Chrzczonowicz, Piotr

Paedagogia Christiana

Polish

Akademicka Platforma Czasopism

Paedagogia Christiana1/29 (2012) – ISSN 1505-6872Piotr Chrzczonowicz*ToruńIdea końca świata w doktrynach i praktykach  tzw. sekt i nowych ruchów religijnych,   Toruń, 7 grudnia 2011 rokuW dniu 7 grudnia 2011 r. na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Mi-kołaja Kopernika w Toruniu odbyło się III Toruńskie Sympozjum poświęco-ne Sektom i Nowym Ruchom Religijnym zatytułowane Idea końca świata w doktrynach i praktykach tzw. sekt i nowych ruchów religijnych. Sympo-zjum zorganizowane zostało przez Wydział Teologiczny UMK, Katedrę Pra-wa Karnego i Polityki Kryminalnej Wydziału Prawa i Administracji UMK, Pracownię  Dokumentacji  i  Badań  Alternatywnych  Ruchów  Religijnych i  Parareligijnych UMK, Centrum Badań  nad Mniejszościami  Religijnymi w Toruniu, Toruńskie Centrum Informacji o Sektach i Ruchach Religijnych oraz Samorząd Studencki Wydziału Teologicznego UMK. Ponadto w orga-nizacji sympozjum partycypowały i inne podmioty, udzielając potrzebnego wsparcia: Departament Spraw Społecznych Urzędu Marszałkowskiego Wo-jewództwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu, Rzecznik  Praw Ofiar  przy Marszałku Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Wydział Zdrowia i Poli-tyki Społecznej Urzędu Miasta Torunia, Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana” Oddział Okręgowy w Toruniu, Polska Korporacja Akademicka Kujawja oraz Wydawnictwo WAM.Sympozjum  objęte  zostało  patronatem  honorowym  przez  Marszałka Województwa  Kujawsko-Pomorskiego,  Piotra  Całbeckiego,  Prezydenta Miasta Torunia, Michała Zaleskiego,  JE Biskupa Toruńskiego, ks. dr. An-* Dr Piotr Chrzczonowicz, adiunkt w Katedrze Prawa Karnego i Polityki Kryminalnej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Piotr Chrzczonowicz238drzeja Suskiego oraz Dziekana Wydziału Teologicznego UMK, ks. prof. dr. hab. Jana Perszona.Pomysł przygotowania  sympozjum dotyczącego zagadnień eschatolo-gicznych  związanych  z działalnością  różnych  tak  zwanych  sekt  i  nowych ruchów  religijnych  zrodził  się  w  związku  z  obecnymi  w  społeczeństwie i mającymi swój „rynek” wizjami końca czasów. Sam rok 2011 przyniósł już co najmniej kilka proroctw o zbliżającym się końcu świata, niekiedy wska-zujących nawet na dokładne daty tego wydarzenia. Zapowiedzi na 2012 rok również prezentują wizje nadchodzącego Armagedonu, a wśród nich chyba najbardziej rozpowszechniona jest wizja finis mundi wynikająca z odczytów tak  zwanego  kalendarza Majów.  Na  naszych  oczach  w  różnych  rejonach globu ziemskiego rozkwitają więc przejmujące, napawające lękiem przepo-wiednie o rychłej i nieuniknionej totalnej katastrofie, która pochłonie świat i sprowadzi koniec dziejów. Przepowiednie takie pojawiają się niejednokrot-nie w nauczaniu pewnych grup czy wspólnot o religijnym lub parareligijnym charakterze, które bywają zbiorczo określane jako sekty i nowe ruchy religij-ne. Postęp technologiczny w dziedzinie komunikacji stwarza sposobność ich łatwej dostępności, nośności i rezonansu w przestrzeni społecznej. Założe-niem sympozjum było więc bliższe przyjrzenie się temu ważnemu wątkowi działalności  różnych  tak zwanych  sekt  i nowych  ruchów  religijnych,  jako jednemu  ze  źródeł  ich  potencjalnej  lub  faktycznej  destrukcyjności wobec norm społecznych, zarówno w odniesieniu do jednostek, jak i ich instytucji, w tym państwa. Wątek ten przeanalizowany został nie tylko przez pryzmat doktryn i praktyk współcześnie funkcjonujących wspólnot wpisujących się w konwencjonalną kategorię pojęciową „sekty i nowe ruchy religijne”, lecz także  z  punktu widzenia wiedzy  i  doświadczeń  nabytych  z  historii. Tłem dla rozważań nad tytułowym zagadnieniem konferencji stała się idea koń-ca świata występująca w religii chrześcijańskiej, w jej tradycyjnych nurtach wyznaniowych, to jest w katolicyzmie, prawosławiu oraz protestantyzmie.Sympozjum  oficjalnie  otworzył  Dziekan  Wydziału  Teologicznego UMK – ks. prof. dr hab. Jan Perszon, który przywitał referentów i innych uczestników przedsięwzięcia naukowego oraz dokonał krótkiego wprowa-dzenia do jego problematyki. Program sympozjum obejmował trzy sesje te-matyczne. Warto poczynić tu generalną uwagę, że zaprezentowane w nich referaty posiadały wysokie walory poznawcze, a problemy, które były w nich poruszane,  zainspirowały do późniejszej  dyskusji  pozwalającej  na  jeszcze bliższe i dokładniejsze przyjrzenie się im. W  ramach  I  sesji  zatytułowanej Eschatologia biblijna – interpretacje i oblicza możliwych zagrożeń (której przewodniczył piszący te słowa) wy-stąpili następujący referenci: ks. prof. dr hab. Janusz Bujak z Katedry Teo-Idea końca świata w doktrynach i praktykach… 239logii Dogmatycznej Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego (Wybrane aspekty chrześcijańskiej eschatologii); prof. dr hab. Robert T. Pta-szek,  kierownik Katedry Teorii Religii  i Alternatywnych Ruchów Religij-nych Wydziału Filozofii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II (Apokalipsa i co dalej? O sposobach interpretacji biblijnych opisów końca świata) oraz Damian Dorocki, student  teologii na Wydziale Teologicznym UMK (Eschatologia w nauczaniu adwentystów a poglądy katolickie). Nie został niestety wygłoszony, z powodu absencji referenta, przewidziany w tej sesji w ramowej agendzie sympozjum referat prof. dr. hab. Macieja Szostaka z Katedry Kryminalistyki Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uni-wersytetu Wrocławskiego (Kontrola grup o inklinacjach apokaliptycznych ze stanowiska bezpieczeństwa i porządku publicznego). Podczas drugiej sesji zatytułowanej Apokaliptyka w nauczaniu wybra-nych mniejszości religijnych i sekt,  nad  którą  przewodnictwo  objął  prof. Robert  T. Ptaszek,  swoje  referaty  przedstawili:  dr  Mariusz  Gajewski  SJ z Jezuickiego Centrum Edukacji w Nowym Sączu (Milenaryzm Świadków Jehowy. Krytyczna analiza idei końca świata głoszonych przez Towarzystwo Strażnica w świetle literatury przedmiotu); mgr Diana Sobieraj, doktorantka na Wydziale Filozofii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II (Kwantowy wieloświat, samsara, a może coś jeszcze… czyli eschatologiczne propozycje Kościoła mormonów); ks. mgr lic. G. Daroszewski z Gdańskiego Centrum Informacji o Sektach i Nowych Ruchach Religijnych (Oczekiwanie na koniec świata w doktrynie mormonów – referat przygotowany we współ-autorstwie z redaktor naczelną Biuletynu – kwartalnika o zagrożeniach du-chowych, mgr Moniką Walczak,  nieobecną  na  sympozjum);  prof.  dr  hab. Viara Maldjieva z Instytutu Filologii Słowiańskiej Wydziału Filologiczne-go UMK (Paruzja oczami neognozy (na podstawie analizy tekstów Białe-go Bractwa)) oraz dr Katarzyna Tempczyk z Warszawy (Idea końca świata w mariawityzmie felicjanowskim (Kościele Katolickim Mariawitów)). Z kolei w ramach  trzeciej sesji  sympozjum, zatytułowanej Przesłania apokaliptyczne a nowoczesne technologie i panujące mody, w której zapla-nowano  pierwotnie  wygłoszenie  czterech  referatów,  zaprezentowany  zo-stał – ze względu na nieobecność pozostałych referentów – jedynie referat lic. Marcina Garbowskiego z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II (Od Matrixa do Skynetu – różne oblicza techno-apokalipsy w trans-humanizmie). Zabrakło zatem ujętych w programie sympozjum i interesująco zapowiadających się wystąpień dr. Dariusza Hryciuka z Centrum Przeciw-działania Psychomanipulacji w Lublinie (Apokaliptyczne obsesje w popkul-turze. Analiza wybranych przykładów medialnych); dr Moniki Wojtkowiak z Instytutu Pedagogiki i Psychologii Wydziału Pedagogicznego i Artystycz-Piotr Chrzczonowicz240nego Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach (Wicca); dr Anny No-wakowskiej z Tychów (Idea zbawienia w nurcie New Age) oraz Tadeusza Połgenska z Fundacji Słowo Nadziei (Jak pomóc nie wejść do sekty?). Po tej okrojonej  sesji,  której przewodniczenie przypadło piszącemu  te  słowa, odbyła  się  ogólna  dyskusja. Wzięli w niej  udział  obecni  jeszcze  na  obra-dach referenci i inni uczestnicy, wśród których, co wymaga zasygnalizowa-nia, od początku sympozjum panowała wysoka frekwencja, utrzymując się na dobrym poziomie aż do jego zakończenia. Dyskusja – będąca ostatnim punktem  merytorycznej  strony  sympozjum  –  miała  ożywiony  i  ciekawy przebieg. Uczestniczący w niej referenci (prof. R.T. Ptaszek, prof. V. Mal-djieva, ks. mgr lic. G. Daroszewski, mgr D. Sobieraj, lic. M. Garbowski oraz D. Dorocki),  poza  sposobnością  wypowiedzenia  się  co  do  podnoszonych kwestii związanych z ich wystąpieniami, mogli ustosunkować się także do innych pytań czy refleksji wpisujących się w obszar tematyczny sympozjum, a  przedstawionych  przez  zabierających  głos  członków  audytorium.  Dys-kusję moderował mgr  Ireneusz Kamiński,  reprezentujący Toruńskie  Cen-trum Informacji o Sektach i Ruchach Religijnych. W konkluzjach dyskusji zwrócono między innymi uwagę na to, że tego typu spotkania, jak niniejsze sympozjum, pokazujące różne oblicza potencjalnych zagrożeń nie tylko du-chowej natury, które wiążą  się  z upowszechnianiem  (na ogół opartych na pewnych schematach myślowych) katastroficznych wyobrażeń końca świata w  różnych grupach o  aspiracjach  religijnych, powinny przyciągać  jeszcze więcej osób, zwłaszcza zaś ludzi młodych, stanowiąc dla nich dobre forum, na którym możliwe jest pozyskiwanie wiedzy, jak ustrzec się przed manipu-lacjami ze strony takich grup oraz z odpowiednim krytycyzmem i dystansem podchodzić do treści głoszonych w ich ofertach konfesyjnych.Wypada dodać, iż przedstawione podczas sympozjum referaty zostaną opublikowane w postaci książkowej.

Idea końca świata w doktrynach i praktykach tzw. sekt i nowych ruchów religijnych, Toruń, 7 grudnia 2011 roku

Repository of Nicolaus Copernicus University

Piotr Chrzczonowicz

Crossref

https://repozytorium.umk.pl/bitstream/handle/item/1489/PCh.2012.015%2cChrzczonowicz.pdf?sequence=1

Idea końca świata w doktrynach i praktykach tzw. sekt i nowych ruchów religijnych, Toruń, 7 grudnia 2011 roku

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Akademicka Platforma Czasopism

Repository of Nicolaus Copernicus University

Crossref