Badania przeprowadzone w Polsce wykazały, że inicjacja seksualna przed ukończeniem 18. roku życia jest zjawiskiem powszechnym
i dotyczy około 80% nastolatków.
W Polsce brakuje jednoznacznego stanowiska środowisk medycznych i prawnych wobec procedur postępowania z nieletnią pacjentką,
która podjęła współżycie płciowe i oczekuje od lekarza ginekologa porady, badania ginekologicznego i niejednokrotnie prosi o przepisanie
tabletek antykoncepcyjnych.
Procedury te muszą uwzględniać fakt, że w Polsce do 18. roku życia nieletni funkcjonuje w obszarze władzy rodzicielskiej lub władzy
opiekuna prawnego oraz, że zgoda na świadczenie zdrowotne, oprócz zgody opiekuna prawnego, wymaga również zgody nieletniego,
który ukończył 16. rok życia i staje się pełnoprawnym pacjentem.
Zgodnie z ustawą o zakładach opieki zdrowotnej pacjent ma prawo do samodecydowania o sobie, poszanowania integralności fizycznej
i psychicznej oraz do poszanowania prywatności, a udział przedstawiciela ustawowego po 16. roku życia dotyczy w zasadzie współdecydowania
o wykonaniu świadczenia zdrowotnego.
Tym samym, informacje uzyskane od takiego nieletniego pacjenta w badaniu podmiotowym i przedmiotowym nie muszą być przekazywane
przedstawicielowi ustawowemu, jeżeli tajemnicy domaga się nieletni pacjent i jeśli nie ma to wpływu na jego zdrowie oraz planowane
procedury medyczne (np. konieczność wykonania operacji).
Znajomość procedur postępowania wobec nieletniej pacjentki, jako podmiotu prawa, umożliwi lekarzowi świadomy wybór postępowania
oraz udzielenie świadczenia lub tylko w większości przypadków porady, bez konieczności naruszania prawa obowiązującego
w Polsce. (Endokrynol Pol 2008; 59 (5): 412-419)The research carried out in Poland reflected that sexual initiation before 18 years of age is a common phenomenon and refers to roughly
80% of teenagers.
In Poland there is no uniform standing of medical and legal environments with regard to dealing with a juvenile patient who has become
sexually active and expects the advice of a gynaecologist, gynaecologic examination and often asks for prescribing contraceptives.
The procedures must take into account the fact that in Poland, until 18 years of age, a juvenile functions under the parental or tutelary
authority, while a consent for medical service requires beside of the consent of legal guardian also the consent of a juvenile who is 16 years
of age and becomes a full-right patient.
According to the Act on Health Care Institutions, a patient has the right to self-decisions, the respect of physical and mental integrity and
the respect of privacy, while the participation of a statutory representative post 16th year of age refers practically to co-deciding on
a medical service provision. Therefore, the information received from such juvenile patient in subjective and objective examination does
not have to be passed to the statutory representative, if the juvenile patient requires confidentiality and if this does not affect the patient’s
health and the planned medical procedures (e.g. the necessity of making an operation).
The knowledge of conduct procedures with regard to a juvenile patient as a carrier of rights shall enable doctors to make aware choices of
conduct and provide services or, in most cases, only advice, without the necessity to breach the laws of Poland.
(Pol J Endocrinol 2008; 59 (5): 412-419
