Ülkemizde organik üretim 1984-1985 yıllarında başlamıştır. Hayvansal üretim diğer ülkelerde olduğu gibi belli bir zaman sonra gerçekleşmiştir. AB de tavuk ve yumurta üretiminde sırasıyla Fransa, İngiltere, Almanya ve Danimarka gelmektedir. Türkiye’de ise 2008 yılı itibariyle 7 ilde organik yumurta üretimi kayıtlarda bildirilmiş olup toplam 4.424.000 adettir

Tekeş, Muhittin

Unal, Sabiha

Usumus, Ertan

Organic Eprints

Archived at http://orgprints.org/25211  Archived at http://orgprints.org/25211 Türkiye IV.  Organik Tarım Sempozyumu 28 Haziran-1 Temmuz 2010 Erzurum Sunulu Bildiri Türkiye ve Avrupa Birliğinde Organik Yumurta Üretimi Organic Egg Production in Turkey and The European Union                                             Sabiha Ünal, Ertan Üşümüş, Muhittin Tekeş ETO Ankara Şubesi ÖZET Ülkemizde organik üretim 1984-1985 yıllarında başlamıştır. Hayvansal üretim diğer ülkelerde olduğu gibi belli bir zaman sonra gerçekleşmiştir. AB de tavuk ve yumurta üretiminde sırasıyla Fransa, İngiltere, Almanya ve Danimarka gelmektedir. Türkiye’de ise 2008 yılı itibariyle 7 ilde organik yumurta üretimi kayıtlarda bildirilmiş olup toplam 4.424.000 adettir.  Anahtar Kelime: organik üretim, organik yumurta, organik yumurta üretimi SUMMARY In our country organic production has started in the years 1984 to 1985 . After a certain time Like  in other countries,animalproduction imlementations were commenced.In the European Union laying hen and egg production is respectively;France,United Kingdom,Germany ,Denmark.As of 2008 7 provinces of Turkey, organic egg production were reported and Number of total production is 4.424.000. Key words: Organic Production, Organic Egg, Organic Egg Production GİRİŞ a) Konvansiyonel Yumurta: Ülkemiz tavukçuluğu hayvancılığımız içerisinde en hızlı gelişen bir sektördür. Modern teknolojiyi uygulamada ileri ülkeler seviyesinde entegre tesislere sahiptir. 1950‘den itibaren gelişmeye başlayan,1970’li yıllardan sonra ticari mahiyette işletmelere dönüşen tavukçuluk sektörü, 1980’den sonra damızlıkçı işletmelerin kurulmaya başlaması ile bugün ülke ihtiyacının dışında oldukça büyük bir ihracat kapasitesine ulaşmış durumdadır. Yumurta üretimi Marmara, Ege, İç Anadolu, Batı Karadeniz ve Akdeniz Bölgelerinde yoğunluk arz etmektedir. Özellikle, Çorum, Kayseri, Afyon ile Bolu İllerimizde üreticiler kooperatif ve şirketleşme yoluyla güçlü birlikler oluşturmuşlardır.  2002-2008 YILLARI SOFRALIK YUMURTA ÜRETİMİ Çizelge-1 Yıllar Yumurta Üretimi (Milyon Adet) Nüfus (1000) Fert Başı Tüketim (Adet) 2002 11.555 69.000 167 2003 12.667 69.400 180 2004 11.056 69.800 155 2005 12.052 70.100 169 2006 11.734 70.300 162 2007 12.725 70.586 168 2008 13.191 71.517 165  Not: Kişi başına yumurta tüketimi ihracat miktarı düşüldükten sonra hesaplanmıştır  Kaynak: TÜGEM      http://www.tarim.gov.tr/ üretim/hayvansal üretim/tavukçuluk Archived at http://orgprints.org/25211  Archived at http://orgprints.org/25211 İhracat Yumurta ihracatı 1980 yılından itibaren başlamıştır. İhracatta Orta Doğu ülkeleri başı çekmektedir. Tavukçuluk sektöründe faaliyet gösteren entegre işletmeler, teknoloji yönünden ileri ülkeler seviyesinde çok modern işletmelere sahiptirler. AB ülkeleri, AB normlarına uygunluk konusunda ithalâtta belirli standartlar aramaktadırlar. Bu güne kadar 7 kanatlı entegre firması Avrupa Birliği’ne ihracat için ön izin belgesi almıştır. 2002-2008 YILLARI KANATLI YUMURTASI İHRACAT KALEMLERİ (ADET) Çizelge-2 Yıllar Sofralık Damızlık/  Kuluçkalık Toplam 2002 13.405.174 18.495.519   31.900.693 2003 75.634.913 48.430.617 124.065.530 2004 123.289.304 54.216.888 177.506.192 2005 105.274.000 67.211.863 172.485.863 2006 256.625.000 42.176.597 298.801.597 2007 760.023.000 40.000.000 800.023.000 2008 1.229.170.000 135.400.000 1.364.570.000 Kaynak: DTM, BESD-BİR,YUM-BİR   b)Organik yumurta Organik yumurta üretmek için öncelikli olarak 10 Haziran 2005 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren “Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğe” uyulması gerekmektedir. Yönetmeliğe uygun şartlarda hazırlanan kümeslere konan civcivler organik yemle beslenmelidir. Ayrıca yetkilendirilmiş kuruluş kontrolünde yumurtalar sertifikalandırılmalıdır.  c)Organik yetiştirme kuralları: 10 Haziran 2005 tarihinde yayınlanan yönetmeliğe göre; -Organik üretimde kafes sistemi yasaktır. -Zeminin asgari 1/3 parçalı veya ızgaralı yapıda değil, düz bir yapıda olmalı ve sap-saman, talaş, kum veya kısa çim gibi maddelerle kaplı olmalıdır -Kümeslerde zeminin yarıdan fazlası dışkı toplanmasına elverişli olmalıdır.  -Kanatlı gurubunun ve kanatlının büyüklüğü ile orantılı büyüklükte tünek bulunmalıdır.  -Kanatlının büyüklüğüne göre giriş, çıkış delikleri olmalı ve bu delikler kanatlı barınağının her 100 metrekaresi  si için asgari toplam 4m. uzunlukta olmalıdır. -Her kanatlı barınağında yumurta tavuğu 3000 den fazla,  barındırılmamalıdır.  -Doğal ışık ile suni ışıklandırmanın toplamı günde 16 saati geçmemelidir. Suni ışık olmadan asgari 8 saat dinlenme süresi uygulanır. -Kanatlı iklim koşullarının elverdiği koşullarda açık hava barınaklarına ulaşabilmeli ve mümkün olduğunca bu durum yaşamlarının asgari1/3 ünde uygulanmalıdır.  (Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik)    Archived at http://orgprints.org/25211  Archived at http://orgprints.org/25211 Kayıtlı organik yumurta üreticileri 7 il  (2008 Yılı) Çizelge-3   http://www.tarim.gov.tr/ üretim/ organik tarım/ organik tarım istatistikleri İLİ TAVUK (ADET) YUMURTA ÜRETİMİ (ADET) Aydın 500 24.000 Balıkesir 1600 300.000 Bolu 2.250 525.000 Bursa 3000 700.000 Elazığ  2928 375.000 Kırklareli 2.080 500.000 Samsun 9.746 2.000.000 Toplam 22.104 4.424.000   AB de Organik Yumurta Üretimi Çizelge-4  (Windhorst H.-W. Organic egg production )  Ülkesi Üretim   (Milyon Adet) AB deki üretim içindeki payı (%) Fransa 352 31.4 İngiltere  200 17.9 Almanya 200 17.9 Danimarka  179 16.0 Avusturya 50 4.5 İtalya 38 3.4 İsveç 35 3.1 Hollanda 30 2.7 İspanya 14 1.2 Finlandiya 11 1.0 Belçika 10 0.9 Yunanistan 1 0.0 Toplam 1,120 100.0 AB de organik yumurta üretimi: Fransa, İngiltere, Almanya ve Danimarka başta gelmektedir. AB de üretilen tüm organik yumurtanın %31,4 ü Fransa’da %17,9 İngiltere’de %17,9 Almanya’da, %16 sı Danimarka’da üretilmektedir. AB ülkelerinde organik yumurta üretimi son yıllarda artış göstermiştir. AB ülkelerinde yumurta üretimi son 10 yılda %12,2 artmıştır. AB ülkelerinde yapılan bir araştırmaya göre 2003 yılında toplam 96,4 milyar adet organik yumurta üretilmiştir. Yine 2003 yılında Hollanda yumurta üretiminde büyük bir artış göstererek en yüksek seviyesine ulaşmıştır. AB ülkeleri içinde Almanya organik yumurta ithalatında, Hollanda ise organik yumurta ihracatında başta gelmektedir. Organik yumurta üretiminde AB ülkeleri içinde Fransa ve İngiltere Almanya, Danimarka, Avusturya başta gelmektedir. Fakat yinede organik yumurta ticareti fazla ses getirmemektedir. Almanya’da son yıllarda organik üretimde bir artış görülmektedir. Ama hala bazı sorunlar vardır. Örneğin fiyatlar hala tüketiciye fazla gelmektedir. Pahalıdır. AB ülkelerinde toplam organik yumurta üretiminin  %52 sinden fazlası ihraç edilmektedir. AB ülkelerinde toplam organik yumurta tüketiminin %58 i de ithalat yoluyla karşılanmaktadır.  Almanya üretiminin %41 ni diğer AB ülkelerine ihraç etmektedir.  Organik yumurta üretiminde başta gelen 4 ülke yani Fransa, İngiltere, Almanya, Danimarka toplam AB ülkeleri üretiminin %85 ni üretmektedir. Kuzey Avrupa ülkelerinde Danimarka hariç organik yumurta üretimi de tüketimi de azdır. AB ülkeleri toplam organik yumurta tüketiminin %70 ni, tüketim listesinin başındaki 3 ülke yani Fransa, Almanya, İngiltere halkı tüketmektedir.      Archived at http://orgprints.org/25211  Archived at http://orgprints.org/25211 BULGULAR VE TARTIŞMA Ülkemizdeki Araştırmalar: Erbeyli İncir Araştırma Enstitüsünde Kamil KÜÇÜKYILMAZ ve arkadaşlarının yaptığı bir çalışma materyalini 23 haftalık yaşta 416 adet beyaz yumurtacı ve 416 adet kahverengi yumurtacı olmak üzere toplam 832 adet yumurtacı tavuk oluşturmuştur.  Bu iki genotip hem organik şartlarda hem de konvansiyonel olarak kafes şartlarında yetiştirilmesinin yumurtanın kısımları, protein oranı, kolesterol miktarı ile yağ asitleri kompozisyonu üzerine etkileri incelenmiştir. Deneme 2 farklı yetiştirme sistemi konvansiyonel ve organik ve 2 farklı genotip beyaz ve kahverengi yumurtacı olmak üzere 2x2 faktöryel deme düzeninde kurulmuştur. (Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Araştırma Proje Raporları 2009 ) Araştırma sonunda;  1-Yetiştirme sistemi yani konvansiyonel(geleneksek) ve organik yetiştirmenin yumurta akı, sarı ve kabuk oranına etkisi P< 0.05 önemli bulunmuştur. 2-organik sistem beyaz yumurtacıların yumurtalarında rakamsal olarak protein artışı sağlamıştır.  3-organik ve konvansiyonel yumurtaların linolenik ve toplam omega-3 yağ asitleri ile omega 6/omega-3 arasında fark P<0.05 önemli bulunmuştur.  4-yetiştirme sistemi ile genotipin yumurta sarısı ve kolesterol konsantrasyonu üzerine etkisinin bulunmadığı bildirilmiştir.  SONUÇ VE ÖNERİLER: Organik tavukçuluğun halen ülkemizde çok başlangıç seviyesinde bulunmasının nedenleri, bilgi noksanlığı, tecrübesizlik, organik tarımın tanıtımındaki eksiklik, fiyat farkı ve en önemlisi yem teminindeki güçlük olarak gösterilebilir. Türkiye’de cironun %65 i marketlerde, %35 i organik butik mağazalarda, Avrupa’da ise %50 si marketlerde satılmaktadır. AB ülkelerinde %30-35 fiyat farkı normal karşılanmaktadır. Bizde ise bu fark konvansiyonel yumurta fiyatının 4 katına kadar ulaşmaktadır. Bu amaçla öncelikli olarak organik yem üretiminin artırılması, yaygınlaştırılması ve organik tarımın tanıtılması ve organik semt pazarlarının yaygınlaştırılması önerilmektedir.  KAYNAKLAR: 1-http://www.tarim.gov.tr/ üretim/ organik tarım/ organik tarım istatistikleri  2-http://www.tarim.gov.tr/ üretim/hayvansal üretim/tavukçuluk 3-Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik. 10 Haziran 2005 tarih ve 25.841 sayılı Resmi Gazete 4-Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Araştırma Proje Raporları 2009 5-Windhorst H.-W. Organic egg production and marketing in the EU: World’s Poultry Science Journal ,Vol.61 September 2005  

Türkiye ve Avrupa Birliğinde Organik Yumurta Üretimi

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Organic Eprints