Jednym z najbardziej znanych epizodów w historii Kościoła starożytnego są
prześladowania będące efektem dekretu Decjusza ogłoszonego w 249 roku. Najwięcej
informacji na ten temat znajdujemy w korespondencji Cypriana, wówczas
biskupa Kartaginy. Sam przebieg wydarzeń i podstawowe zasady praktyki
pokutnej, jaką przyjął Cyprian w Kościele afrykańskim po ustaniu prześladowań
są powszechnie znane. Rzadziej pojawiają się analizy ściśle teologiczne, próby
odpowiedzi na pytanie, czym kierował się Cyprian, ustanawiając taką, a nie inną
praktykę pokutną. Inaczej mówiąc, jakie były teologiczno-eklezjalne podstawy
jego postępowania wobec upadłych. W tym artykule spróbujemy odpowiedzieć na
tak właśnie postawione pytanie. Interesujące jest zestawienie poglądów Cypriana
i Tertuliana. Hieronim podaje w notce poświęconej Tertulianowi, że Cyprian
każdego wieczoru czytywał Tertuliana, którego nazywał mistrzem (magister) 2.
Jednak, jak zobaczymy, w omawianej przez nas kwestii Cyprian bynajmniej nie
kroczył po ścieżkach przetartych przez Tertuliana
