Bu çalışma, 2008 ve 2009 yıllarında Bornova ve Menemen
lokasyonlarında, yerel sofralık domates populasyonlarının organik tarıma
uygunlukları ve organik çeşit geliştirme amacıyla kullanım olanaklarının
araştırılması amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla, çeşitli kaynaklardan elde
edilen 33 farklı domates genotipi taranmıştır.
Domates genotipleri iki lokasyonda da açık tarla koşullarında,
tesadüf blokları deneme desenine göre, her tekerrürde 30 bitki olacak
şekilde organik tarım şartlarında yetiştirilmiştir. Bitkiler damla sulama
yöntemi ile sulanmış ve gübreleme kompost çayı kullanılarak yapılmıştır.
2 yıl ve 2 ayrı lokasyonda kurulan denemelerde, verim, meyve çap
ve boyu, meyve rengi, toplam suda çözünebilir kuru madde, titre edilebilir
asit, C vitamini miktarı, meyve suyunda pH ve EC, bitkilerin yaprak alanı
indeksi değerleri, oluşturulan biyokütle, nispi büyüme oranı, parsellerdeki
yabancı ot miktarları, bitki vejetatif aksamındaki azot, fosfor ve potasyum
miktarları belirlenmiştir.
Elde edilen ortalama değerlere göre; verim açısından kontrol
çeşitleri genellikle üstün performans sergilemişlerdir. Ancak, TR49646, vi
PI6203302 GI, TR72500 ve Ege-3 genotipleri gösterdikleri yüksek ve
kararlı verim değerleri ile bu özellik açısından umutvar bulunmuştur. Bu
çeşitler sahip oldukları bu genetik potansiyel bakımından ileride
yürütülecek organik ıslah programlarında kullanılabilir. Diğer yandan,
genotipler çok çeşitli meyve kalite özellikleri sergilemişlerdir. TR69155
genotipi, sahip olduğu suda çözünebilir kuru madde ve C vitamini miktarı
bakımından umutvar olarak belirlenmiştir TR40581 yaprak alanı
bakımından, TR62573 vejetatif biyokütle ve nispi büyüme oranı
bakımından, Ege-5 ve Ege-6 genotipleri ise besin maddelerinin etkin
kullanımı bakımından umutvar özellikler sergilemişlerdir. Çalışmada,
genotip × lokasyon ve genotip × yıl interaksiyonları önemli bulunmuştur.
Ancak bu önem seviyesi genotiplerin önem seviyesine göre çok düşük
kalmaktadır
