BIẾN ĐỘNG THÀNH PHẦN LOÀI VÀ MẬT ĐỘ TRỨNG CÁ, CÁ CON HỌ CÁ MỐI (SYNODONTIDAE) Ở VÙNG BIỂN VỊNH BẮC BỘ, VIỆT NAM

Abstract

Lizardfishes are one of the most common and primary fishes mainly caught by bottom trawls and set gillnets in the Gulf of Tonkin. According to the result of 16 species at early stage sampled from surveys between 2011 and 2013, 4 species and 1 species group were identified: Greater lizardfish (Saurida tumbil), brushtooth lizardfish (S. undosquamis), slender lizardfish (S. elongata), snakefish (Trachinocephalus myops) and lizardfish (Synodus spp. and Saurida sp.). There was an annual fluctuation in the number and encounter frequency of fish larvae and eggs. The density of fish larvae and eggs reduced steadily from 584 to 74 eggs/1,000 m3 seawater and from 30 to 1,785 fish larvae/1,000 m3 seawater. Variation in density was relatively obvious depending on monsoon. Lizardfish’s eggs and larvae were mainly distributed in the north of the Gulf of Tonkin. In Northeast monsoon, while lizardfish’s eggs were primarily concentrated around Bach Long Vi island and scattered around the center of the Gulf of Tonkin, fish larvae were often caught in the offshore areas of Thanh Hoa - Nghe An provinces and the southern sea of Bach Long Vi island. By contrast, in Southwest monsoon, fish larvae and eggs were mainly concentrated in inshore areas such as coastal areas of Quang Ninh and Thanh Hoa provinces and around Cat Ba island.Cá mối được khai thác chính bằng nghề lưới kéo đáy và nghề lưới rê đáy ở vùng biển vịnh Bắc Bộ. Qua 16 chuyến điều tra, thu mẫu giai đoạn sớm ở vùng biển Bắc Bộ từ năm 2011-2013, đã xác định được 4 loài và 1 nhóm loài trứng cá, cá con thuộc họ cá mối là: Loài cá mối thường (Saurida tumbil), loài cá mối vạch (S. undosquamis), loài cá mối ngắn (S. elongata), loài cá mối hoa (Trachinocephalus myops) và nhóm cá mối (Synodus spp. và Saurida sp.). Số lượng và tần suất bắt gặp trứng cá, cá con họ cá mối có sự biến động qua các năm. Mật độ trứng cá cá con có xu hướng giảm dần theo thời gian, dao động từ 584 trứng cá đến 74.272 trứng cá/1.000 m3 nước biển và từ 30 cá con đến 1.785 cá con/1.000 m3 nước biển. Biến động về mật độ thể hiện tương đối rõ theo mùa gió. Trứng cá, cá con thuộc họ cá mối phân bố chủ yếu ở vùng biển phía bắc vịnh Bắc Bộ. Trong mùa gió Đông Bắc, trứng cá thường tập trung ở khu vực Bạch Long Vĩ và rải rác ở khu vực gần giữa vịnh; cá con thì xuất hiện nhiều ở vùng ngoài khơi Thanh Hóa - Nghệ An và phía nam đảo Bạch Long Vĩ. Sang mùa gió Tây Nam, trứng cá, cá con có xu thế tập trung ở khu vực gần bờ: Vùng biển ven bờ Quảng Ninh, xung quanh đảo Cát Bà và ven bờ Thanh Hóa - Hà Tĩnh