مقدمه: شناخت عوامل مؤثر در گرایش به مصرف مواد از دیدگاه گروههای پرخطر نظیر زندانیان، جهت برنامهریزی، کنترل و پیشگیری از مصرف مواد امری حیاتی است. هدف این مطالعه، تعیین عوامل مرتبط با گرایش به مصرف مواد از دیدگاه زندانیان مرد بود.
روشها: این مطالعه مقطعی، توصیفی -تحلیلی در زمستان 1394 در 332 نفر از زندانیان مرد یکی از زندانهای جنوب شرق کشور انجام شد. نمونهگیری به روش تصادفی ساده بر اساس اسامی زندانیان بود. پرسشنامه شامل ویژگیهای دموگرافیک، مصرف مواد و عوامل گرایش به مصرف مواد در سه حیطه فردی، بین فردی و اجتماعی بود. دادهها با آزمونهای t مستقل، آنالیز واریانس یکطرفه و تست تعقیبی توکی در نرمافزار SPSS نسخه 20 تحلیل شدند.
نتایج: حیطههای اجتماعی (میانگین نمره 67/3) و فردی (میانگین نمره 56/3) بیشترین و حیطه بین فردی (میانگین نمره 48/3) کمترین میانگین نمرات عوامل مؤثر بر گرایش به مصرف مواد را داشتند. اختلاف آماری میانگین نمرات هر سه حیطه معنیدار بود (001/0P<). در حیطه فردی مؤلفه نگرش مثبت به مصرف مواد (84/3)، در حیطه اجتماعی مؤلفه عدم دسترسی به سیستمهای حمایتی و مشاورهای (72/3) و در حیطه بین فردی مؤلفه دوستان (64/3) بیشترین میانگین نمرات را داشتند.
بحث و نتیجهگیری: فراهم نمودن خدمات حمایتی و مشاورهای، محدودیت دسترسی آسان به مواد، اصلاح نگرشهای موجود به مصرف مواد و درمان و پیشگیری از افسردگی بایستی اساس برنامههای پیشگیری و کنترل مصرف در نظر گرفته شوند
