PPSM, Pusat Pengajian Sains Matematik

Repository@USM

UNlVERSlTl SANS MALAYSIA First Semester Examination Academic Session 2004/2005 October 2004 2 - STOCHASTIC PROCESSES [PROSES STOKASTIK] Duration : 3 hours [Masa : 3 jam] Please check that this examination paper consists of EIGHT pages of printed material before begin the examination. [Sila pastikan baha wa ketfas peperiksaan ini mengandungi LA PAN muka swat yang bercefak sebelum anda memulakan peperiksaan ini.] Answer all FOUR questions. All questions carry the same marks. Jawab semua EMPAT soalan. Semua soalan membawa jumlah markah yang sama. . . .21- 2 [MST 5621 1. (a) Let X have a Poisson distribution with parameter R > 0 .  Suppose A itself is random, having an exponential density function with parameter 8. (i) (ii) (iii) What is the marginal distribution ofX? Determine the conditional density for R given X = k. Suppose we have another random variable Y having the same distribution as X and they are independent . What is the conditional distribution for X giventhat X + Y = n ?  [30 marks] (b) Let X be the number of failures needed to obtain the first success in a sequence of independent Bernoulli trials with probability of p of obtaining a success in a single trial. (i) (ii) Find the probability generating function of X . Using the result in (i), obtain E [ X ]  and Var [XI.  [30 marks] (c) Assume that a piece of equipment contains two key components. Let X ,  and X, denote their respective lifetimes and assume that the two lifetimes are independent and follow exponential distributions with respective parameters ,U, and ,uZ . If one component fails, then the equipment fails, the equipment lifetime is given by x = min{x,,x,} (i) (ii) (iii) Find the Laplace transform of X ,  . What is the probability distribution of X ? Using the Laplace transform of X , find E [ X ]  and Var [XI.  [40 marks] 1. (a) Katakan X mempunyai taburan Poisson dengan parameter R = 0 .  Juga, R adalah rawak, tertabur eksponen dengan parameter 8 .  (i) (ii) (iii) Apakuh taburan sut bagi X ? Tentukan taburan bersyarat bagi R diberi X = k. Terdapat satu lagi pemboleh ubah rawak Y yang tertabur sama seperti X dan tak bersandar antara satu sama lain. Apakah taburan bersyarat bagi Xdiberi X + Y = n ? [30 markah] (b) X adalah bilangan kegagalan yang diperlukan untuk mendapat kejayaan pertama dalam suatu jujukan cubaan Bemoulli tak bersandar dengan kebarangkalian p untuk memperolehi kejayaan dalam satu cubaan tunggal. (9 (ii) Dapatkan&ngsi penjana kebarangkalian bagi X . Dengan menggunakan keputusan di (i), dapatkan E[X] dan Var [XI. [30 markuh] . . .3l- 3 [MST 5621 (c )  Andaikun bahawa suatu alat terdiri dari 2 komponen utama. Katakan X, dan X ,  adalah masuhayat masing-masing dan andaikan kedua-duanya tak bersandar dan tertabur secara eksponen dengan parameter ,U, dan p 2 .  Jika satu komponen gagal, maka alat ini tidak be@ngsi. Masahayat alat ini diberi oleh x =min(X,,x,) (i) (ii) (iii) Dapatkan jelmaan Laplace bagi XI. Apakah taburan kebarangkalian bagi X ? Dengan rnenggunakan jelmaan Laplace bagi X , cari E [ X ]  dan Var [XI. [40 markuh] where b 2. (a) Let W,, denote a random variable with mean p and variance - n p  p > 0, & and b are constants. Prove that W,, converges in probability to p . [30 marks] (b) Three boys A, B and C are playing table tennis. In each game, two of the boys play against each other and the third boy does not play. The winner of any given game n plays again in game n + 1 against the boy who did not play in game n , and the loser of game n does not play in game n + 1 . The probability that A will beat B in any game that they play against each other is 0.3; the probability that A will beat C is 0.6; and the probability that B will beat C is 0.8. (i) Represent this process as a Markov chain with stationary transition probabilities and construct the transition matrix. (ii) Determine the probability that the two boys who play against each other in the first game will play against each other again in the fourth game. (iii) Does the probability in (ii) depend on which two boys play in the first game? Explain. [40 marks] (c) Briefly explain the concepts of : (i) independent increments. (ii) stationary processes. (iii) recurrent and transient. [30 marks] b n p  2. (a) W, adalah suatu pemboleh ubah rawak dengan min p dan varians - dengan p > O , p  dan b adalah pemalar. Buktikan bahawa W, menumpu &lam kebarangkalian ke p . [30 markah ] . . a 4/- 4 [MST 5621 (b) Tiga orang kanak-kanak lelaki A, B dan C bermain ping pong. Dalam setiap permainan, dua daripada mereka akan bermain dan budakketiga tidak bermain. Pemenang bagai mana-mana permainan n akun bermain semula dalam permainan n + 1 melawan budak yang tidak bermain dalam permainan n ,  dan budak yang kalah dalam permainan n tidak akan bermain dalam permainan ni-1. Kebarangkalian bahawa A akan kulahkan B dalam mana - mana permainan yang mereka bermain ialah 0.3, kebarangkalian bahawa A akan kalahkan C ialah 0.6 dan kebarangkalian bahawa B akan kalahkan C ialah 0.8. (i) Tunjukkan proses ini sebagai rantai Markav dengan kebarangkalian (ii) peralihan matrib dan bina matriks peralihannya. Tentukan kebarangkalian bahawa dua orang kanak-kanak yang bermain dalam permainan pertama akan bermain semula dalam permainan keempat. Adakah kerangkalian di (ii) bergantung kepada dua kanak-kanak yang bermain dipermainan pertama? Terangkun. (iii) [40 markah] (c) Secara ringkas, huraikan konsep-konsep berikut : (i) tokokan tak bersandar. (ii) prosespegun. (iii) jadi semula dan fana. [30 markah] 3. (a) A particle moves among the states 0, 1, 2 according to a Markov process whose transition probability matrix is 0.1 0.2 0.7 0.2 0.2 0.6 0.6 0.1 0.3 Let X, denote the position of the particle at the nth move. (i> (ii) Calculate P(X, = o (x, = 0) for n = 0,1,2,3. If the probability distribution of the initial states is equal for all states, calculate P(X, = 0). [25 marks] (b) Consider a Markov chain with state space S = { 0, l,... 1 and transition probability matrix P given by . . ,519 5 Father’s Lower Class Middle upper [MST 5621 0.7 0.2 0.1 0.2 0.6 0.2 0.1 0.4 0.5 4 p o  . . .  q o p o . <  o q o p o q  . O q O p ,  . .  where p>O,  q > O , q > p ,  and p + q = l .  (i) (ii) (iii) Give the name of the process that possesses this transition matrix. Describe the process. Deterrnine the class of states. Determine the period of the chain. [40 marks] (c) Suppose that the social class of successive generations in a family follow a Markov chain with transition probability matrix given by What fractions of families are in the upper class in the long run? [ 15 marks] (d) Briefly explain three types of branching processes and their probabilities of non- extinction. [ZO marks] 3. (a) Suatu partikel bergerak di keadaan 0,1,2 menurut proses Markov yang mempunyai matriks kebarangkalian peralihan berikut : 0.1 0.2 0.7 0.2 0.2 0.6 0.6 0.1 0.3 X , adalah keadaan partikel pada gerakan ke- n ( i )  Kirakan P(X, = O  IXo  =0 )  bagi n = O , l ,  2,3. (ii) Jika taburan kebarangkalian permulaan bagi semua keadaan adalah sama, kirakan P ( X ,  = 0). [25 markah] . . .6/- 6 [MST 5621 - Kelas Bawah Bapa Pertengahan Atas (b) Pertimbangkan suatu rantai Markov dengan ruang keadaan S = {0,1, ...> dun mutriks kebarangkalian peralihan P diberi sebagai 0.7 0.2 0.1 0.2 0.6 0.2 0.1 0.4 0.5 q p o  . . .  q o p o . .  o q o p o .  . o q o p .  . .  . .  yangmana p > o , q > o , q > p ,  dan p+4=1.  (i) (ii) Tentukan kelas keadaannya. (iii) Tentukan kula rantai ini. Berikan nama proses yang mempunyai matriks peralihun ini. Huraikan. [40 markah] (c) Katakan bahawa kelas sosial generasi seterusnya bagi suatu keluarga adulah rantai Markov dengan matriks kebarangkalian peralihan seperti berikut : Apakah pecahan keluarga yang berada pada kelas atasan dalam j a n g b s a  panjang ? [15 markah] (d) Secara ringkas, terangkan tiga jenis proses bercabang dan kebarangkalian [20 markah] ketakpupusan masing-masing. 4. (a) The stochastic branching process {S, ,n 2 0)  is defined as where So = 1, { , - - - , Sn.S,-, } are i.i.d random variables with a common distribution {Pk}, mean ,U and variance 0'. Find E[S,] and Var[S,] in termof y, 6' andn. [20 marks] . . .71- 7 [MST 5621 @) (Ni ( t ) ,  t 2 O} are independent Poisson processes with rate 4, i = 1,2.  (i) (ii) Show that if N(t)  = N ,  ( t )  + N ,  (t), then {N( t ) ,  t 2 0) is a Poisson process with rate A, +A. What is the probability that the first event of the combined process is from the N, process? 120 marks] (c) Events occur according to a Poisson process with rate A = 2 per hour. (i) (ii) (iii) (iv) What is the probability that no event occurs between 8 p.m. and 9 p.m.? Starting at noon, what is the expected time at which the fourth event occurs? What is the probability that two or move events occur between 6 p.m. and 8 p.m.? What is the probability that the elapsed time between the 5* and 6* events exceeds 1 hours? [30 marks] (d) (i) Consider a barber shop with two barbers and two chairs for the customers to sit while waiting for their turn. Customers arrive at a rate of 5 per hour. Each barber serves customers at a rate of two per hour. Customers arriving to a fully occupied shop leave without being served. When the shop opens at 8a.m., there are already two waiting customers. We assume that arrivals are Poisson and service times are exponentialand the arrival process is independent of service times. Let X ( t )  represent the state of the system at time t . Argue what process can model X ( t )  . Explain the rates involved. (ii) Let 2 = { Z ( t ) ,  t 2 0) be a standard Brownian motion process. For all t 2 0 ,  and one fixed s 2 0, we define Y(t )  = Z(t + s) -Z(s) .  Show that Y = { Y(t) ,  t 2 0) is also a standard Brownian motion. [30 marksJ 4. (a)  Proses bercabang stokastik (S, ,n 2 0)  ditakrimn sebagai . . . 8t- a [MST 5621 yang mans so = 1, { S , , , , . - . . S ~ , ~ . - ,  ) adalah pembolehubah rawak i.i.d dengan taburan sepunya {Pk >, min ,U, dan varians cr2. Cari E[,!?,] dan Var [S, ] &lam sebutan ,U, c2 dan n. [20 markah] (b) {Ni (t),  t 2 0)  adalah proses Poisson tak bersandar dengan kadar Ai , i = 1,2. (i) (ii) Tunjukkan bahawa jika N( t )  = N,(t) + N,(t), maka {N(t), t 2 0)  adalah proses Poisson dengan kadar 4 + 4. Apakah kebarangkalian bahawa peristiwa pertama bagi kedua-dua proses bercantum adalah dari proses NI ? [20 markah] (c)  Peristiwa berlaku mengikut suatu proses Poisson dengan kudar A = 2 sejam. Apakah kebarangkalian bahawa tiada peristiwa berlaku antara 8 malam dan 9 malam? Bennula waktu tengahari, apakah masa jangkaan bagi peristiwa keempat berlaku? Apakah kebarangkalian bahawa 2 atau lebih peristiwa berlaku antara 6 petang dan 8 malam? Apakuh kebarangkalian bahawa masa elaps antara peristiwa ke lima dan ke enam melebihi 1 jam? [30 markuh] Pertimbangkan kedai gunting rambut dengan 2 pekerja dan duu kerusi untuk pelanggan yang sedang menunggu. Pelanggan tiba pada kudar 5 orang sejam. Setiap pekerja melayan pelanggan pada kadur 2 orang sejam. Pelanggan yang tiba dan mendapati kedai penuh akan balik. Apabila kedai dibuka pada Spagi, sudah terdapat dua pelanggan menunggu. Kita andaikan bahawa ketibaan adalah Poisson dan masa layanan adulah eksponen dan proses ketibaan dan masa layanan adalah tak bersandar. Katakan X ( t )  adalah keadaan bagi sistem pada masa t . Bincangkan proses yang boleh memodelkan X (t> . Juga, terangkan kadar-kadar yang terlibat. Katakan Bagi semua t 2 0 ,  &n beberapa s tetap, s 2 0, ditakr@an Y( t )  = Z(t + s )  - Z(s). Tunjukkan bahawa Y = { Y(t),t 2 0) juga adalah gerakan Brown piawai. Z = {Z(t), t 2 0)  adalah proses gerakan Brown piawai. [30 markah] -0000000- 

MST 562 - Stochastic Processes - Oktober 2004

http://eprints.usm.my/27456/1/MST_562_%2D_STOCHASTIC_PROCESSES_OCT_2004.pdf

MST 562 - Stochastic Processes - Oktober 2004

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repository@USM