu ise Prof. Dr. Nevin Karabela ile Prof. Dr. Yakup Civelek birlikte yönettiler. Bu oturumda günün genel değerlendirmesi yapılarak hem birinci hem de ikinci çalıştayın sonuç bildirileri oluşturuldu. Uzun maddelerden oluşan sonuç bildirilerinden özet bazı başlıklar şöyle: 1. Yüksek Öğretime Giriş Sınavlarında genelde İHL meslek dersleri, özelde Arapça sorularına yer verilmelidir. Böyle olduğu takdirde İHL öğrencilerinin İlahi-yat Fakültesi ya da Arap Dili ve Edebiyatı bölümlerine yönelik hazır bulunuşluk düzeyleri gelişme gösterecektir.  2. Hâlihazırdaki programda olduğu gibi, hazırlık sınıfından sonra Arapçaya ara verilmemeli, lisans düzeyindeki Arapça derslerinin yanı sıra, öğretim dili Arap-ça olan dersler de sayı ve kredileri itibarıyla mutlaka artırılmalıdır.  3. Özel bir komisyon marifetiyle öğrenci ve ders yeterlikleri net bir şekilde belirlenecektir. 4. Gerek lisans gerekse hazırlık sınıfında ortak ders içerikleri oluşturmak için çalışmalar yapılmalıdır. 5. Her fakültenin hazırlık ve lisans düzeyinde sürdürdüğü eğitim-öğretim faaliyetleri AKTS çerçevesinde düzenli bir yapıya büründürülmelidir. 6. İlahiyat Fakülteleri Arap Dili ve Belağatı alanında görev yapan öğretim elemanlarının bilgi paylaşımına yönelik bir eğitim portalı oluşturulacak, İHL öğ-retmenlerinin de bundan yararlanmalarına imkan tanınacaktır. 7. Ortak muafiyet sınavları gerçekleştirmeye zemin hazırlamak amacıyla or-tak deneme sınavları üzerinde çalışılmalıdır.  8. Bu toplantılar her yıl farklı bir İlahiyat Fakültesi bünyesinde düzenli ola-rak yapılmalıdır.  Sayıları doksanı aşmış İlahiyat Fakültelerinde özellikle zorunlu hazırlık sını-fı ile birlikte, üzerinde fikir alışverişi yapılmaya değer pek çok hususun varlığı aşi-kârdır. Belli bir geleneği olan fakültelerle henüz kurulum aşamasındaki fakültele-rin konumları da elbette değişiklik göstermektedir. Arapça öğretimi ise İlahiyat eğitiminin bel kemiğini oluşturmaktadır. Bu sebeple bu tür toplantılara mutlaka ihtiyaç vardır.  Konya’da düzenlenen bu çalıştayın birkaç yönden farklılık arz ettiği söyle-nebilir. Öncelikle, belki de ilk kez Türkiye’deki Arapça eğitim ve öğretimi, hem İla-hiyat Fakülteleri hem de İmam Hatip Liseleri bağlamında iki ayrı çalıştayda ele alınmış oldu. Ortak katılımcılar Arapça eğitimini her iki düzeyde karşılaştırmalı olarak bütün yönleriyle değerlendirme fırsatı buldu. Diğer yandan, iki çalıştayda da herhangi bir sunum yapılmadı. Bunun yerine oturum başkanları nezaretinde bütün katılımcıların söz hakkına sahip olduğu ser-best oturumlar gerçekleştirildi. Bu da her oturumda çok daha fazla kişinin görüş paylaşımına olanak sağladı. 

İlahiyat Fakültelerinde Arapça Eğitimi ve Araştırmaları ile İmam Hatip Liselerinde Arapça Eğitimi ve Sorunları Çalıştaylarının Değerlendirmesi

https://acikerisim.erbakan.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12452/1282/%c4%b0lahiyat%20fak%c3%bcltelerinde%20arap%c3%a7a%20e%c4%9fitimi%20ve%20ara%c5%9ft%c4%b1rmalar%c4%b1%20ile%20imam%20hatip%20liselerinde%20arap%c3%a7a%20e%c4%9fitimi%20ve%20sorunlar%c4%b1%20%c3%a7al%c4%b1%c5%9ftaylar%c4%b1n%c4%b1n%20de%c4%9ferlendirmesi.pdf?sequence=1&isAllowed=y

İlahiyat Fakültelerinde Arapça Eğitimi ve Araştırmaları ile İmam Hatip Liselerinde Arapça Eğitimi ve Sorunları Çalıştaylarının Değerlendirmesi

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Necmettin Erbakan University Institutional Repository